chapter 11

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (D)

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (B)

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (D)

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (C)

સાચો જવાબ: વૉલ્ટમીટરને હંમેશાં જે બે બિંદુઓ વચ્ચેનો વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત માપવો હોય તે ઘટકના સમાંતર (Parallel) જોડાણમાં જોડવામાં આવે છે.

સાચો જવાબ:

• 
  

  સ $d = 0.5\text{ mm} = 5 \times 10^{-4}\text{ m} \implies r = 2.5 \times 10^{-4}\text{ m}$

  
  


• 
  

  $\rho = 1.6 \times 10^{-8}\ \Omega\text{m}$, $R = 10\ \Omega$

  
  

1. 
   

   લંબાઈ ($l$):

   
   $$A = \pi r^2 = 3.14 \times (2.5 \times 10^{-4})^2 = 1.9625 \times 10^{-7}\text{ m}^2$$
   
   $$l = \frac{R \cdot A}{\rho} = \frac{10 \times 1.9625 \times 10^{-7}}{1.6 \times 10^{-8}} = \mathbf{122.72\text{ m}}$$


2. 
   

   વ્યાસ બમણો કરતાં:

   
   
   
   
   
   • 
     

     વ્યાસ બમણો થાય તો આડછેદનું ક્ષેત્રફળ $4$ ગણું થાય ($A \propto d^2$).

     
     
   
   
   • 
     

     તેથી અવરોધ ઘટીને ચોથા ભાગનો ($\frac{1}{4}$) થાય.

     
     
   
   
   • 
     

     નવો અવરોધ $R' = \frac{10}{4} = \mathbf{2.5\ \Omega}$ થશે

     
     
   
   
   
   

સાચો જવાબ:

(આપેલ કોષ્ટક અનુસાર)

• 
  

  ઉકેલ:

  
  
  
  
  
  • 
    

    આલેખ દોરતાં $V$ અને $I$ વચ્ચે સીધી રેખા (સુરેખા) મળશે.

    
    
  
  
  • 
    

    અવરોધ $R = \text{રેખાનો ઢાળ} = \frac{\Delta V}{\Delta I}$

    
    
  
  
  • 
    

    કોઈ પણ જોડી માટે: $R = \frac{13.2 - 1.6}{4.0 - 0.5} = \frac{11.6}{3.5} \approx \mathbf{3.31\ \Omega}$

    
    
  
  
  
  

સાચો જવાબ:

$V = 12\text{ V}$, $I = 2.5\text{ mA} = 2.5 \times 10^{-3}\text{ A}$

$$R = \frac{V}{I} = \frac{12}{2.5 \times 10^{-3}} = 4800\ \Omega = \mathbf{4.8\text{ k}\Omega}$$

સાચો જવાબ:

$V = 12\text{ V}$, $I = 2.5\text{ mA} = 2.5 \times 10^{-3}\text{ A}$

$$R = \frac{V}{I} = \frac{12}{2.5 \times 10^{-3}} = 4800\ \Omega = \mathbf{4.8\text{ k}\Omega}$$

સાચો જવાબ: 9. $9\text{ V}$ ની બૅટરીને અવરોધો $0.2\ \Omega$, $0.3\ \Omega$, $0.4\ \Omega$, $0.5\ \Omega$, અને $12\ \Omega$ સાથે શ્રેણીમાં જોડવામાં આવે છે, તો $12\ \Omega$ ના અવરોધમાંથી વહેતો વિદ્યુતપ્રવાહ કેટલો?

સાચો જવાબ:

• 
  

  પરિપથનો જરૂરી સમતુલ્ય અવરોધ $R_p = \frac{V}{I} = \frac{220}{5} = 44\ \Omega$

  
  


• 
  

  સમાંતરમાં જોડેલા ધારો કે $n$ અવરોધો છે:

  
  $$R_p = \frac{R}{n} \implies 44 = \frac{176}{n} \implies n = \frac{176}{44} = \mathbf{4}$$

4 અવરોધો સમાંતર જોડવા પડશે.

સાચો જવાબ:

• 
  

  (i) 9 Ω મેળવવા: બે 6 Ω ના અવરોધોને સમાંતરમાં જોડી, તેની સાથે ત્રીજા 6 Ω ના અવરોધને શ્રેણીમાં જોડવો.

  
  
  
  
  
  • 
    

    Rp​=6+66×6​=3 Ω⟹Rtotal​=3+6=9 Ω

    
    
  
  
  
  


• 
  

  (ii) 4 Ω મેળવવા: બે 6 Ω ના અવરોધોને શ્રેણીમાં જોડી, તેની સાથે ત્રીજા 6 Ω ના અવરોધને સમાંતરમાં જોડવો.

  
  
  
  
  
  • 
    

    Rs​=6+6=12 Ω⟹Rp​=12+612×6​=1872​=4 Ω

    
    
  
  
  
  

સાચો જવાબ:

• 
  

  લાઇન દ્વારા અપાતો કુલ પાવર Ptotal​=V×I=220×5=1100 W

  
  


• 
  

  એક બલ્બનો પાવર P1​=10 W

  
  


• 
  

  બલ્બની સંખ્યા n=P1​Ptotal​​=101100​=1100 બલ્બ