ધોરણ 11 | విષય: English Sl
| Ailments | Allopathic Medicine | Ayurvedic Medicine / Household Remedies |
| Cold | Paracetamol, Cetirizine | Tulsi & Ginger tea, Turmeric milk (Haldi doodh) |
| Fever | Paracetamol, Crocin | Kadha (Tulsi, Black pepper, Cloves), Giloy juice |
| Cough | Benadryl, Ascoril | Honey with Ginger juice, Mulethi (Licorice) |
| Indigestion | Gelusil, Digene | Ajwain (Carom seeds) with warm water, Hing (Asafoetida) with buttermilk |
| Acne | Benzoyl peroxide, Clindamycin | Neem paste, Aloe vera gel, Turmeric and sandalwood paste |
Tulsi (તુલસી):
Cures cough, cold, and respiratory infections.
Acts as a powerful natural immunity booster and anti-oxidant.
Helps in reducing stress and purifying blood.
Aloe vera (એલોવેરા/કુવારપાઠું):
Soothes and heals skin burns, acne, and wounds.
Improves digestion and relieves constipation when consumed as juice.
Hydrates skin and conditions hair naturally.
Neem (લીમડો):
Acts as an antibacterial and antifungal treatment for skin diseases.
Purifies blood and controls blood sugar levels.
Used as a natural pesticide and in oral care (chewing neem twigs for healthy teeth).
Vasaca / Adulsa (અરડૂસી):
Excellent remedy for chronic cough, bronchitis, and asthma.
Helps in clearing phlegm and relieving chest congestion.
Acts as a blood purifier and anti-inflammatory agent.
જો આપણે આપણી આસપાસની દુનિયાના વિવિધ લોકોને જોઈએ, તો આપણે નિરીક્ષણ કરીએ છીએ કે આપણામાંથી દરેક એકસરખા નથી. આપણામાંના દરેક શારીરિક અને માનસિક બંને રીતે ઘણી રીતે અલગ છે. જીવનમાં આપણા પોતાના સુખ અને કલ્યાણ માટે આપણે આપણા પોતાના સ્વભાવને અને અન્યોના સ્વભાવને સમજવો જોઈએ. લોકોના આકાર અને કદ, મિજાજ (સ્વભાવ) અને ચરિત્રમાં ઘણી ભિન્નતા હોય છે જેણે આપણા સ્વાસ્થ્ય અને સુખને ચોક્કસપણે અસર કરવી જ જોઈએ.
આયુર્વેદ અનુસાર, શારીરિક રોગો મુખ્યત્વે ખોટો આહાર અથવા રોગકારક જંતુઓ (પેથોજન્સ) ના સંપર્કમાં આવવા જેવા બાહ્ય પરિબળોને કારણે થાય છે. માનસિક રોગો મુખ્યત્વે આંતરિક પરિબળોમાંથી ઉદ્ભવે છે, જેમ કે ઇન્દ્રિયોનો ખોટો ઉપયોગ અને નકારાત્મક લાગણીઓમાં વધારો. આપણે સકારાત્મક વિચારસરણીની ટેવ વિકસાવવી જોઈએ. તેની આપણી લાગણીઓ પર સારી સકારાત્મક અસર પડે છે. જો કે, શારીરિક અને મનોવૈજ્ઞાનિક (માનસિક) બંને રોગો સામાન્ય રીતે મિશ્રિત હોય છે અને એક બીજા વિના ભાગ્યે જ થાય છે.
કેન્દ્રીય/તીવ્ર ચેપ (acute infections) જેવા કેટલાક રોગોમાં લગભગ સંપૂર્ણપણે શારીરિક કારણો હોય છે અને તેની સારવાર સંપૂર્ણપણે શારીરિક સ્તરે થઈ શકે છે. જો કે, મોટાભાગના રોગોમાં મનોવૈજ્ઞાનિક કારણ હોય છે અને તમામ લાંબા ગાળાના રોગોની મનોવૈજ્ઞાનિક અસરો હોય છે. શારીરિક રોગ લાગણીઓને ખલેલ પહોંચાડે છે અને ઇન્દ્રિયોને નબળી પાડે છે, જે શારીરિક તકલીફોમાં પરિણમી શકે છે. તે આહારની સમસ્યાઓ તરફ દોરી જાય છે, હૃદય અને ચેતાઓ (નસ) પર તાણ લાવે છે અને શારીરિક શરીરને નબળું પાડે છે.
આધુનિક વિકસિત વિશ્વમાં, આપણી સમસ્યાઓ મુખ્યત્વે મનોવૈજ્ઞાનિક છે. આપણી પાસે પૂરતો ખોરાક, કપડાં અને આશ્રય (રહેઠાણ) છે, જે આપણને મોટાભાગના શારીરિક રોગો થતાં અટકાવે છે. જો કે આપણામાંથી મોટા ભાગના લોકોને કોઈ મોટી શારીરિક સમસ્યા નથી, છતાં આપણે મનોવૈજ્ઞાનિક અશાંતિથી પીડાઈએ છીએ. આ અશાંતિ એકલતા, પ્રેમ કે કદર ન મળવાની લાગણી, ગુસ્સો, તણાવ અથવા ચિંતા તરીકે દેખાઈ શકે છે. તે આપણી શારીરિક ઉર્જાને નબળી પાડવા તરફ દોરી જાય છે અને આપણે જે ખરેખર કરવા માંગીએ છીએ તે કરતા આપણને અટકાવે છે.
