ધોરણ 10 | విષય: Sanskrit
(1) अस्ति वित्तदासो नाम प्रभूतलोभः समृद्धः वणिग्जनः । (કોષ્ટક પદ: समृद्ध)
(2) कानिचित् लघूनि नूतनानि पात्राण्यपि तत्र स्थापितानि । (કોષ્ટક પદ: नूतन)
(3) व्यतीतेषु कतिपयेषु दिवसेषु कूटनाथः पुनरपि वित्तदासं पात्रेभ्यः प्रार्थयते । (કોષ્ટક પદ: व्यतीत)
(4) तस्मै सर्वाणि इष्टानि पात्राणि दत्तवान् । (કોષ્ટક પદ: सर्व, इष्ट)
(5) कूटनाथः सशोकम् अकथयत् । (કોષ્ટક પદ: सशोक)
(1) लुब्धः : कर्मणि भूतकृदन्त
(2) प्रत्यर्पयितुम् : हेत्वर्थ कृदन्त
(3) दत्तानि : कर्मणि भूतकृदन्त
(4) वञ्चनीयः : विध्यर्थ कृदन्त
(5) सम्प्राप्य : सम्बन्धक भूतकृदन्त
(6) आपन्नः : कर्मणि भूतकृदन्त
(1) वित्तदासः + नाम = वित्तदासोनाम
(2) कः + चित् = कश्चित्
(3) धनिकः + अपि = धनिकोऽपि
(4) श्वः + अतिथयः = श्वोऽतिथयः
(5) वित्तदासः + तस्मै = वित्तदासतस्मै
(1) पात्रैः सह अन्यानि पात्राणि स्थापितानि । (પાત્રૈઃ ના સ્થાને)
प्रश्नवाक्यम्: कैः सह अन्यानि पात्राणि स्थापितानि ?
(2) पात्राणि रात्रौ प्रसूतानि । (રાત્રૌ ના સ્થાને)
प्रश्नवाक्यम्: पात्राणि कदा प्रसूतानि ?
(3) कूटनाथः पात्रेभ्यः प्रार्थयत । (કૂટનાથઃ ના સ્થાને)
प्रश्नवाक्यम्: कः पात्रेभ्यः प्रार्थयत ?
(4) पात्राणि भवतः गृहे विलसन्ति । (ભવતઃ ગૃહે ના સ્થાને)
प्रश्नवाक्यम्: पात्राणि कुत्र विलसन्ति ?
(5) पात्राणां जन्म भवति । (પાત્રાણામ્ ના સ્થાને)
प्रश्नवाक्यम्: केषाम् जन्म भवति ?
| शब्द | लिङ्ग | विभक्ति | वचन |
|---|---|---|---|
| (1) पात्राणाम् | पात्र (नपुंसकलिङ्ग) | षष्ठी | बहुवचन |
| (2) उपायेन | उपाय (पुंल्लिङ्ग) | तृतीया | एकवचन |
| (3) रात्रौ | रात्रि (स्त्रीलिङ्ग) | सप्तमी | एकवचन |
| (4) दिवसेषु | दिवस (पुंल्लिङ्ग) | सप्तमी | बहुवचन |
| (5) मया | अस्मद् (सर्वनाम) | तृतीया | एकवचन |
(1) कूटनाथः वित्तदासम् अकथयत् ।
उत्तरम्: कूटनाथः वित्तदासम् कथयति ।
(2) कुटुम्बिजनाः अतिथयः भविष्यन्ति ।
उत्तरम्: कुटुम्बिजनाः अतिथयः भवन्ति ।
(3) वित्तदासः कूटनाथाय पात्राणि प्रायच्छत् ।
उत्तरम्: वित्तदासः कूटनाथाय पात्राणि यच्छति (प्रयच्छति) ।
જ્યારે કૂટનાથે પહેલીવાર વાસણો પાછા આપ્યા, ત્યારે લોભી વિત્તદાસને પોતાના વાસણોની સાથે વધારાના નવા નાના વાસણો 'બચ્ચાં' રૂપે મફતમાં મળ્યા હતા. આથી, જ્યારે થોડા દિવસો પછી કૂટનાથે બીજી વાર વાસણો માંગ્યા, ત્યારે વિત્તદાસને એવી દુર્બુદ્ધિ (લાલચ) થઈ કે આ વખતે આપેલા વાસણોમાંથી પણ અગાઉ કરતાં પણ વધુ વાસણોનો લાભ મળશે. આ વધુ નફાની લાલચે તેણે બીજી વાર પોતાના બધા જ મનગમતા વાસણો કૂટનાથને આપી દીધા.