chapter 5

ધોરણ 10 | విષય: Sanskrit

1. अधोलिखितेभ्यः विकल्पेभ्यः समुचितम् उत्तरं चिनुत ।

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (A) द्वाविंशतितमे

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (C) दारग्रहणाय

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (B) आतपे

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (B) काष्ठानि

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (D) स्नानाय

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (A) कॄष्णाङ्गारान्

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (B) ताम्बूलस्य

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (C) प्रस्थपरिमितेन धान्येन
2. एकवाक्येन संस्कृतभाषायां उत्तरत ।

સાચો જવાબ: श्रेष्ठिपुत्रस्य नाम शक्तिकुमारः आसीत् ।

સાચો જવાબ: देशान् भ्रमन् एकदा शक्तिकुमारः कावेरीतीरपत्तने समागतः ।

સાચો જવાબ: शक्तिकुमारः विरलभूषणां कुमारीं कूपे अपश्यत् ।

સાચો જવાબ: कन्या तण्डुलान् जलेन असकृत् प्रक्षालितवती ।

સાચો જવાબ: भोज्यादीनां पदार्थानां वर्णनं कॄत्वा कन्या अतिथेः भोजनरुचिम् अवर्धयत् ।

સાચો જવાબ:


  • (1) प्रविष्टः : कर्मणि भूतकृदन्त




  • (2) आकृष्टम् : कर्मणि भूतकृदन्त




  • (3) भोजयितुम् : हेत्वर्थ कृदन्त




  • (4) उक्त्वा : सम्बन्धक भूतकृदन्त




  • (5) आदाय : सम्बन्धक भूतकृदन्त




  • (6) निवेदितवती : कर्तरि भूतकृदन्त




સાચો જવાબ:


  • (1) प्रविष्टस्तदा = प्रविष्टः + तदा




  • (2) सोऽचिन्तयत् = सः + अचिन्तयत्




  • (3) तुषेभ्यस्तण्डुलाः = तुषेभ्यः + तण्डुलाः




  • (4) व्यञ्जनञ्च = व्यञ्जनम् + च




સાચો જવાબ:


  • (1) दारविहीनानाम् : तृतीया तत्पुरुष समास




  • (2) घृतसहितम् : तृतीया तत्पुरुष समास




  • (3) पिनद्धशालिः : बहुव्रीहि समास




  • (4) विरलभूषणाम् : बहुव्रीहि समास




  • (5) शालिप्रस्थेन : षष्ठी तत्पुरुष समास




  • (6) कृष्णाङ्गारान् : कर्मधारय समास




  • (7) गुणसम्पदा : षष्ठी तत्पुरुष समास




  • (8) स्वनगरम् : षष्ठी तत्पुरुष समास




સાચો જવાબ:














































शब्द लिङ्ग विभक्ति वचन
(1) काञ्चीनगरे नपुंसकलिङ्ग सप्तमी एकवचन
(2) जीवनस्य नपुंसकलिङ्ग षष्ठी एकवचन
(3) भार्याम् स्त्रीलिङ्ग द्वितीया એકવચન
(4) दारग्रहणाय पुँल्लिङ्ग / नपुंसकलिङ्ग चतुर्थी એકવચન
(5) सम्मतौ स्त्रीलिङ्ग सप्तमी એકવચન
(6) अनेन पुँल्लिङ्ग / नपुंसकलिङ्ग तृतीया એકવચન

7. कोष्ठगतानि पदानि प्रयुज्य वाक्यानि रचयत ।

સાચો જવાબ: श्रेष्ठिपुत्रः शक्तिकुमारः प्रतिवसति स्म ।

સાચો જવાબ: कूपे एकाम् विरलभूषणां कुमारीम् अपश्यत् ।

સાચો જવાબ: श्रेष्ठिपुत्रं स्वगृहम् आनीतवती ।

સાચો જવાબ: तस्मात् धनं मिलति ।

સાચો જવાબ: धनेन शाकं घृतं तैलं च आनयामि ।
8. मातृभाषायाम् उत्तराणि लिखत ।

સાચો જવાબ: શક્તિકુમાર જ્યારે પોતાના જીવનના બાવીસમા વર્ષમાં પ્રવેશે છે ત્યારે ચિંતાતુર થઈને વિચારે છે કે, પત્ની વગરના અને અનુરૂપ ગુણ વગરની પત્નીવાળાઓને સુખ મળતું નથી, તો હું ગુણવાન પત્નીને કઈ રીતે મેળવું?

