chapter 2

ધોરણ 11 | విષય: Account1

૧. દરેક પ્રશ્ન માટે યોગ્ય વિકલ્પ પસંદ કરો:

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (D)
A: રોકડ વ્યવહાર
B: ઉધાર વ્યવહાર
C: બાહ્ય વ્યવહાર
D: નાણા મૂલ્ય સિવાયનો વ્યવહાર

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (C)
A: મિલકતનો રોકડ વ્યવહાર
B: સેવાનો બિનરોકડ વ્યવહાર
C: સેવાનો રોકડ વ્યવહાર
D: દેવાનો રોકડ વ્યવહાર

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (D)
A: ₹ 5000નો માલ ખરીદ્યો.
B: ₹ 5000નો માલ ‘બ’ પાસેથી ખરીદ્યો.
C: ₹ 5000નો માલ ચેકથી ખરીદ્યો.
D: ₹ 5000નો માલ આગથી બળી ગયો.

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (B)
A: ₹ 8000નો માલ ખરીદ્યો.
B: ₹ 8000નો માલ ‘બ’ પાસેથી ખરીદ્યો.
C: ₹ 8000નો માલ ચેકથી ખરીદ્યો.
D: ₹ 8000નો માલ આગથી બળી ગયો.
૨. એક વાક્યમાં જવાબ આપો :

સાચો જવાબ: દ્વિનોંધી નામા પદ્ધતિ મુજબ દરેક ધંધાકીય વ્યવહારની બે નોંધો (એક ઉધાર અસર અને એક જમા અસર) કરવાની હોય છે, જેને વ્યવહારની બેવડી અસર કહે છે.

સાચો જવાબ: જે વ્યવહારમાં માલ, મિલકત કે સેવાની આપ-લે સામે તાત્કાલિક રોકડમાં અથવા બેંક દ્વારા નાણાંની લેવડ-દેવડ થતી હોય તેને રોકડ વ્યવહાર કહે છે.

સાચો જવાબ: જે વ્યવહારમાં માલ, મિલકત કે સેવાનું ખરીદ-વેચાણ વર્તમાનમાં થાય પરંતુ નાણાંની ચૂકવણી ભવિષ્યમાં થવાની હોય અને જેના કારણે દેવાદાર-લેણદારનો સંબંધ ઊભો થાય તેને ઉધાર વ્યવહાર કહે છે.

સાચો જવાબ: : ₹ 5,000નો માલ રોકડેથી ખરીદ્યો.

સાચો જવાબ: : કર્મચારીને પગારના ₹ 3,000 ચૂકવ્યા.

સાચો જવાબ: : ₹ 4,000નો માલ કલ્પનાને ઉધાર વેચ્યો.

સાચો જવાબ: શિલ્પા પાસે ભાડાના ₹ 2,000 લેણાં થયાં.

સાચો જવાબ: : એવા વ્યવહારો કે જેનું નાણાકીય મૂલ્ય માપી શકાતું નથી અને જે ધંધાના ચોપડામાં નોંધવામાં આવતા નથી તેને બિનઆર્થિક વ્યવહાર કહે છે.
૩. બે થી ત્રણ વાક્યોમાં જવાબ આપો :

સાચો જવાબ: રોકડ વ્યવહારમાં નાણાંની લેવડ-દેવડ તાત્કાલિક રોકડમાં કે બેંક દ્વારા થાય છે, જ્યારે ઉધાર વ્યવહારમાં નાણાં ભવિષ્યમાં ચૂકવવાના હોય છે. રોકડ વ્યવહારથી રોકડ કે બેંક સિલક વધે કે ઘટે છે, જ્યારે ઉધાર વ્યવહારથી દેવાદાર-લેણદારનો સંબંધ ઊભો થાય છે.

સાચો જવાબ: : આર્થિક વ્યવહારનું નાણાંમાં મૂલ્ય માપી શકાય છે અને તે હિસાબી ચોપડામાં નોંધવામાં આવે છે. જ્યારે બિનઆર્થિક વ્યવહારનું નાણાંમાં મૂલ્ય માપી શકાતું નથી અને તે હિસાબી ચોપડામાં નોંધવામાં આવતો નથી.