આપણી જીવનશૈલી જ અસુખ (અશાંતિ) ને જન્મ આપે છે. આપણી પાસે હેક્ટિક (દોડધામ ભરી) અને અસ્થિર દિનચર્યાઓ છે જેમાં શાંતિ કે સંતોષ ખૂબ ઓછો છે. આપણે જીવનના જૈવિક મૂળિયાં (મૂળ આધાર) ને ખોરવી નાખ્યા છે, જેમ કે સારો ખોરાક, પાણી અને હવા, અને સુખી કૌટુંબિક જીવન. આપણે એક કૃત્રિમ દુનિયામાં રહીએ છીએ જેના પર શહેરી લેન્ડસ્કેપ અને માસ મીડિયાનું વર્ચસ્વ છે. આત્માને પોષણ આપે તેવું ખૂબ ઓછું છે. આપણે હંમેશા નવી વસ્તુઓની ઇચ્છા રાખીએ છીએ અને આપણી પાસે જે છે તેનાથી ભાગ્યે જ સંતોષ માનીએ છીએ. આપણે હંમેશાં વધુ મેળવવાની લાલસા રાખીએ છીએ. આપણે ક્યારેય સ્થિર કે આરામમાં હોતા નથી. આપણી દવા આપણી ખોટી જીવનશૈલીમાં આપણને ચાલુ રાખવા માટે એક ‘ક્વિક ફિક્સ’ (ઝડપી કામચલાઉ ઉકેલ) થી વિશેષ કંઈ નથી અને તે આપણી સમસ્યાઓના વર્તણૂકીય મૂળને ભાગ્યે જ સ્પર્શે છે. આપણી સમસ્યા દૂર થઈ જશે તે આશામાં આપણે ઝડપથી એક ગોળી લઈએ છીએ, પરંતુ આપણે એ ઓળખતા નથી કે તે માત્ર અસંતુલિત જીવનનું લક્ષણ હોઈ શકે છે. તે એક ચેતવણી આપતી લાઈટ (સિગ્નલ) છે જેને આપણે ધ્યાનમાં લેવી જોઈએ.
બીજી તરફ, આયુર્વેદ પ્રકૃતિ સાથે સંવાદિતા (સાહચર્ય), સરળતા અને સંતોષને સુખાકારીની ચાવી તરીકે શીખવે છે. તે આપણને સંતુલનની સ્થિતિમાં કેવી રીતે જીવવું તે બતાવે છે જેમાં પરિપૂર્ણતા એ ભૌતિક વસ્તુઓ ‘માલિકી ધરાવવામાં’ નથી પરંતુ માત્ર ‘હોવામાં’ (આંતરિક સ્થિતિમાં) છે. તે આપણને આપણી અંદરની સર્જનાત્મકતા અને સુખના સ્ત્રોત સાથે જોડે છે જેથી આપણે આપણી મનોવૈજ્ઞાનિક સમસ્યાઓમાંથી કાયમી ધોરણે બહાર આવી શકીએ. આયુર્વેદ આપણી સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓનો સાચો ઉકેલ પૂરો પાડે છે જેના માટે આપણે કેવી રીતે જીવીએ છીએ, વિચારીએ છીએ અને નિરીક્ષણ કરીએ છીએ તેમાં ફેરફાર કરવાની જરૂર પડે છે.
આયુર્વેદ ઉપચારના ચાર પ્રાથમિક સ્તરોને ઓળખે છે:
રોગની સારવાર (Disease Treatment)
રોગ નિવારણ (Disease Prevention)
જીવન વર્ધન/આયુષ્ય વૃદ્ધિ (Life Enhancement)
જાગૃતિનો વિકાસ (Awareness Development)
આપણામાંથી મોટાભાગના લોકો માટે, જ્યારે આપણે બીમાર પડીએ છીએ ત્યારે તબીબી સારવાર શરૂ થાય છે. તે રોગની સારવારનું એક સ્વરૂપ છે, જે પહેલાથી જ સર્જાયેલી સ્થિતિનો પ્રતિભાવ છે. તેનો હેતુ જે પહેલાથી જ તૂટી ગયું છે તેને સુધારવાનો છે. જો કે, જો તબીબી વિજ્ઞાન રોગની સારવારથી શરૂ થાય છે, તો તે નિષ્ફળતા છે કારણ કે રોગ આપણને પહેલાથી જ નુકસાન પહોંચાડી રહ્યો છે. આ મોડા તબક્કે, આપણી પાસે દવાઓ અને સર્જરીનો ઉપયોગ કરવા સિવાય બીજો કોઈ વિકલ્પ બચતો નથી, જેની લાંબા ગાળે ઘણી આડઅસરો (side effects) થઈ શકે છે.
