chapter 1

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (B) નિરભિમાની હોય છે.

સાચો જવાબ:

સાચો વિકલ્પ: (C) વાણી, ચારિત્ર્ય અને મનને સ્થિર રાખે

સાચો જવાબ: જવાબ: આ પંક્તિનો અર્થ એ છે કે જે માણસ લોભ, કપટ, કામ અને ક્રોધથી મુક્ત છે, તે પોતે જ પવિત્ર છે અને તેના શરીરમાં જ દુનિયાના બધા તીર્થો સમાયેલા છે.

સાચો જવાબ: જવાબ: આ પંક્તિનો અર્થ એ છે કે જે માણસ લોભ, કપટ, કામ અને ક્રોધથી મુક્ત છે, તે પોતે જ પવિત્ર છે અને તેના શરીરમાં જ દુનિયાના બધા તીર્થો સમાયેલા છે.

સાચો જવાબ: જવાબ: જે સાચો વૈષ્ણવજન (ભગવાનનો માણસ) છે અને જેના મનમાં દૃઢ વૈરાગ્ય છે, તેને સંસારની મોહમાયા સ્પર્શી શકતી નથી.

સાચો જવાબ: જે વ્યક્તિ અધર્મના રસ્તે ચાલતી નથી, કોઈની નિંદા કરતી નથી, પરસ્ત્રીને માતા સમાન ગણે છે, જેનામાં લોભ કે કપટ નથી અને જે હંમેશાં પ્રભુ ભક્તિમાં લીન રહે છે; આવા સાચા વૈષ્ણવજનના દર્શન કરવાથી આપણી એકોતર (૭૧) પેઢી તરી જાય છે

સાચો જવાબ:

ભક્તકવિ નરસિંહ મહેતા 'વૈષ્ણવજન' પદમાં સાચા સજ્જનના નીચે મુજબના લક્ષણો જણાવે છે:

1. 
   

   સાચો વૈષ્ણવજન હંમેશાં બીજાના દુઃખ-દર્દને સમજે છે અને તેને દૂર કરવામાં મદદ કરે છે, છતાં મનમાં ક્યારેય એ વાતનું અભિમાન રાખતો નથી.

   
   


2. 
   

   તે દુનિયાના દરેક વ્યક્તિને આદર આપે છે અને કોઈની પણ પીઠ પાછળ તેની બુરાઈ કે નિંદા કરતો નથી.

   
   


3. 
   

   તે પોતાના મન, વાણી અને ચારિત્ર્યને હંમેશાં પવિત્ર અને અડગ રાખે છે.

   
   


4. 
   

   તે બધા પ્રત્યે સમાન દૃષ્ટિ (સમભાવ) રાખે છે, ઈચ્છાઓનો ત્યાગ કરે છે અને પરસ્ત્રીને માતા સમાન ગણે છે.

   
   


5. 
   

   તે ક્યારેય અસત્ય એટલે કે જૂઠું બોલતો નથી અને બીજાના ધનને ક્યારેય અપ્રામાણિકતાથી લેતો નથી.

   
   


6. 
   

   તે મોહ-માયાથી પર હોય છે, લોભ, કપટ, કામ અને ક્રોધ પર વિજય મેળવીને રામ નામના રટણમાં લીન રહે છે.

   
   

સાચો જવાબ: સમજૂતી: પ્રસ્તુત પંક્તિઓમાં કવિ નરસિંહ મહેતા સાચા ભક્તની વ્યાખ્યા આપતા કહે છે કે, સાચો સજ્જન માણસ એ જ છે જે બીજાની પીડા કે મુશ્કેલીને પોતાની સમજીને અનુભવી શકે છે. તે માત્ર દુઃખને સમજતો જ નથી, પરંતુ દુઃખી માણસની નિઃસ્વાર્થ ભાવે સેવા કે મદદ (ઉપકાર) પણ કરે છે. સૌથી મહત્ત્વની વાત એ છે કે બીજાની આટલી મદદ કર્યા પછી પણ તે ક્યારેય મનમાં એવું અભિમાન નથી લાવતો કે 'મેં કોઈના પર ઉપકાર કર્યો છે.' તેનામાં અહંકારનો અભાવ હોય છે.