સાચો જવાબ: આંતરિક વ્યવહાર ધંધાની અંદર જ થાય છે જેમાં અન્ય પક્ષકારની જરૂર હોતી નથી (દા.ત., મિલકત પર ઘસારો). બાહ્ય વ્યવહાર ધંધા અને અન્ય બાહ્ય પક્ષકારો વચ્ચે થાય છે (દા.ત., ગ્રાહકને માલનું વેચાણ).

સાચો જવાબ: જે વ્યવહારો રોકડ કે ઉધાર પ્રકારના હોતા નથી પરંતુ વિશિષ્ટ સ્વરૂપના હોય છે તેને અન્ય વ્યવહારો કહે છે (દા.ત., અકસ્માતમાં માલ નાશ પામવો, માલ ચોરાઈ જવો, દાનમાં કે જાહેરાતમાં માલ આપવો).

સાચો જવાબ:




































































































ક્રમ વ્યવહાર ઉધાર અસર (કારણ) જમા અસર (કારણ)
(1) ₹ 50,000 રોકડા લાવી ધંધો શરૂ કર્યો. રોકડ ખાતે (રોકડ ધંધામાં આવે છે) મૂડી ખાતે (માલિક રોકડ આપે છે)
(2) ₹ 10,000ની જશલીન પાસેથી લોન લીધી. રોકડ ખાતે (રોકડ ધંધામાં આવે છે) જશલીનની લોન ખાતે (જશલીન લોન આપે છે)
(3) ₹ 30,000 બૅન્કમાં ભરી ખાતું ખોલાવ્યું. બૅન્ક ખાતે (બૅન્ક લાભ લેનાર છે) રોકડ ખાતે (ધંધામાંથી રોકડ જાય છે)
(4) ₹ 8000માં કમ્પ્યૂટર ખરીદ્યું. કમ્પ્યૂટર ખાતે (મિલકત ધંધામાં આવે છે) રોકડ ખાતે (ધંધામાંથી રોકડ જાય છે)
(5) ₹ 1000ની સ્ટેશનરી ખરીદી. સ્ટેશનરી ખર્ચ ખાતે (ખર્ચ છે) રોકડ ખાતે (ધંધામાંથી રોકડ જાય છે)
(6) ₹ 20,000ની ખરીદી કરી. ખરીદ ખાતે (માલ ધંધામાં આવે છે) રોકડ ખાતે (ધંધામાંથી રોકડ જાય છે)
(7) ₹ 30,000ની રમણ પાસેથી ખરીદી કરી. ખરીદ ખાતે (માલ ધંધામાં આવે છે) રમણ ખાતે (રમણ આપનાર છે)
(8) ₹ 15,000નો માલ ₹ 28,000માં રોકડેથી વેચ્યો. રોકડ ખાતે (રોકડ આવે છે - ₹ 28,000) વેચાણ ખાતે (માલ જાય છે - ₹ 28,000)
(9) ₹ 8000નો માલ ₹ 15,000માં નીલાને વેચ્યો. નીલા ખાતે (નીલા લાભ લેનાર છે - ₹ 15,000) વેચાણ ખાતે (માલ જાય છે - ₹ 15,000)
(10) ₹ 2000નો માલ રમણને પરત કર્યો. રમણ ખાતે (રમણ લાભ લેનાર છે) ખરીદ પરત ખાતે (ખરીદેલ માલ પરત જાય છે)
(11) ₹ 1500નો માલ નીલાએ પરત કર્યો. વેચાણ પરત ખાતે (વેચેલ માલ પાછો આવે છે) નીલા ખાતે (નીલા આપનાર છે)
(12) ₹ 500 લારીભાડાનાં ચૂકવ્યા. લારીભાડા ખાતે (લારીભાડું ખર્ચ છે) રોકડ ખાતે (ધંધામાંથી રોકડ જાય છે)
(13) ₹ 200નો માલ આગથી નાશ પામ્યો. આગથી નુકસાન ખાતે (નુકસાન છે) ખરીદ / માલ-મિલકત ખાતે (માલ જાય છે)
(14) ₹ 5000 કમિશનનાં મળ્યા. રોકડ ખાતે (રોકડ આવે છે) કમિશન ખાતે (કમિશન ઊપજ છે)
(15) ₹ 2000 પગાર ચૂકવ્યો. પગાર ખાતે (પગાર ખર્ચ છે) રોકડ ખાતે (ધંધામાંથી રોકડ જાય છે)