ઉપચારનું ઉચ્ચ સ્તર રોગ દેખાય તે પહેલાં તેને અટકાવવાનો (નિવારણનો) હેતુ ધરાવે છે. આ તબક્કે પહોંચવા માટે આપણે આપણી જીવનશૈલી, પર્યાવરણ, કામ અને મનોવૈજ્ઞાનિક સ્થિતિના તથ્યો પર વિચાર કરવો જોઈએ. આપણે આપણી દિનચર્યામાંથી તે ખોટા પરિબળોને દૂર કરવા જોઈએ જે આપણને રોગ સામે લાચાર બનાવે છે. અમુક અંશે આપણે હંમેશા બીમાર હોઈએ છીએ કારણ કે આપણું જીવન પોતે જ અસ્થિર છે. આપણા પર હંમેશા કેટલાક રોગો આક્રમણ કરતા રહે છે, ખાસ કરીને ઋતુ પરિવર્તનમાં અથવા ઉંમર વધવાની પ્રક્રિયામાં. સ્વાસ્થ્ય એ સતત સમાયોજન (એડજસ્ટમેન્ટ) ની બાબત છે, જેમ કે દરિયા પર જહાજ ચલાવવું (નેવિગેટ કરવું). આપણું સ્વાસ્થ્ય એ એક સતત ચાલતી પ્રક્રિયા છે.
સારવારનું ત્રીજું સ્તર ‘જીવન-વર્ધન થેરાપી’ (આયુષ્ય વૃદ્ધિ) છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય આપણી પ્રાણશક્તિ (વાઇટાલિટી) ને સુધારવાનો અને આપણને લાંબુ જીવવા માટે સક્ષમ બનાવવાનો છે. તે માત્ર રોગને અટકાવતું નથી પરંતુ આપણી સકારાત્મક ઉર્જા કેવી રીતે વધારવી તે બતાવે છે. જો કે, આયુર્વેદનો ઉદ્દેશ્ય સ્વાસ્થ્યનું સર્જન કરવાનો, રોગ ટાળવાનો અને આપણને લાંબુ જીવવામાં મદદ કરવાનો છે.
આયુર્વેદિક ઉપચારનું ચોથું સ્તર 'જાગૃતિનો વિકાસ' (એવેરનેસ ડેવલપમેન્ટ) છે. આ માટે જીવન પ્રત્યે આધ્યાત્મિક અભિગમની જરૂર છે. સ્વસ્થ હોવું મહત્વપૂર્ણ છે પરંતુ સ્વાસ્થ્ય એ પોતે જ કોઈ અંતિમ ધ્યેય નથી. માત્ર આપણું આયુષ્ય લંબાવવું અને આપણે જે બાબતો કરવા માગીએ છીએ તે કરવા માટે વધુ સારી ઉર્જા મેળવવી તે પૂરતું નથી. આપણે આપણી ઉર્જા શેના માટે અને શા માટે વાપરી રહ્યા છીએ તેનો વિચાર કરવો જોઈએ. આપણી જાગૃતિની ગુણવત્તા એ આપણે જે કરીએ છીએ તે તમામનું સાચું ફળ છે. તે આપણી આંતરિક અભિવ્યક્તિ છે, આપણે વાસ્તવમાં કોણ છીએ તેનો સાર છે. આપણી જાગૃતિ જ એકમાત્ર એવી વસ્તુ છે જે આપણે મૃત્યુ સુધી આપણી સાથે લઈ જઈ શકીએ છીએ. જ્યારે શરીર અને મન ક્ષીણ થાય છે ત્યારે પણ તે વધતી રહે છે. આમ વૃદ્ધાવસ્થાની પ્રક્રિયામાં તે આપણો સૌથી મોટો સહારો છે.
આ આયુર્વેદનું અંતિમ ધ્યેય છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય આપણને તમામ દુઃખ અને પીડામાંથી મુક્ત કરવાનો છે. સાચી જાગૃતિ એ તમામ મનોવૈજ્ઞાનિક વિકારોનો અંતિમ ઇલાજ છે. પરંતુ તેને સમજવા માટે આપણે પહેલા મન અને તેના કાર્યોમાં તપાસ કરવી જોઈએ. આપણે જ્યાં છીએ ત્યાંથી શરૂઆત કરવી વધુ સારું રહેશે. આ દિશામાં આપણી યાત્રા આગળ વધે છે.
| Good for Health | Harmful to Health |
|---|---|
| Positive thinking | Wrong diet / Junk food |
| Harmony with nature | Exposure to pathogens |
| Simplicity and contentment | Hectic and unstable routine |
| Good food, clean water, and fresh air | Negative emotions (anger, stress, anxiety) |
| Happy family life | Artificial world / Overuse of mass media |
| Awareness development & Spiritual approach | Craving for more / Materialism |
| Regular exercise and proper rest | Relying only on quick pills / Overuse of drugs |
Physical and mental diseases are different from each other.
