chapter 11

ધોરણ 10 | విષય: Gujarati

1. નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો વિકલ્પ પસંદ કરી ખરા(✓)ની નિશાની કરો :

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (D) પંખીનાં ગીતને સાંભળવાનું

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (A) સંહાર કરવાનું રહેવા દે.
2. નીચેના પ્રશ્નોના એક વાક્યમાં ઉત્તર આપો :

સાચો જવાબ: કવિની દૃષ્ટિએ પક્ષીના મધુર ગીતોને છાનામાના સાંભળવાથી, પક્ષી તેના પ્રભુ (ભગવાન) સાથે શિકારીના હૈયામાં મળશે.

સાચો જવાબ: પક્ષી પર તીર ચલાવીને તેનો શિકાર કરવાથી પક્ષીનું માત્ર નિર્જીવ સ્થૂળ (મૃત) શરીર જ મળે છે.
3. નીચેના પ્રશ્નોના બે-ત્રણ વાક્યોમાં ઉત્તર આપો :

સાચો જવાબ: કવિને આખી સૃષ્ટિ એક સંતના આશ્રમ જેવી પવિત્ર લાગે છે. આ સૃષ્ટિનું કોમળ સૌંદર્ય કવિને સુંદર પંખીઓમાં, ખીલેલાં ફૂલોમાં, હરિયાળી લતાઓ (વેલો) માં, વહેતાં ઝરણાંઓમાં અને ઘટાદાર વૃક્ષો (તરુ) માં જોવા મળે છે.

સાચો જવાબ: પક્ષીને પામવા માટે કવિ શિકારીને ક્રૂરતા છોડી દેવાનું કહે છે. કવિ કહે છે કે તું ક્યાંક છુપાઈને પક્ષીના મધુર ગીતોને સાંભળ, જેથી તું તેના આત્માને અને આનંદને તારા હૃદયમાં મેળવી શકીશ.
4. નીચેના પ્રશ્નનો સાત-આઠ લીટીમાં જવાબ આપો :

સાચો જવાબ:

કવિ કલાપી શિકારી યુવાનને પ્રકૃતિ પ્રત્યે દયા રાખવાની ખૂબ જ ઉમદા શિખામણ આપે છે:





  1. કવિ યુવાનને કહે છે કે તું આ પંખીઓનો સંહાર (શિકાર) કરવાનું છોડી દે, કારણ કે આ આખું વિશ્વ એક પવિત્ર સંતનો આશ્રમ છે. આ આશ્રમમાં આવી ક્રૂરતા તને શોભતી નથી.




  2. સૃષ્ટિના કુમળા સૌંદર્ય જેવા કે પંખી, ફૂલ, વેલા, ઝરણાં અને વૃક્ષો પર ક્રૂર નજર રાખવી જોઈએ નહીં.




  3. કવિ સમજાવે છે કે તીર મારીને તું માત્ર પક્ષીનું મૃત શરીર જ મેળવી શકીશ, તેનો આત્મા કે તેના મીઠા ગીતો તને ક્યારેય નહીં મળે.




  4. જો તારે સાચું સૌંદર્ય પામવું હોય, તો તારે પોતે મન અને વ્યક્તિત્વથી સુંદર એટલે કે દયાળુ બનવું પડશે. જગતના સૌંદર્યનો નાશ કરવાને બદલે તેને જાળવવું અને પૂજવું એ જ પ્રભુની સાચી ભક્તિ છે. સૃષ્ટિમાં બધે જ દયા અને ભીનાશ છવાયેલી છે, માટે માણસે પણ તેમાં પ્રેમપૂર્વક ભળી જવું જોઈએ.




5. નીચેની કાવ્યપંક્તિ સમજાવો :

સાચો જવાબ: સમજૂતી: પ્રસ્તુત પંક્તિઓમાં કવિ કલાપીએ પ્રકૃતિ અને જીવનનો એક અદ્ભુત નિયમ સમજાવ્યો છે. કવિ કહે છે કે જો આપણે પ્રકૃતિની સુંદર વસ્તુઓનો નાશ કરીએ કે તેનો દુરુપયોગ કરીને તેને વેડફી દઈએ, તો આપણને ક્યારેય સાચું સૌંદર્ય મળી શકતું નથી. જો આપણે કોઈ સુંદર વસ્તુ કે જીવને સાચા અર્થમાં પામવા (મેળવવા) ઇચ્છતા હોઈએ, તો સૌપ્રથમ આપણે પોતે અંદરથી સુંદર અને પવિત્ર બનવું પડે. આ સુંદરતા માત્ર શરીરની નથી, પણ હૃદયની સુંદરતાની વાત છે. જ્યાં સુધી આપણા મનમાં જીવદયા, પ્રેમ અને સહાનુભૂતિ જેવા સુંદર ગુણો ન આવે, ત્યાં સુધી આપણે સૃષ્ટિના સાચા સૌંદર્યનો આનંદ માણી શકતા નથી.
```php
Warning: session_start(): Session cannot be started after headers have already been sent in /home/u367000040/domains/gyanistudent.in/public_html/footer.php on line 8
```