chapter 25

કોઈ પણ કાર્યમાં સિદ્ધિ અને એકાગ્રતા મેળવવા માટે અભ્યાસ અનિવાર્ય છે. આપણું મન વેગવાન અશ્વ જેવું ચંચળ છે, જેને કાબૂમાં લેવાનો એકમાત્ર ઉપાય સતત અભ્યાસ છે.

ઉદાહરણો:

1. 
   

   વિદ્યાર્થીનું ઉદાહરણ: ભણેલો પાઠ એકવારમાં સમજાતો નથી, પરંતુ તેને વારંવાર વાંચવામાં અને સમજવામાં આવે (અભ્યાસ કરાય) તો તે મનમાં દૃઢ બને છે અને પરીક્ષામાં ધાર્યું પરિણામ આપે છે.

   
   


2. 
   

   પાણીના કૂવાનું ઉદાહરણ: જુદી જુદી પચાસ જગ્યાએ નાના નાના ખાડા ખોદવાથી પાણી મળતું નથી, પરંતુ એક જ જગ્યાએ સતત ખોદકામનો અભ્યાસ (પ્રયત્ન) રાખવાથી કૂવો બને છે અને પાણી નીકળે છે.

   
   


3. 
   

   ગંગા નદીનું ઉદાહરણ: હિમાલયમાંથી નીકળતી નાની જલધારા એક જ રસ્તે સતત દોડતી રહે ત્યારે તે ધસમસતી ગંગા નદીનું ભવ્ય સ્વરૂપ ધારણ કરે છે.

   
   

આજના દોડધામ અને તણાવભર્યા યુગમાં ભક્તિયોગ અત્યંત માર્ગદર્શક અને ઉપકારક છે. ગીતાનો ભક્તિયોગ આપણને પ્રત્યેક કાર્ય ‘ભગવાન સાક્ષી છે’ અને ‘તેમને સમર્પિત કરવાનું છે’ એવા પવિત્ર ભાવથી કરવાની પ્રેરણા આપે છે. આનાથી કાર્ય બોજ બનવાને બદલે પ્રસાદ બની જાય છે.

આજના સંદર્ભમાં તેના મુખ્ય ત્રણ મહત્ત્વ છે:

સંતોષ દ્વારા તણાવમુક્તિ: ‘જે પ્રાપ્ત છે તે પર્યાપ્ત છે’ એવો સંતોષ રાખવાથી આજનો માણસ હતાશા અને ડિપ્રેશન જેવી નબળી માનસિકતામાંથી બચી શકે છે.

દૃઢ નિશ્ચય: વિદ્યાર્થી કે યુવાન જો આળસ છોડીને સવારે એલાર્મ વાગતા જ જાગી જવાનો દૃઢ નિશ્ચય કરે, તો તે જીવનમાં સફળતા મેળવી શકે છે.

તુલ્યનિંદાસ્તુતિ (સમતા): સોશિયલ મીડિયાના આ યુગમાં લોકો નકારાત્મક કોમેન્ટ્સ કે ઓછી લાઈક્સથી તુરંત દુઃખી થઈ જાય છે. ભક્તિયોગ શીખવે છે કે સ્તુતિ (વખાણ) અને નિંદા (ટીકા) બંનેમાં સ્થિર બુદ્ધિ રાખવી, જેથી માનસિક શાંતિ જળવાઈ રહે છે અને માણસ સદ્ભાવપૂર્વક લોકહિતના કાર્યો કરી શકે છે.