chapter 16

ધોરણ 10 | విષય: Gujarati

1. નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો વિકલ્પ પસંદ કરી ખરા (✓)ની નિશાની કરો :

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (C) ડુંગરની પત્ની

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (A) રાજપુર
2. એક – એક વાક્યમાં ઉત્તર આપો :

સાચો જવાબ: ધૂળમાં બાળકના પગની નાનકડી અને ઘાટીલી છાપ (પગલી) જોઈને ડુંગરની પત્નીને પોતાની મૃત પુત્રી બબલી યાદ આવી.

સાચો જવાબ: ડુંગરે પત્નીના મુખ સામે જોયા પછી પોતાની નજર ગગન (આકાશ) ના કોઈ માર્ગ તરફ સ્થિર કરી દીધી.
3. નીચેના પ્રશ્નોના બે-ત્રણ વાક્યોમાં ઉત્તર આપો :

સાચો જવાબ: રાજપુર સ્ટેશને ઝડપથી જતાં રસ્તાની ધૂળમાં ડુંગરની પત્નીને એક નાનકડા બાળકના પગલાની ઘાટીલી છાપ દેખાઈ. આ આંગળાંની બોર જેવી છાપ બરોબર તેની મૃત દીકરી બબલીના પગલા જેવી જ હતી. આ જોઈને મૃત સંતાનની સ્મૃતિથી તે હચમચી ગઈ અને અચાનક ત્યાં જ અટકીને બેસી પડી.

સાચો જવાબ: જ્યારે ડુંગરની પત્ની બબલીની યાદમાં રસ્તા પર બેસી ગઈ, ત્યારે ડુંગર પણ લાકડીના ટેકે આકાશ તરફ મોં કરીને શૂન્યમનસ્ક થઈને સ્થિર ઊભો રહી ગયો. પતિની આ ઊંડી વેદના જોઈને પત્ની સાવધ (જાગ્રત) બની ગઈ. તેને સમજાયું કે માત્ર તે જ નહીં, તેનો પતિ પણ અંદરથી એટલો જ દુઃખી છે. તેથી વાસ્તવિકતા સ્વીકારીને તેણે પતિને ઝટ ચાલવા કહ્યું.
4. નીચેના પ્રશ્નનો સાત-આઠ લીટીમાં જવાબ આપો :

સાચો જવાબ:

‘ગતિભંગ’ લઘુકથામાં લેખકે સંતાન ગુમાવવાનું માતા-પિતાનું અસહ્ય દુઃખ અને તેની માનસિક સ્થિતિનું અત્યંત માર્મિક આલેખન કર્યું છે:





  1. ડુંગર અને તેની પત્ની રાજપુર સ્ટેશને ગાડી પકડવા ઉતાવળે પગલે જઈ રહ્યાં હોય છે. પરંતુ રસ્તાની ધૂળમાં એક નાની બાળકીના પગલાંની છાપ જોતાં જ માતાનું હૃદય પીગળી જાય છે. તેને પોતાની મૃત દીકરી બબલી સાંભરી આવે છે. ખેતરે જતાં-આવતાં આગળ દોડતી બબલીની જે પગલીઓ તેના હૈયે જડાઈ ગઈ હતી, બરોબર એવી જ આ છાપ હતી. માતા તે પગલી પાસે બેસી પડે છે અને તેનામાં આગળ ચાલવાની શક્તિ રહેતી નથી.




  2. બીજી તરફ, શરૂઆતમાં ગાડી ચૂકી જવાની ચિંતામાં ગુસ્સે થતો પિતા (ડુંગર) પણ જ્યારે આ પગલી જુએ છે, ત્યારે તે અંદરથી સાવ ડગી જાય છે. તે પત્નીને સાંત્વના આપવાનો પ્રયત્ન કરે છે, પણ પોતાની દીકરીની યાદ આવતા તે પોતે પણ લાકડીના ટેકે આકાશ તરફ શૂન્ય નજરે જોઈને સ્થિર થઈ જાય છે.




  3. દીકરીના મૃત્યુનું દુઃખ બંનેના હૃદયમાં એટલું ઊંડું છે કે રસ્તા પરની એક સાધારણ પગલી પણ તેમના ચાલવાની ગતિ અને વિચારોની ગતિનો ભંગ કરી નાખે છે. આમ, વાર્તામાં પુત્રી ગુમાવ્યાની માતા-પિતાની મૂંગી, અબોલ છતાં અત્યંત તીવ્ર વેદના હૃદયસ્પર્શી રીતે વ્યક્ત થઈ છે.




```php
Warning: session_start(): Session cannot be started after headers have already been sent in /home/u367000040/domains/gyanistudent.in/public_html/footer.php on line 8
```