ધોરણ 10 | విષય: Gujarati
‘ઘોડીની સ્વામીભક્તિ’ લોકકથામાં ઢેલ ઘોડીની ખાનદાની અને અજોડ વફાદારીના દર્શન થાય છે. આંબા પટેલે તેને પંડના દીકરાની જેમ જીવની જેમ ઉછેરી હતી, જેનું ઋણ ઘોડીએ કટોકટીના સમયે ચૂકવ્યું. જ્યારે શેત્રુંજી નદીમાં ઘોડાપૂર આવ્યું ત્યારે આંબા પટેલના એક જ ઈશારે ઢેલ મોતના મુખમાં કૂદી પડી. પાણીના પ્રચંડ પ્રવાહ સામે લડીને તે નદીના કાંઠે તો પહોંચી ગઈ, પરંતુ કાંઠે પગ મૂકતા જ તેને સમજાયું કે તેનો ધણી (માલિક) પીઠ પર નથી અને પાછળ પૂરના વહેણમાં તણાઈ રહ્યો છે. પોતાના જીવની પરવા કર્યા વિના, ક્ષણનોય વિલંબ કર્યા વિના તે ફરીથી એ ભયાનક પૂરમાં ખાબકી. પાણીના વહેણ સામે ઝીંક ઝીલી તે આંબા પટેલ પાસે પહોંચી અને તેમને પોતાની પીઠ પર સવાર કરી મહામુસીબતે કાંઠે લાવી. ઘોડીએ પોતાના પ્રાણ દાવ પર લગાવીને માલિકના ‘જીવતરના દાન’ દીધા અને પટલાણીનો ચૂડલો અમર રાખ્યો. આમ, મુકે પશુ હોવા છતાં ઢેલે ઉચ્ચ કોટિની સ્વામીભક્તિ, વફાદારી અને ખાનદાની દાખવી.