chapter 2

ધોરણ 10 | విષય: Sanskrit

1. अधोलिखितेभ्यः विकल्पेभ्यः समुचितम् उत्तरं चिनुत ।

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (C) कुलिशोपमम्

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (B) अनागतविधाता

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (A) सञ्जाता

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (D) परिजनेन

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (C) गन्तव्यम्

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (C) गन्तव्यम्

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (A) अवस्थातुम्
2. एकवाक्येन संस्कृतभाषया उत्तरत ।

સાચો જવાબ: जलाशये अनागतविधाता, प्रत्युत्पन्नमतिः यद्भविष्यश्चेति त्रयः मत्स्याः वसन्ति स्म ।

સાચો જવાબ: अपरेद्युः धीवरैः जलाशये जालं क्षिप्तम् ।

સાચો જવાબ: प्रत्युत्पन्नमतिः यद्भविष्यश्च द्वौ मत्स्यौ जलाशये एव स्थितौ ।

સાચો જવાબ: जालात् अपसारितः प्रत्युत्पन्नमतिः गम्भीरं नीरं प्रविष्टः ।

સાચો જવાબ: यद्भविष्यः नाम मत्स्यः धीवरैः व्यापादितः ।

સાચો જવાબ:


  • (1) सञ्जाता : कर्मणि भूतकृદન્ત (ત-પ્રત્યય સ્ત્રીલિંગ)




  • (2) अनुष्ठेयम् : વિધ્યર્થ કૃદન્ત (-તવ્ય/-અનીય/-ય પ્રત્યય)




  • (3) समाकर्ण्य : સમ્બન્ધક ભૂતકૃદન્ત (ય-પ્રત્યય)




  • (4) बद्धः : કર્મણિ ભૂતકૃદન્ત (ત-પ્રત્યય પુલ્લિંગ)




  • (5) अवस्थातुम् : હેત્વર્થ કૃદન્ત (તુમ્-પ્રત્યય)




  • (6) गन्तव्यम् : વિધ્યર્થ કૃદન્ત (તવ્ય-પ્રત્યય)




સાચો જવાબ:


  • (1) जलाशयान्तरम् : અન્યઃ જલાશયઃ - કર્મધારય સમાસ




  • (2) बहुमત્સ્યઃ : બહવઃ મત્સ્યાઃ યસ્મિન્ સઃ - બહુવ્રીહિ સમાસ




  • (3) धीवરાલાપઃ : ધીવરાણામ્ આલાપઃ - ષષ્ઠી તત્પુરુષ સમાસ




  • (4) प्रत्यુત્પન્નમતિઃ : પ્રત્યુત્પન્ના મતિઃ યસ્ય સઃ - બહુવ્રીહિ સમાસ




  • (5) પ્રમાણાભાવાત્ : પ્રમાણાનામ્ અભાવઃ, તસ્માત્ - ષષ્ઠી તત્પુરુષ સમાસ




સાચો જવાબ:


  • (1) यद्भવિષ્યશ્ચેતિ = યદ્ભવિષ્યઃ + ચ + ઇતિ




  • (2) શ્રુતોઽયમ્ = શ્રુતઃ + અયમ્




  • (3) પ્રત્યુત્પન્નમતિસ્તથા = પ્રત્યુત્પન્નમતિઃ + તથા




6. रेखाङ्कितानां पदानां स्थाने प्रकोष्ठात् उचितं पदं चित्वा प्रश्नवाक्यं रचयत ।

સાચો જવાબ: कीदृशः अयम् हृदः ?

સાચો જવાબ: अस्माभिः कदा एव समीपं सरः गन्तव्यम् ?

સાચો જવાબ: अनागतविधाता केन सह निष्क्रान्तः ?

સાચો જવાબ: प्रत्युत्પન્નમતિઃ कस्मात् अपसारितः ?

સાચો જવાબ: धीवरैः कः व्यापादितः ?

