ધોરણ 10 | విષય: Gujarati
બાળકના સાચા ઘડતરમાં સૌથી મોટી અડચણ વાલીઓની વધુ પડતી અપેક્ષાઓ અને આજની સ્પર્ધાત્મક શિક્ષણ પદ્ધતિ છે. વાર્તામાં વિનુકાકા પોતાના દીકરા સૌરભને નાનપણથી જ કમ્પ્યૂટર ક્લાસ, ભારે ટ્યૂશનો અને કલાકો સુધી ભણતરમાં ડૂબાડી રાખે છે. બાળકના ઘડતરમાં નડતા મુખ્ય પરિબળો નીચે મુજબ છે:
બાળકને તેની ઉંમરના મિત્રો સાથે રમવા ન દેવું અને નિર્દોષ આનંદથી વંચિત રાખવું.
સતત ક્લાસમાં પહેલો નંબર લાવવા માટે અને ડિગ્રીઓ મેળવવા માટે તેના પર દબાણ કરવું.
બાળકને માત્ર 'મશીન' કે 'રેસનો ઘોડો' સમજીને ચોવીસ કલાક તેની ચોકી કરવી.
બાળકને માત્ર ગુણ (માર્ક્સ) લાવવાનું સાધન સમજવું, જેનાથી તેનું બાળપણ છિનવાઈ જાય છે અને તે સંસ્કાર વગરનો એકલો પડી જાય છે.
વર્ષા અડાલજાએ આ વાર્તાનું શીર્ષક ‘રેસનો ઘોડો’ ખૂબ જ સમજી-વિચારીને રાખ્યું છે. આજકાલ મા-બાપો પોતાના બાળકોને રેસના ઘોડાની જેમ પરીક્ષાની હરીફાઈમાં દોડાવે છે. વિનુકાકા પણ સૌરભને બસ જીતવા માટે જ તૈયાર કરે છે. તેઓ માનતા કે 'હારી ગયેલાનો કોઈ ભાવ પૂછતું નથી.' આ આંધળી દોડમાં સૌરભ રેસનો ઘોડો જીતી તો જાય છે (અમેરિકામાં મોટો ડૉક્ટર બને છે), પણ તે એક સારો દીકરો બની શકતો નથી. તે પોતાના માતા-પિતા પ્રત્યેની સંવેદના ગુમાવી બેસે છે. આ વાર્તા વાલીઓની આ માનસિકતા પર જોરદાર કટાક્ષ કરે છે, તેથી ‘રેસનો ઘોડો’ શીર્ષક બિલકુલ યોગ્ય અને યથાર્થ છે.