chapter 26

સાચો જવાબ: નેતાજી સુભાષચંદ્ર બોઝ સદાય પોતાની સાથે ગીતા રાખતા અને રોજ સવારે નિત્યકર્મ પતાવ્યા બાદ ગીતાનો અભ્યાસ (અધ્યયન) કરતા, આ તેમનો નિત્ય નિયમ હતો.

સાચો જવાબ:

આ ત્રિપુટીનાં નામ નીચે મુજબ છે:

• 
  

  લાલ - લાલા લજપતરાય

  
  


• 
  

  બાલ - બાલગંગાધર ટિળક

  
  


• 
  

  પાલ - બિપિનચંદ્ર પાલ

  
  

સાચો જવાબ: લોકમાન્ય ટિળકે લોકોને આ પ્રખ્યાત સૂત્ર આપ્યું હતું: “સ્વરાજ મારો જન્મસિદ્ધ અધિકાર છે અને હું તેને મેળવીને જ જંપીશ (રહીશ).”

સાચો જવાબ: ગાંધીજીના મતે ગીતા સમજવા માટે ઘણું સરળ પુસ્તક છે અને તે કોઈ પણ પ્રકારના વાદ-વિવાદથી મુક્ત છે. તે મનુષ્યની બુદ્ધિ અને હૃદય બંનેને સંતોષ આપે છે તેમજ તેમાં ફિલસૂફી અને ભક્તિ બંને ભરેલાં છે. ગાંધીજી જ્યારે પણ હતાશ, નિરાશ કે ચિંતિત થતા ત્યારે ગીતા માતાના શરણમાં જતા.

સાચો જવાબ: લોકમાન્ય ટિળકના મતે ગીતાનું મુખ્ય તાત્પર્ય ‘કર્મયોગ’ છે. માણસે મોક્ષ કે મુક્તિ તરફ દૃષ્ટિ રાખવાની સાથે પોતાના સાંસારિક કર્તવ્યો અને વાસ્તવિક કર્મો પૂરી નિષ્ઠાથી નિભાવવા જોઈએ, કારણ કે કર્મ ન કરવા કરતાં કર્મ કરવું એ જ શ્રેષ્ઠ છે. તેમણે બર્માની માંડલે જેલમાં આ જ દાર્શનિક વિચારો સાથે ‘ગીતા-रहस्य’ ગ્રંથની રચના કરી હતી.

સાચો જવાબ:

‘શ્રીમદ્ ભગવદ્ ગીતા’ એ ભારતના સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામના વીરો માટે આત્મબળ, સાહસ અને નિર્ભયતા સીંચનારી અદ્ભુત સંજીવની બની રહી હતી. ક્રાંતિકારીઓ અને દેશભક્તોએ ગીતાના શ્લોકો અને જ્ઞાનનો આશ્રય લઈને હસતા મુખે શહીદી વહોરી હતી:

• 
  

  ખુદીરામ બોઝ: માત્ર ૧૯ વર્ષની નાની ઉંમરે જ્યારે તેઓ ફાંસીના માચે ચડ્યા, ત્યારે તેમના હાથમાં ‘શ્રીમદ્ ભગવદ્ ગીતા’ હતી. તેમણે ગીતામાંથી આત્માની અમરતાનો પાઠ આત્મસાત્ કર્યો હતો.

  
  


• 
  

  વીર ભગતસિંહ: ૧૨૯માં નૅશનલ ઍસેમ્બલીમાં બૉમ્બ ફેંકવા બદલ જ્યારે તેઓ જેલમાં હતા, ત્યારે તેમણે જેલ પ્રશાસન પાસે ગીતા વાંચવા માંગી હતી.

  
  


• 
  

  ચંદ્રશેખર આઝાદ: તેઓ હંમેશાં ખિસ્સામાં ગીતા રાખતા અને ગુપ્તવાસ દરમિયાન પણ ગીતાનું નિત્ય સ્તવન કરતા, જે તેમના દૃઢ પ્રતિજ્ઞાપાલનનું મુખ્ય પ્રેરણારૂપ હતું.

  
  


• 
  

  નેતાજી સુભાષચંદ્ર બોઝ: ગીતાના અધ્યયનથી તેમનામાં અદ્ભુત ધૈર્ય અને નિર્ભયતા આવ્યા હતા, જેના બળે ભયાનક ગોળીબાર વચ્ચે પણ તેઓ વિચલિત થયા વિના લડ્યા હતા.

  
  


• 
  

  લાલ-બાલ-પાલ અને ગાંધીજી: લાલા લજપતરાયે ગીતાની અખંડ એકતાને સ્વીકારી, ટિળકે જેલમાં ‘ગીતા-रहस्य’ લખી કર્મયોગ સમજાવ્યો, જ્યારે મહાત્મા ગાંધીજીએ ગીતાના ‘અનાસક્તિ યોગ’ના બળે અહિંસક લડત ચલાવી. આમ, ગીતા એ દરેક સેનાની માટે દેશભક્તિ અને બલિદાનનું પરમ પ્રેરકબળ બની રહી હતી.

  
  

સાચો જવાબ: આચાર્ય વિનોબા ભાવે ગીતાના પરમ ઉપાસક અને ચિંતક હતા. તેમનો ગીતા પ્રત્યેનો અભિગમ અત્યંત ભાવુક, આદરપૂર્વકનો અને વૈજ્ઞાનિક (પ્રયોગાત્મક) હતો. તેઓ ગીતાને પોતાનું ‘પ્રાણ તત્ત્વ’ માનતા હતા. વિનોબાજી ગીતાનો મહિમા ગાતા કહે છે કે, “મારું શરીર મારી માતાના દૂધ ઉપર જેટલું નિર્ભર રહ્યું છે, તેનાથી ખૂબ વધારે મારા હૃદય અને બુદ્ધિનું પોષણ ગીતાના દૂધ (જ્ઞાન) પર થયું છે.” તેઓ શ્રદ્ધા અને પ્રયોગની બે પાંખો દ્વારા ગીતાના આકાશમાં ઉડાન ભરતા હતા. વિનોબાજી જ્યારે એકાંતમાં હોતા ત્યારે ગીતાના અમૃત સાગરમાં ડૂબકી લગાવતા અને જ્યારે લોકો વચ્ચે હોતા ત્યારે ગીતાના વિચારો વહેંચતા. તેમણે આપેલા પ્રવચનો આજે ‘ગીતા-પ્રવચનો’ અને ‘ગીતા ચિંતનિકા’ પુસ્તકો સ્વરૂપે લોકોમાં ખૂબ લોકપ્રિય છે.

સાચો જવાબ:

પાઠના આધારે સાચી જોડીઓ નીચે મુજબ બને છે:

‘અ’ વિભાગ (વ્યક્તિ/ચળવળ)	‘બ’ વિભાગ (સાચો ઉત્તર)
(1) ખુદીરામ બોઝ	(4) બંગભંગ આંદોલન
(2) સુભાષચંદ્ર બોઝ	(5) આઝાદ હિંદ ફોજ
(3) ગાંધીજી	(2) સત્યના પ્રયોગો
(4) બાલગંગાધર ટિળક	(6) ગીતા-રહસ્ય
(5) લાલા લજપતરાય	(3) પંજાબ કેસરી
(6) બિપિનચન્દ્ર પાલ	(1) બંગાળના વાઘ