સાચો જવાબ:

વાર્તાના ક્રમ પ્રમાણે સાચો ક્રમ નીચે મુજબ છે:





  • (1) श्वः अत्र आगम्य मत्स्यकूर्मादयो व्यापादयितव्याः । (વાક્ય નં. 4)




  • (2) अहं तावज्जलाशयान्तरं गच्छामि । (વાક્ય નં. 1)




  • (3) प्रमाणाभावात् कुत्र मया गन्तव्यम् । (વાક્ય નં. 3)




  • (4) पितृपैतामहिकस्य जलाशयस्य त्यागः न युज्यતે । (વાક્ય નં. 2)




  • (5) धीवरैः जलाशये जालं क्षिप्तम् । (વાક્ય નં. 5)




  • (6) यद्भविष्यः धीवरैः प्राप्तः व्यापादितः च । (વાક્ય નં. 6)




8. માતૃભાષાામ્ ઉત્તરત । (ગુજરાતી ભાષામાં ઉત્તર આપો:)

સાચો જવાબ: સરોવર જોઈને માછીમારોએ વિચાર કર્યો કે, અહા! આ સરોવર તો ઘણા બધા માછલાંવાળું છે. આપણે ક્યારેય આવું સરોવર શોધ્યું નહોતું. આજે તો ખોરાકની વ્યવસ્થા થઈ ગઈ છે, તો આવતીકાલે અહીં આવીને માછલાં અને કાચબા વગેરેને જરૂર મારી નાખીશું.

સાચો જવાબ: માછીમારોનું વજ્ર જેવું કઠોર વચન સાંભળીને માછલાંઓએ પરસ્પર કહ્યું કે, "માછીમારોનો આ સંવાદ તમે સાંભળ્યો? હવે આપણા દ્વારા શું કરવું જોઈએ?"

સાચો જવાબ: અનાગતવિધાતાએ પોતાનો મત દર્શાવતા કહ્યું કે, "મને લાગે છે કે સવારના સમયે માછીમારો અહીં આવીને માછલાંઓનો વિનાશ કરશે. તેથી હવે અહીં એક ક્ષણ પણ રહેવું યોગ્ય નથી. આપણે રાત્રે જ કોઈ નજીકના સરોવરમાં જતા રહેવું જોઈએ. હું તો બીજા જળાશયમાં જાઉં છું."

સાચો જવાબ: પ્રત્યુત્પન્નમતિએ કહ્યું કે, ભવિષ્યની મુશ્કેલી માટે કોઈ સાબિતી કે પ્રમાણ નથી, તો મારે ક્યાં જવું? જ્યારે મુશ્કેલી આવી પડશે ત્યારે તે પ્રમાણે કાર્ય કરીશું. વળી, ઉત્પન્ન થયેલી આફતનો જે સામનો કરે છે, તે જ બુદ્ધિશાળી છે. આ વિચારીને તેણે જવાનું માંડી વાળ્યું.

સાચો જવાબ: યદ્ભવિષ્ય માને છે કે, માત્ર માછીમારોના કહેવા માત્રથી બાપ-દાદાના વખતના સરોવરનો ત્યાગ કરવો યોગ્ય નથી. જો આયુષ્યનો નાશ થવાનો જ હશે, તો બીજા સ્થળે જઈશું તો પણ મૃત્યુ થવાનું જ છે. જે ન થવાનું હોય તે નથી થતું અને જે થવાનું હોય તે બદલાવાનું નથી.

સાચો જવાબ: આ વાર્તામાંથી બોધ મળે છે કે, જે આફત આવી નથી તેની અગાઉથી ચિંતા કરીને ઉપાય કરનાર (અનાગતવિધાતા) અને આફત આવી પડતાં પોતાની શીઘ્ર બુદ્ધિથી માર્ગ કાઢનાર (પ્રત્યુત્પન્નમતિ) બંને સુખેથી જીવે છે. પરંતુ, "જે થવાનું હશે તે થશે" એમ વિચારીને નસીબના ભરોસે બેસી રહેનાર આળસુ અને નિરુદ્યમી (યદ્ભવિષ્ય)નો વિનાશ નક્કી છે.

સાચો જવાબ:


  • (1) धीवराः →(3) अहो बहुमत्स्योऽयं हृदः ।




  • (2) अनागतविधाता → (5) तन्न युक्तं साम्प्रतं क्षणमपि अत्र अवस्थातुम् ।




  • (3) यद्भविष्यः → (4) यदभावि न तद्भावि ।




  • (4) प्रत्युत्पन्नमतिः → (1) तदुत्पन्ने यथाकार्यं तदनुष्ठेयम् ।




```php
Warning: session_start(): Session cannot be started after headers have already been sent in /home/u367000040/domains/gyanistudent.in/public_html/footer.php on line 8
```