Opposite Sentence from Text: "However, both physical and psychological diseases are usually mixed and one seldom occurs without the other."
If we want to be happy, we should observe our own nature and character.
Opposite Sentence from Text: "We ought to understand our own nature and the nature of others for our own happiness and well-being in life."
We have a very fixed and peaceful daily routine.
Opposite Sentence from Text: "We have hectic and unstable routines in which there is little peace or contentment."
We live a very natural life now a days.
Opposite Sentence from Text: "We live in an artificial world dominated by an urban landscape and mass media."
We are satisfied with what we have.
Opposite Sentence from Text: "We always desire new things and are seldom content with what we have."
Medical treatment is called the prevention of the disease.
Opposite Sentence from Text: "For most of us, medical treatment begins when we fall ill... It aims at fixing something already broken."
Ayurved aims only at the treatment of the disease.
Opposite Sentence from Text: "Ayurved, on the other hand, teaches harmony with nature, simplicity and contentment as keys to well-being." (or "Ayurved recognizes four primary levels of healing...")
Living in harmony with nature, maintaining simplicity, and cultivating contentment.
Developing habits of positive thinking to keep negative emotions like anger, stress, and anxiety away.
Maintaining organic roots of life such as wholesome food, clean air/water, and a happy family life.
Example: A physical disease disturbs the emotion and weakens our senses.
Psychological unrest like stress and anxiety leads to the weakening of our physical energy.
Emotional disturbance causes dietary problems, which in turn strain the heart and nerves.
Wrong use of senses and negative mental emotions manifest as physical health troubles.
Physical illnesses weaken the body's stamina, making the mind more vulnerable to depression and unrest.
It helps us live longer. → Level 3 (Life Enhancement)
Medical treatment begins when we fall ill. → Level 1 (Disease Treatment)
The treatment which is given before the disease is better treatment. → Level 2 (Disease Prevention)
We ought to know who we are and for what. → Level 4 (Awareness Development)
We must cut off the things which make our life stressful. → Level 2 (Disease Prevention)
Medical treatment is a response to a patient's condition. → Level 1 (Disease Treatment)
Spiritual approach to life brings real happiness. → Level 4 (Awareness Development)
It teaches us to increase the positive energy. → Level 3 (Life Enhancement)
Mental unrest is common these days. → [ P ]
Prevention is better than cure. We are taking a wrong diet. → [ P ] (due to wrong diet)
We have a very hectic schedule. We have disturbed our organic roots of life. → [ P ]
Ayurved teaches us harmony, simplicity and contentment. We must cut off the things which make us vulnerable to disease. → [ S ]
What according to Ayurved are the reasons for physical diseases?
Answer: According to Ayurved, physical diseases occur mainly owing to external factors like wrong diet or exposure to pathogens.
What psychological problems are we facing in modern world?
Answer: In the modern world, we face psychological unrest manifesting as feelings of loneliness, not being loved or appreciated, anger, stress, and anxiety.
What are the results of psychological problems?
Answer: Psychological problems weaken our physical energy, disturb our emotions, strain the heart and nerves, cause dietary issues, and prevent us from doing what we really want to do.
How does Ayurved help us to live longer?
Answer: Ayurved helps us live longer through Life Enhancement therapy, which improves our vitality, increases positive energy, and teaches us to live in balance with nature.
What does Ayurved teach us?
Answer: Ayurved teaches us harmony with nature, simplicity, and contentment as the keys to true well-being and fulfillment.
How does psychological imbalance disturb our body?
Answer: Psychological imbalance disturbs our emotions, weakens the senses, causes dietary problems, strains the heart and nerves, and degrades physical vitality.
Mention various levels of Ayurvedic healing.
Answer: The four levels of Ayurvedic healing are: (1) Disease Treatment, (2) Disease Prevention, (3) Life Enhancement, and (4) Awareness Development.
How can you prevent yourself from diseases?
Answer: We can prevent diseases by observing a proper lifestyle, keeping a healthy environment, eliminating wrong daily habits, adopting positive thinking, and maintaining organic roots of life.
What is the ultimate goal of Ayurved?
Answer: The ultimate goal of Ayurved is awareness development through a spiritual approach, releasing us permanently from all sorrow, suffering, and psychological disorders.
Do you believe that most of our problems are psychological in modern time? Why?
Answer: Yes, because despite having sufficient physical comforts like food, clothing, and shelter, our hectic routines, artificial lifestyle, and lack of content cause constant mental stress and loneliness.
Are we responsible for our own mental unrest? How?
Answer: Yes, we are responsible because we choose hectic lifestyles, misuse our senses, cultivate negative emotions, desire material things constantly, and ignore nature's organic balance.
Favouring Ayurvedic remedies: Yes, because Ayurved works on the root cause without side effects and promotes overall harmony.
Limitations of Allopathy: Allopathy often acts as a quick fix, treating symptoms rather than root causes, and long-term use of synthetic drugs can lead to severe side effects.