સાચો જવાબ:


































































































































ક્રમ વ્યવહાર ઉધાર અસર જમા અસર
(1) ₹ 75,000 રોકડા લાવી ધંધો શરૂ કર્યો. રોકડ ખાતે મૂડી ખાતે
(2) ₹ 2000 પૂજાનો ખર્ચ થયો. પૂજા ખર્ચ / પરચૂરણ ખર્ચ ખાતે રોકડ ખાતે
(3) ₹ 10,000નું અંગત ફર્નિચર લાવ્યા. ફર્નિચર ખાતે મૂડી ખાતે
(4) ₹ 30,000 સ્ટેટ બૅન્ક ઑફ ઇન્ડિયામાં ભર્યા. સ્ટેટ બૅન્ક ઑફ ઇન્ડિયા ખાતે રોકડ ખાતે
(5) ₹ 30,000 પત્ની પાસેથી લોન લીધી. રોકડ ખાતે પત્નીની લોન ખાતે
(6) ₹ 20,000ની ખરીદી કરી રકમ ચેકથી ચૂકવી. ખરીદ ખાતે બૅન્ક ખાતે
(7) ₹ 42,000નું વેચાણ કર્યું. રકમ ચેકથી મળી. બૅન્ક ખાતે વેચાણ ખાતે
(8) ₹ 22,000 બૅન્કમાંથી ઉપાડ્યા. રોકડ ખાતે બૅન્ક ખાતે
(9) ₹ 2000 વીમા પ્રીમિયમના ચેકથી ચૂકવ્યા. વીમા પ્રીમિયમ ખાતે બૅન્ક ખાતે
(10) ₹ 3500 દલાલીના મળ્યા. રોકડ / બૅન્ક ખાતે દલાલી ખાતે
(11) ₹ 12,000નો માલ દાણીને વેચ્યો. રકમ ચેકથી મળી. બૅન્ક ખાતે વેચાણ ખાતે
(12) ₹ 8000નો માલ દીપક પાસેથી ખરીદ્યો. રકમ ચેકથી ચૂકવી. ખરીદ ખાતે બૅન્ક ખાતે
(13) ₹ 2500 ધંધામાંથી અંગત ઉપયોગ માટે ઉપાડ્યા. ઉપાડ ખાતે રોકડ ખાતે
(14) ₹ 1500નો માલ ધંધામાંથી અંગત વપરાશ માટે લઈ ગયા. ઉપાડ ખાતે ખરીદ ખાતે
(15) ₹ 2000નું ડિવિડન્ડ ચેકથી મળ્યું. ચેક બૅન્કમાં ભર્યો. બૅન્ક ખાતે ડિવિડન્ડ ખાતે
(16) ₹ 200 બૅન્કે વ્યાજના જમા કર્યા. બૅન્ક ખાતે બૅન્ક વ્યાજ ખાતે
(17) ₹ 100 બૅન્કે ખર્ચના ઉધાર્યા. બૅન્ક ચાર્જિસ / ખર્ચ ખાતે બૅન્ક ખાતે
(18) ₹ 300 મજૂરી ચૂકવી. મજૂરી ખાતે રોકડ ખાતે
(19) લોનનું વ્યાજ ₹ 350 ચૂકવ્યું. લોન વ્યાજ ખાતે રોકડ ખાતે
(20) યંત્ર ખરીદ્યું ₹ 12,000. યંત્ર ખાતે રોકડ ખાતે

```php
Warning: session_start(): Session cannot be started after headers have already been sent in /home/u367000040/domains/gyanistudent.in/public_html/footer.php on line 8
```