chapter 12

ધોરણ 10 | విષય: Sanskrit

1. अधोलिखितेभ्यः विकल्पेभ्यः समुचितम् उत्तरं चिनुत ।

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (A) द्वादश्यां शताब्द्याम् (બારમી સદીમાં)

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (C) भोजेन (રાજા ભોજ દ્વારા)

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (A) भोजव्याकरणेन (ભોજ વ્યાકરણથી)

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (C) सिद्धहैमव्याकरणम् (સિદ્ધહેમ વ્યાકરણ)

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (C) अष्टौ (આઠ)

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (B) लक्षश्लोकपरिमितम् (એક લાખ શ્લોક જેટલું)

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (B) अभिधानचिन्तामणिः (અભિધાનચિંતામણિ)
2. एकवाक्येन संस्कृतभाषया उत्तरत ।

સાચો જવાબ: यसिंहः मालवनृपतिं यशोवर्माणं पराजितवान् ।

સાચો જવાબ: भोजेन विरचितं व्याकरणं 'सरस्वतीकण्ठाभरण' नाम्ना प्रसिद्धमस्ति ।

સાચો જવાબ: सिद्धराजस्य जयसिंहस्य निवेदनेन प्रेरिताः हेमचन्द्राचार्याः व्याकरणग्रन्थं रचितवन्तः ।

સાચો જવાબ: सिद्धहैमव्याकरणस्य प्रारम्भिकेषु षट्सु अध्यायेषु संस्कृतभाषायाः व्याकरणं वर्तते ।

સાચો જવાબ: हेमचन्द्राचार्येण रचितस्य अलंकारशास्त्रीयस्य ग्रन्थस्य नाम 'काव्यानुशासनम्' अस्ति ।

સાચો જવાબ:


  • (1) ग्रन्थागारोऽपि = ग्रन्थागारः + अपि




  • (2) कीर्तिर्वर्तते = कीर्तिः + वर्तते




  • (3) व्याकरणमप्यस्ति = व्याकरणम् + अपि + अस्ति




  • (4) प्राकृतभाषाणाञ्च = प्राकृतभाषाणाम् + च




  • (5) लब्धजनिरयम् = लब्धजनिः + अयम्




સાચો જવાબ:

(આપેલા આખ્યાતિક ક્રિયાપદોના સ્થાને 'ક્તવતુ' પ્રત્યયવાળા કર્તરી ભૂતકૃદંતના રૂપો મૂકવા)



(1) विजयानन्तरं जयसिंहः अणहिलपुरं प्रत्यागच्छत् ।





  • उत्तरम्: विजयानन्तरं जयसिंहः अणहिलपुरं प्रत्यागतवान् ।





(2) एकदा सिद्धराजः अचिन्तयत् ।





  • उत्तरम्: एकदा सिद्धराजः चिन्तितवान् ।





(3) सः हेमचंद्रस्य समीपम् अगच्छत् ।





  • उत्तरम्: सः हेमचंद्रस्य समीपम् गतवान् ।





(4) हेमचन्द્રાચાર્યાઃ વ્યાકરણગ્રન્થમ્ અરચયન્ ।





  • उत्तरम्: हेमचन्द्राचार्याः व्याकरणग्रन्थम् रचितवन्तः । (બહુવચન)





(5) सः लक्षश्लोकपरिमितं साहित्यं अरचयत् ।





  • उत्तरम्: सः लक्षश्लोकपरिमितं साहित्यं रचितवान् ।




સાચો જવાબ:














































शब्दः लिङ्गम् विभक्तिः वचनम्
(1) शताब्द्याम् स्त्रीलिङ्ग सप्तमी एकवचन
(2) नृपतेः पुंલ્લિङ्ग पञ्चमी / षष्ठी એકવचन
(3) धनेन नपुंसकलिङ्ग तृतीया एकवचन
(4) ग्रन्थागारे पुंલ્લિङ्ग सप्तमी એકવचन
(5) ग्रन्थानाम् पुंલ્લિङ्ग षष्ठी बहुवचन
(6) आचार्यवर्याः पुंલ્લિङ्ग प्रथमा / सम्बोधन बहुवचन

સાચો જવાબ:

(1) અભિધાનચિંતામણિ એક કોષગ્રંથ છે. (અભિધાનચિન્તાमणि એક કોષગ્રન્થ અસ્)





  • संस्कृत वाक्यम्: अभिधानचिन्तामणिः एकः कोषग्रन्थः अस्ति ।





(2) હેમચંદ્રાચાર્યે એક મહાકાવ્ય રચ્યું છે. (હેમચન્દ્રાચાર્ય એક મહાકાવ્ય રચ્)





  • संस्कृत वाक्यम्: हेमचन्द्राचार्यः एकं महाकाव्यं रचितवान् । (અથવા અરચયત્)





(3) જયસિંહ અણહિલપુર પાછા આવ્યા. (જયસિંહ અણહિલપુર પ્રતિ + આ + ગમ્ (કર્તરી ભૂ. કૃ.))





  • संस्कृत वाक्यम्: जयसिंहः अणहिलपुरं प्रत्यागतवान् ।





(4) સિદ્ધહેમશબ્દાનુશાસનમાં આઠ અધ્યાયો છે. (સિદ્ધહૈમશબ્દાનુશાસન અષ્ટન્ અધ્યાય અસ્)





  • संस्कृत वाक्यम्: सिद्धहैमशब्दानुशासने अष्टौ अध्यायाः सन्ति ।





(5) જયસિંહે એકવાર વિચાર કર્યો. (જયસિંહ એકદા વિચાર કૃ (ક. ભૂ. કૃ.))





  • संस्कृत वाक्यम्: जयसिंहः एकदा विचारं कृतवान् ।




7. मातृभाषायां उत्तरत । (ગુજરાતીમાં ઉત્તરો)

સાચો જવાબ: સિદ્ધરાજ જયસિંહે વિક્રમ સંવતની ૧૨મી સદીમાં માળવા દેશ પર વિજય પ્રાપ્ત કર્યો હતો.

સાચો જવાબ: : માળવા વિજયથી રાજા જયસિંહને ત્યાંના રાજા યશોવર્માનું પુષ્કળ ધન (ધન-સંપત્તિ) અને તેમનો અત્યંત સમૃદ્ધ, અજોડ ગ્રંથાગાર (પુસ્તકાલય) પ્રાપ્ત થયો હતો. આ ગ્રંથાગારમાં રાજા ભોજ દ્વારા રચાયેલું પ્રખ્યાત 'ભોજ વ્યાકરણ' (સરસ્વતીકંઠાભરણ) પણ હતું.

સાચો જવાબ: રાજા ભોજની કીર્તિ તેમણે જાતે રચેલા 'સરસ્વતીકંઠાભરણ' નામના અદ્ભુત અને અનુપમ વ્યાકરણ ગ્રંથના કારણે (ભોજ વ્યાકરણના કારણે) અમર હતી.

સાચો જવાબ: હેમચંદ્રાચાર્યે રચેલા સાહિત્યનું પ્રમાણ ખૂબ જ વિશાળ એટલે કે એક લાખ શ્લોક જેટલું (લક્ષશ્લોકપરિમિત) છે. આ સાહિત્યમાં વ્યાકરણ ગ્રંથ, 'અભિધાનચિંતામણિ' શબ્દકોષ, 'દ્રયાશ્રય' મહાકાવ્ય, 'કાવ્યાનુશાસન' નામનો અલંકારશાસ્ત્રનો ગ્રંથ અને 'છંદોનુશાસન' જેવા અનેક વિષયોના ગ્રંથોનો સમાવેશ થાય છે.

સાચો જવાબ:




























'ક' વિભાગ 'ખ' વિભાગ (સાચો ઉત્તર)
(1) काव्यानुशासनम् (4) अलंकारशास्त्रीयः ग्रन्थः
(2) प्राकृतभाषायाः व्याकरणम् (1) अन्तिमयोः अध्याययोः
(3) अभिधानचिन्तामणिः (2) कोषग्रन्थः
(4) मालवविजयः (3) जयसिंहः
(5) सरस्वतीकण्ठाभरणम् (5) भोजराजः

```php
Warning: session_start(): Session cannot be started after headers have already been sent in /home/u367000040/domains/gyanistudent.in/public_html/footer.php on line 8
```