યોગ એ ભારત પ્રાચીન વિજ્ઞાનોમાંનું એક છે. તે શારીરિક, માનસિક અને આધ્યાત્મિક વિકાસ માટે સમય-ચકાસાયેલ (સાબિત થયેલી) ટેકનિક પૂરી પાડે છે. તે માનવ જીવનના મહત્વપૂર્ણ પાસાઓની રચના કરે છે. તેને એક એવું વિજ્ઞાન માનવામાં આવે છે, જે માનવ જાતિ જેટલું જ પ્રાચીન છે. યોગ વ્યક્તિમાં મૂળભૂત પરિવર્તન લાવવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.
યોગ એ એક સર્વાંગી (હોલિસ્ટિક) કસરત છે જે શારીરિક, માનસિક અને આધ્યાત્મિક લાભો આપે છે. તે સ્નાયુઓને વર્કઆઉટ આપે છે. તે લવચીકતા અને સંતુલનમાં સુધારો કરીને સાંધા, સ્નાયુબંધો (લિગામેન્ટ્સ) અને અસ્થિપિંજર તંત્ર (હાડકાં) ને પણ ફાયદો કરે છે. તે હૃદય માટે સારું છે અને રક્તવાહિની તંત્ર (કાર્ડિયોવાસ્ક્યુલર સિસ્ટમ) ને ઉત્તેજિત કરે છે. તે લોહીને ઓક્સિજનયુક્ત કરે છે અને હૃદયને મજબૂત બનાવવામાં મદદ કરે છે. તે પાચનતંત્ર, ચેતાતંત્ર માટે સારું છે અને શ્વસનતંત્રને ટેકો આપે છે. તે વિવિધ અંતઃસ્ત્રાવી ગ્રંથિઓ (એન્ડોક્રાઇન ગ્લેન્ડ્સ) ને યોગ્ય રીતે કાર્ય કરવા માટે સક્ષમ બનાવે છે અને તાણ તેમજ ચિંતા ઘટાડે છે. જો તમે અનિદ્રા (ઇન્સોમ્નિયા) થી પીડાતા હોવ, તો યોગ તમને સારી રીતે ઊંઘવામાં મદદ કરશે. આમ યોગ ઘણા મનો-શારીરિક રોગોમાં ઉપયોગી છે.
સૂર્ય નમસ્કાર એ યોગનું એક પ્રાચીન સ્વરૂપ છે. યોગનું આ સ્વરૂપ એક સંપૂર્ણ ધ્યાન પદ્ધતિ છે. તેમાં આસન અને પ્રાણાયામનો સમાવેશ થાય છે. તે ચોક્કસ શ્વાસ લેવાની પેટર્ન સાથે ચોક્કસ ક્રમમાં અનુસરવામાં આવતી 12 વિવિધ મુદ્રાઓ (પોશ્ચર્સ) નું સંયોજન છે. તે વ્યક્તિને સંપૂર્ણ શરીર તંત્રને પુનર્જીવિત કરવા અને અવરોધો દૂર કરવામાં મદદ કરે છે. તે શરીરના લગભગ તમામ ભાગોમાં ચરબીનું નિર્માણ ઘટાડે છે કારણ કે તે દરેક સ્નાયુને ખેંચે છે (સ્ટ્રેચ કરે છે) અને મજબૂત બનાવે છે.
સૂર્ય નમસ્કારમાં બાર મુદ્રાઓ કે સ્થિતિઓ હોય છે. તેમના ફાયદા કૌંસમાં વર્ણવેલ છે:
સ્થિતિ ૧: તમારા પગ ભેગા રાખીને અને છાતી સામે હથેળીઓ વાળીને ઊભા રહો. આંખો સરખી રીતે બંધ કરો.
(સંતુલન વધારે છે, શ્વસનતંત્રને ઉત્તેજિત કરે છે, ખભા, પીઠ અને ગરદનના સ્નાયુઓની કસરત કરાવે છે.)
સ્થિતિ ૨: તમારા હાથ હથેળીઓ એકબીજાને સ્પર્શે તે રીતે માથા અને ખભાથી ઉપર ઉઠાવો અને બાઈસેપ્સ (કાંડાથી ખભા વચ્ચેના આગલા સ્નાયુઓ) તમારા કાનને સ્પર્શે તેમ રાખો. તમારા પેટને શક્ય તેટલું ખેંચો અને પાછળની તરફ નમો.
(સંતુલન વધારે છે, પાચનને પ્રોત્સાહન આપે છે, હાથ અને ખભાના સ્નાયુઓની કસરત કરાવે છે, કરોડરજ્જુને મજબૂત કરે છે, પીઠ અને નિતંબમાં લવચીકતા વધારે છે.)
સ્થિતિ ૩: આગળ તરફ નમો અને તમારી હથેળીઓને તમારા પગની બાજુમાં મૂકો. તમારા કપાળ વડે ઘૂંટણને સ્પર્શ કરો અને ઊંડો શ્વાસ બહાર કાઢો (Exhale).
(રક્ત પરિભ્રમણ વધારે છે, પેટના સ્નાયુઓને મજબૂત કરે છે, પીઠ અને પગના સ્નાયુઓને ખેંચે છે, કરોડરજ્જુની ચેતાઓને ઉત્તેજિત કરે છે અને લસિકા તંત્રને ઉત્તેજિત કરે છે.)