સાચો જવાબ: શક્તિકુમારની યોજના એવી હતી કે જે કન્યા માત્ર એક પ્રસ્થ (આશરે એક કિલો) ડાંગરમાંથી પોતાની બુદ્ધિપ્રતિભાના બળે વિવિધ પ્રકારની વાનગીઓ બનાવીને જમાડી શકે, તે ગુણવતી કન્યા કહેવાય. આવી કન્યા સામે તે લગ્નનો પ્રસ્તાવ મૂકવા માંગતો હતો.

સાચો જવાબ: કન્યા ડાંગરના ફોતરાં (તુષ) દાસી મારફતે સોનીને દાગીના સાફ કરવા માટે વેચે છે અને તેનાથી મળેલા ધનમાંથી લાકડાં મેળવે છે. વળી, ભાત રંધાઈ ગયા પછી વધેલા લાકડાના કોલસા જરૂરિયાતવાળા લોકોને વેચીને શાક, ઘી, દહીં અને તેલ મેળવે છે.

સાચો જવાબ: કન્યાએ શક્તિકુમારને જ્યારે ભોજન પીરસ્યું ત્યારે વચ્ચે વચ્ચે વિવિધ પ્રકારની વાનગીઓ અને ખાદ્ય પદાર્થોનું સુંદર અને રસપ્રદ વર્ણન કરીને શક્તિકુમારની ભોજન પ્રત્યેની રુચિ વધારી.

સાચો જવાબ: કન્યાની માત્ર એક પ્રસ્થ ડાંગરમાંથી અવનવી અને સ્વાદિષ્ટ વાનગીઓ બનાવવાની અદ્ભુત ગુણસંપત્તિ અને કુશળ આયોજનથી આકૃષ્ટ થઈને શક્તિકુમારે તેની સામે વિવાહનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો.
9. मातृभाषायां संक्षिप्त टिप्पणीं लिखत ।

સાચો જવાબ: શક્તિકુમાર ગુણવાન હોવાથી પોતાના જેવી જ ગુણવતી કન્યા સાથે લગ્ન કરવા ઈચ્છતો હતો. આ માટે તેણે એક યોજના ઘડી: તે કપડાના છેડે એક પ્રસ્થ ડાંગર બાંધીને દેશ-દેશાંતર ભ્રમણ કરવા લાગ્યો. યોજના મુજબ, જે કન્યા આ માત્ર એક પ્રસ્થ ડાંગરમાંથી સુંદર વાનગીઓ બનાવીને તેને તૃપ્ત કરે તેની બુદ્ધિપ્રતિભા શ્રેષ્ઠ માનવી અને તેની સાથે જ લગ્ન કરવા. કાંચીનગરમાં તેને આવી કન્યા મળી ગઈ જે આ કસોટીમાં ખરી ઉતરી.

સાચો જવાબ: કાંચીનગરની કન્યાએ એક પ્રસ્થ ડાંગર મળતાં જ અદ્ભુત બુદ્ધિપૂર્વકનું આયોજન કર્યું. સૌપ્રથમ તેણે ડાંગરને તડકામાં તપાવી, સમથળ ભૂમિ પર ખાંડીને ચોખા અને ફોતરાં જુદા કર્યા. ફોતરાં સોનીને વેચી લાકડાં મંગાવ્યા. ચોખા રાંધી લીધા પછી લાકડાના કોલસા વેચીને શાક, ઘી, દહીં અને તેલ ખરીદ્યા. તેમાંથી સ્વાદિષ્ટ વાનગીઓ બનાવી અને ભોજન દરમિયાન વાનગીઓનું સુંદર વર્ણન કરી અતિથિને સંતુષ્ટ કર્યો. તેનું આ ગૃહવ્યવસ્થાપન અને આયોજન ખરેખર પ્રશંસનીય હતું.
10. मातृभाषायाम् अनुवादं कुरुत ।

સાચો જવાબ: અનુવાદ: તો હું ગુણવાન પત્નીને કઈ રીતે મેળવું?

સાચો જવાબ: અનુવાદ: એકવાર તે કાવેરી નદીના કિનારે આવેલા નગરમાં આવી પહોંચ્યો.

સાચો જવાબ: અનુવાદ: ફોતરાં વેચીને (તેનાથી ધન મેળવવા) તેણે દાસીને કહ્યું.

સાચો જવાબ: અનુવાદ: અને ગરમ કરેલા પાણીમાં તેણે તે (ચોખા) નાખ્યા.

સાચો જવાબ: અનુવાદ: અતિથિને તેણે પહેલા સ્નાન કરવા માટે જણાવ્યું.
```php
Warning: session_start(): Session cannot be started after headers have already been sent in /home/u367000040/domains/gyanistudent.in/public_html/footer.php on line 8
```