ધોરણ 10 | విષય: Gujarati
‘ચાંદલિયો’ લોકગીતમાં કાવ્યનાયિકાએ પોતાના સાસરી પક્ષના તમામ સ્વજનો પ્રત્યે અત્યંત મધુર, આદરયુક્ત અને પ્રેમસભર ભાવ વ્યક્ત કર્યો છે. સંયુક્ત કુટુંબના સંબંધોની મીઠાશ આ મુજબ પ્રગટ થાય છે:
સાસુ-સસરા: સાસુ-સસરા તેને સહેજ પણ પારકા લાગતા નથી, તે તેમને પોતાના પૂર્વભવના જ માતા-પિતા ગણાવે છે.
જેઠ-જેઠાણી: જેઠને તે અષાઢ મહિનાના વરસાદી વાદળ (મેઘ) અને જેઠાણીને વાદળમાં ઝબૂકતી વીજળી સાથે સરખાવે છે, જે ઘરમાં આનંદનો આહલાદક માહોલ બનાવે છે.
દિયર-દેરાણી: દિયરને તે ચંપાનો છોડ અને દેરાણીને તે ચંપાના છોડની કોમળ પાંદડી કહીને પોતાનો વહાલ પ્રગટ કરે છે.
નણંદ-નણદોઈ: નણંદ એ તેના માટે વાડીની લીલીછમ વેલ છે અને નણદોઈ એ વાડીનો સુંદર મોરલો છે.
પતિ: છેલ્લે પોતાના પતિને તે સગી નણંદનો વીર કહીને, તે નવરંગ પાઘડી પહેરનારો સૌંદર્યવાન પુરુષ છે એવો ગર્વ અનુભવે છે. આમ, આ તમામ સ્વજનોના સુખ અને સ્નેહના કારણે નાયિકાને એવું લાગે છે કે સુખનો ચાંદો કાયમ તેના જ ચોકમાં ઊગ્યો છે.
(1) (પતિ) નવ રંગોવાળી પાઘડી પહેરે છે.
પંક્તિ: તાણીને બાંઘે રે નવરંગ પાઘડી.
(2) મારી નણંદ વાડીમાંની વેલી જેવી છે.
પંક્તિ: નણંદ મારી વાડી માયલી વેલ્ય જો,
(3) આસો મહિનાની...
પંક્તિ: આસો માસો શરદ પૂનમની રાત જો,