સ્થિતિ ૪: એક પગ પાછળ લઈ જાવ અને બીજો પગ જમીન પર મજબૂત હથેળીઓ રાખીને આગળ રાખો. તમારું માથું ઊંચું કરો અને શ્વાસ અંદર લો (Inhale).
(કરોડરજ્જુની કસરત કરાવે છે, હાથ અને કાંડાના સ્નાયુઓને મજબૂત કરે છે.)
સ્થિતિ ૫: આગળ હતો તે પગને બીજા પગની બાજુમાં લાવો અને શરીરને પુશ-અપ સ્થિતિમાં બંને હાથથી ટેકો આપીને નિતંબને જમીનથી ઉપર રાખો અને શ્વાસ બહાર કાઢો.
(રક્ત પરિભ્રમણને ઉત્તેજિત કરે છે, હૃદયને મજબૂત કરે છે, કાંડા અને હાથના સ્નાયુઓને મજબૂત કરે છે, ગરદન અને ખભાના તણાવને રાહત આપે છે.)
સ્થિતિ ૬: તમારી છાતીની બાજુમાં જમીન પર મજબૂત હથેળીઓ અને કોણીઓ ઉપર તરફ વાળીને તમારા ઘૂંટણ, છાતી અને કપાળને નીચે કરો. અહીં તમારો શ્વાસ રોકી રાખો (Hold breath).
(પગ અને હાથના સ્નાયુઓને મજબૂત કરે છે, ગરદન અને ખભામાં લવચીકતા વધારે છે, હાથ, ખભા, ગરદન અને પીઠના સ્નાયુઓને ખેંચે છે, પીઠના સ્નાયુઓની કસરત કરાવે છે, ગરદન અને ખભામાં તણાવ મુક્ત કરે છે.)
સ્થિતિ ૭: તમારી કમર નીચે કરો અને તમારા શરીરના ઉપલા ભાગને ઉપર ઉઠાવો. ઉપર તરફ જુઓ અને તમારા હાથ સીધા રાખો. પછી ધીમી ગતિએ શ્વાસ અંદર લો.
(પેટના અવયવોમાં પરિભ્રમણને ઉત્તેજિત કરે છે, પાચનતંત્રને મજબૂત કરે છે, શરીરના ઉપલા અને નીચલા ભાગને ખેંચે છે, પીઠમાં લવચીકતા વધારે છે અને કરોડરજ્જુની ચેતાઓને ઉત્તેજિત કરે છે.)
સ્થિતિ ૮: તમારા નિતંબને ઉપર ઉઠાવો અને તમારું માથું જમીન તરફ લાવો જેમાં આંખો નાભિ પર અને એડી જમીન પર હોય. આ સ્થિતિ બિલકુલ ઊંધા 'V' જેવી દેખાશે, પછી શ્વાસ બહાર કાઢો.
(રક્ત પરિભ્રમણને ઉત્તેજિત કરે છે, હૃદયને મજબૂત કરે છે, કાંડા અને હાથના સ્નાયુઓને મજબૂત કરે છે, ગરદન અને ખભાના તણાવમાં રાહત આપે છે.)
સ્થિતિ ૯: આ પગલામાં મુદ્રા ચોથા પગલા જેવી જ છે અને શ્વાસ અંદર લો.
(કરોડરજ્જુની કસરત કરાવે છે, હાથ અને કાંડાના સ્નાયુઓને મજબૂત કરે છે.)
સ્થિતિ ૧૦: આ પગલામાં મુદ્રા ત્રીજા પગલા જેવી જ છે અને શ્વાસ બહાર કાઢો.
(રક્ત પરિભ્રમણ વધારે છે, પેટના સ્નાયુઓને મજબૂત કરે છે, પીઠ અને પગના સ્નાયુઓને ખેંચે છે, કરોડરજ્જુની ચેતાઓને ઉત્તેજિત કરે છે અને લસિકા તંત્રને ઉત્તેજિત કરે છે.)
સ્થિતિ ૧૧: આ તબક્કો બીજા તબક્કા જેવો જ છે અને શ્વાસ અંદર લો.
(સંતુલન વધારે છે, પાચનને પ્રોત્સાહન આપે છે, હાથ અને ખભાના સ્નાયુઓની કસરત કરાવે છે, કરોડરજ્જુને મજબૂત કરે છે, પીઠ અને નિતંબમાં લવચીકતા વધારે છે.)
સ્થિતિ ૧૨: આ તબક્કો સૂર્ય નમસ્કારનો અંતિમ તબક્કો દર્શાવે છે અને તે પ્રથમ તબક્કા સમાન છે. તમારે અહીં સામાન્ય શ્વાસ લેવાનો છે.
(સંતુલન વધારે છે, શ્વસનતંત્રને ઉત્તેજિત કરે છે, ખભા, પીઠ અને ગરદનના સ્નાયુઓની કસરત કરાવે છે.)
