chapter 22

ધોરણ 10 | విષય: Gujarati

1. નીચે આપેલાં વિધાનો માટે સાચો વિકલ્પ પસંદ કરી ખરા (✓) ની નિશાની કરો :

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (C) પ્રથમ અનુભવ હતો.

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (A) પાછા ફર્યા
2. નીચેના પ્રશ્નોના એક-બે વાક્યમાં ઉત્તર લખો :

સાચો જવાબ: પ્રવાસમાં લેખકની (જવાહરલાલ નહેરૂની) હિમાલયસ્થિત અમરનાથની ગુફાનાં દર્શન કરવાની તેમજ તિબેટના અલૌકિક માનસરોવર અને કૈલાસની યાત્રા કરવાની ઇચ્છા હતી.

સાચો જવાબ: પ્રવાસમાં લેખકની સાથે તેમના એક પિતરાઈ ભાઈ, મજૂરો (સામાન ઊંચકનારા) અને ભોમિયા (રસ્તો બતાવનાર) તરીકે ત્યાંનો એક સ્થાનિક ભરવાડ હતો.

સાચો જવાબ: હિમનદી ઓળંગતી વખતે સાંકડી ટુકડીના તમામ સભ્યો એકબીજા સાથે દોરડાની સાંકળથી બંધાયેલા હતા. આથી ખોભણમાં લેખકનો પગ લપસ્યો ત્યારે પેલા મજબૂત દોરડાએ તેમને પકડી રાખ્યા અને તેઓ ખીણની એક બાજુએ વળગી રહ્યા, જેના કારણે તેઓ બચી ગયા.
3. નીચેના પ્રશ્નોના ઉત્તર પાંચ-સાત વાક્યમાં લખો :

સાચો જવાબ: જવાહરલાલ નહેરુ પોતાના લગ્ન પછીના ઉનાળામાં કાશ્મીર ગયા હતા. ત્યાં ૧૧,૫૦૦ ફૂટની ઊંચાઈએ આવેલા પડાવથી તેમણે અમરનાથ ગુફા પહોંચવા માટે આઠ માઈલનો અફાટ હિમસમૂહથી ઢંકાયેલો પહાડ ઓળંગવાનું સાહસ શરૂ કર્યું. એક ભરવાડને ભોમિયા તરીકે સાથે રાખી, દોરડાની સાંકળથી એકબીજા સાથે બંધાઈને આ નાની ટુકડીએ સવારે ચાર વાગ્યે કૂચ શરૂ કરી. ૧૨ કલાકના ભગીરથ ચડાણ બાદ તેઓ ૧૫,૦૦૦ થી ૧૬,૦૦૦ ફૂટની ઊંચાઈએ આવેલા એક અદ્ભુત હિમસરોવર પાસે પહોંચ્યા. રસ્તામાં ઓક્સિજન ઓછો હોવાથી મજૂરોને લોહીની ઊલટીઓ થઈ, હિમવર્ષા થઈ અને લપસણી હિમનદીઓ આવી. અધૂરામાં પૂરું, તાજા બરફથી ઢંકાયેલી ઊંડી અને ભયાનક ખોભણો દેખાતી ન હોવાથી લેખક એક ખાઈમાં ખાબક્યા અને દોરડાને લીધે બચ્યા. આગળ જતાં આવી ખોભણોની સંખ્યા વધી ગઈ અને તેને પાર કરવા માટે પૂરતી સાધનસામગ્રી ન હોવાથી, આખરે નાછૂટકે તેમણે યાત્રા અધૂરી મૂકી પાછા ફરવું પડ્યું.

સાચો જવાબ:


  • લેખકે હિમાલયની વેરાન છતાં મનમોહક પ્રકૃતિનું સુંદર આલેખન કર્યું છે. ઝોજીલા ઘાટ તરફ સાવ નિર્જન અને નકરા વેરાન ખડકો દેખાતા હતા. સાંકડી ખીણોની બંને બાજુએ ઊંચા પહાડો ઊભા હતા, જેમના શિખરો પર બરફના મુકુટ ચમકી રહ્યા હતા. ઉપરથી નીચે વહેતા નાના નાના હિમપ્રપાતો (બરફના ઝરણાં) જાણે મંદ ગતિએ પ્રવાસીઓનું સ્વાગત કરી રહ્યા હતા. ત્યાંનો પવન અત્યંત ઠંડો અને આકરો હતો, પરંતુ દિવસનો સૂર્યપ્રકાશ મધુર અને હવા એટલી આહ્લાદક અને સ્વચ્છ હતી કે દૂરા સુધ્ધાં નજીક ભાસતી હતી. વૃક્ષો કે વનસ્પતિ વિનાના આ નકરા ખડક, હિમ, બરફ અને ક્યાંક ક્યાંક ખીલેલા જંગલી પુષ્પોવાળા વેરાન પ્રકૃતિમંદિરમાં લેખક અજબની તૃપ્તિ, અદ્ભુત સ્ફૂર્તિ અને આહ્લાદનો અનુભવ કરતા હતા. ઊંચાઈ પર આવેલું હિમાચ્છાદિત શિખરોથી વીંટળાયેલું વિશાળ હિમસરોવર તો દેવોના મસ્તક પર કુદરતે મુકેલા ભવ્ય મુકુટ જેવું લાગતું હતું.




સાચો જવાબ: હા, પ્રવાસ અધૂરો મૂકીને પાછા આવવાનો લેખકનો નિર્ણય બિલકુલ યોગ્ય અને વ્યવહારુ હતો. સાહસ કરવું એ સારી બાબત છે, પરંતુ સાહસ અને દુઃસાહસ વચ્ચે પાતળી રેખા હોય છે. લેખક અને તેમની ટુકડી ૧૫,૦૦૦ ફૂટથી વધુ ઊંચાઈએ પહોંચી ગયા હતા, જ્યાં ઓક્સિજનની અછતને લીધે મજૂરો લોહીની ઊલટીઓ કરી રહ્યા હતા. હિમવર્ષા અને ધુમ્મસને કારણે રસ્તો જોવો મુશ્કેલ હતો અને રસ્તામાં જીવલેણ ભયાનક ખોભણો (ખાઈઓ) આવેલી હતી, જે તાજા બરફને કારણે દેખાતી નહોતી. ખુદ લેખક એકવાર આવી ખોભણમાં પડતા-પડતા માંડ બચ્યા હતા. આગળ વધવા માટે તેમની પાસે જરૂરી દોરડા, સીડી કે અન્ય પર્વતારોહણની સાધનસામગ્રી ખૂટી પડી હતી. આવા પ્રતિકૂળ સંજોગોમાં જીવનું જોખમ ખેડીને આગળ વધવું એ મૂર્ખામી ગણાય. પર્વતારોહણ કે કોઈ પણ સાહસમાં સુરક્ષા એ પ્રથમ અગ્રતા હોવી જોઈએ, તેથી પ્રવાસ અધૂરો મૂકવાનો નિર્ણય જ ડહાપણભર્યો હતો.
```php
Warning: session_start(): Session cannot be started after headers have already been sent in /home/u367000040/domains/gyanistudent.in/public_html/footer.php on line 8
```