How would you use this information on Yog for improving your health?
Answer: I will practice Surya Namaskar and basic Pranayam daily in the morning to improve my muscular strength, flexibility, digestion, and mental balance.
Do you know anybody who is doing Yog regularly? Discuss about his/her health.
Answer: Yes, my grandfather practices yoga regularly. He is energetic, flexible, free from joint pain, and has excellent mental clarity and digestion even at his age.
What is remarkable about Yog as a science of life?
Answer: Yog is remarkable because it is a time-tested ancient science that brings fundamental physical, mental, and spiritual transformations in a person simultaneously.
How is Yog a holistic workout for physical health?
Answer: Yog is a holistic workout because it exercises muscles, benefits joints and skeletal systems, stimulates cardiovascular function, improves digestion, and balances endocrinal glands.
What help does Yog provide to make us happier and comfortable?
Answer: Yog reduces tension, anxiety, and insomnia, calms the mind, oxygenates the blood, and connects us with inner peace, making us happier and comfortable.
Dear Ramesh,
I strongly suggest you start practicing Yog and Surya Namaskar daily. It is a complete holistic workout that boosts flexibility, strengthens immunity, relieves exam stress, and keeps your mind focused. You will feel energetic all day!
Yours, Anand
Stretches and tones each and every muscle, reducing excess fat.
Stimulates blood circulation, strengthens the heart, and improves lung capacity.
Exercises the spine, wrists, and neck, enhancing overall body flexibility.
The set of bones that form the body's framework is called skeleton.
The process of breaking food down into nutrients is called digestion.
The process by which the waste products leave the body is called excretion.
The movement of blood all around the body is called circulation.
The cells that transmit the signals that let us think, feel and act are called nerves.
The organs with which we see, hear, smell, taste and feel are called sense organs.
Breathing in and out in order to absorb oxygen and expel carbon dioxide is called respiration.
Cardiologist: Treats the Heart and blood vessels.
Paediatrist: Treats Children and infants.
Orthopaedist: Treats Bones, joints, and muscles.
Dentist: Treats Teeth and gums.
Ophthalmologist: Treats Eyes and vision defects.
Dermatologist: Treats Skin, hair, and nails.
Neurologist: Treats the Nervous system and brain.
Diet → Dietary
Physique → Physical
Spirit → Spiritual
Continuity → Continual
Psychology → Psychological
Mind → Mental
Dietary: We should maintain healthy dietary habits.
Physical: Daily exercise improves physical fitness.
Spiritual: Meditation leads to spiritual peace.
Continual: Health requires continual adjustment of lifestyle.
Psychological: Stress is a major psychological problem today.
Mental: Yoga helps in achieving mental stability.
Quick fix: A fast, temporary solution to a problem.
Quick pill: A fast-acting medicine/tablet.
Quicklime: Calcium oxide (chuna).
Quicksand: Deep wet sand that yields easily to pressure and swallows objects.
Quick steps: Fast movements/steps taken rapidly.
Quicksilver: Liquid mercury metal.
organic-nourish-fitness: Organic food nourishes our body and builds overall fitness.
negative-weak-mental: Negative thinking makes our mental strength weak.
quickpill-harm-health: Taking a quick pill repeatedly can harm long-term health.
goal-release-sorrow: The ultimate goal of Ayurved is to release human beings from sorrow.
anxious-harm-stable: Being overly anxious can harm a stable life routine.
proper-improve-health: Proper rest and nutrition significantly improve human health.
I can't STOMACH all the violence shown on T.V.
I like to MOUTH the words while my sister sings the song.
Let's FACE the problem, shall we?
They go to the porch to ELBOW in the dark. (Or EYE / HEAD depending on layout)
We missed the bus, so we have to FOOT it now.
I'll SHOULDER the responsibility for my behaviour.
They had to ARM the warships with nuclear weapons.
The president has to HEAD the committee.
Who can HAND the car out of the garage? / BACK the car out of the garage?
I can't STOMACH all the violence shown on T.V.
I like to MOUTH the words while my sister sings the song.
Let's FACE the problem, shall we?
They go to the porch to ELBOW in the dark. (Or EYE / HEAD depending on layout)
We missed the bus, so we have to FOOT it now.
I'll SHOULDER the responsibility for my behaviour.
They had to ARM the warships with nuclear weapons.
The president has to HEAD the committee.
Who can HAND the car out of the garage? / BACK the car out of the garage?
Teacher: Hello friends! You should submit your assignment today.
Rutvij: It is about to complete.
Teacher: You ought to complete it in time.
Rutvij: I am having trouble with it. What should I do?
Teacher: You had better take help from your group.
Krishna: Hi Sanjana! What's wrong?
Sanjana: I am not well. What should I do?
Krishna: You ought to take rest.
Sanjana: I am going to meet my friends.
Krishna: You had better stay at home.
I should to go to the post office today.
→ Correct: I should go to the post office today.
I ought paying my bills today.
→ Correct: I ought to pay my bills today.
You'd had better to call the doctor today.
→ Correct: You had better call the doctor today.
You don't should stay up too late tonight.
→ Correct: You should not stay up too late tonight.
You had to better not leave that spot.
→ Correct: You had better not leave that spot.
Krutarth eats junk food.
→ He should eat home-cooked healthy food.
→ He should not eat junk food every day.
My friend doesn't get much sleep at night.
→ He had better go to bed early.
→ He had better not use his smartphone late at night.
She does not get enough vitamins.
→ She ought to eat fresh fruits and green vegetables.
→ She ought not to skip her nutritious meals.
He never exercises.
→ He had better start doing morning walks or yoga.
→ He had better not remain sedentary all day.
He does not read newspaper.
→ He should read the newspaper daily to improve general knowledge.
→ He should not ignore daily world news.
You should throw garbage in the dustbin.
You should strictly follow the traffic rules.
You ought to drive carefully on narrow heritage streets.
You had better not spit in public places.
You should not make loud noise near hospital zones.
Man on motorbike without helmet:
Student 1: He should not ride a motorbike without wearing a helmet.
Student 2: He ought to wear a helmet.
Student 3: He had better wear a helmet.
No reserved table at restaurant:
Student 1: They should book a table in advance.
Student 2: They ought to reserve seats before visiting popular places.
Student 3: They had better call another restaurant now.
Shop not opened at 9 AM:
Student 1: The shop owner should open the shop on time.
Student 2: He ought to maintain punctual timings.
Student 3: Customers had better wait a few minutes or call him.
Kavita driving at 50 in 30 KM speed limit:
Student 1: Kavita should slow down her speed.
Student 2: She ought to follow the speed limit rules.
Student 3: She had better drive below 30 km/h to avoid penalties.
Yuvraj forgot documents for interview:
Student 1: Yuvraj should check his folder before leaving home.
Student 2: He ought to be more organized for an interview.
Student 3: He had better call someone from home to send the files immediately.
I feel sick. I ate too much:
Student 1: You should drink warm water.
Student 2: You ought to avoid overeating in parties.
Student 3: You had better take an antacid tablet right now.
Some people are making loud noise. → You should speak in a low voice.
Cars left outside hotel entrance. → You had better park your cars in the basement parking.
Visitors brought dog inside. → You ought not to bring pets inside the dining hall.
People washing clothes outside rooms. → You should use the laundry service provided by the hotel.
Waiters growing long hair. → You had better maintain a neat and professional haircut.
You should practice regularly and stay disciplined.
You ought to take a balanced nutritious diet.
You had better get sufficient sleep before the event day.
You should warm up properly before starting the competition.
You had better stay calm and confident under pressure.
To: ramesh123@gmail.com
Cc:
Bcc:
Subject: Advice and tips for your upcoming final examination
Dear Ramesh,
Hope you are doing well. As your final exams are approaching, I am writing this email to share a few helpful tips.
You should prepare a proper daily study timetable and stick to it strictly. You ought to revise all main concepts and solve previous year papers. Whenever you feel stuck, you had better consult your subject teachers without hesitation. Also, you should take short breaks during long study hours and eat healthy food to keep your energy high.
Believe in yourself and stay calm.
With best wishes,
Anand
Name & Native Place: May I know your full name and native place?
Education: Where did you complete your primary and higher education?
Hobbies: What hobbies do you pursue during your leisure time?
Daily Routine: How do you structure your daily routine to maintain productivity?
Problems Faced: What major obstacles did you face on your path to success?
Success Mantra: What is your ultimate success mantra for the youth?
Ten years from now, I am proud to be recognized as a leading environmental scientist and author. Born in a small town in Gujarat, I completed my higher education in biotechnology. Despite initial financial constraints and lack of resources, my continuous perseverance paid off. My daily routine involves spending mornings in field research and evenings writing books to spread awareness. Winning the National Green Innovator Award has been my biggest achievement. My success mantra is: "Consistency and dedication can turn any dream into reality."
Respected Principal, teachers, and my dear friends,
Good morning to all. Today, I stand before you to speak on the 'Cleanliness Campaign for Our Street'. Cleanliness is next to godliness. A clean environment is essential for a healthy and disease-free life. Unfortunately, littering on roads and public streets has become a common bad habit. We must realize that keeping our surroundings clean is our moral duty, not just the government's job.
We should always dispose of garbage in designated dustbins and stop using single-use plastics. Segregating dry and wet waste at home can make waste management much easier. We should organize weekend street cleaning drives involving all local residents. Planting trees alongside streets will keep the air fresh and clean. Let us pledge today that we will neither litter nor let anyone litter our streets. Clean streets will lead to a healthier nation!
Thank you. Jai Hind!
| 1. The Problem | 2. Usual Solution | 3. Better Solution |
|---|---|---|
| I get angry when I have overworked. | I get relaxed when I complete my work. | I could plan and decide priorities in advance. |
| I get tired when I study continuously. | In order to relax I watch TV or use phone. | I could take a 10-minute walk in nature or practice deep breathing. |
| I get irritated by loud noise and disturbance. | When I get irritated I shout or close my room door. | I could politely request others or use earplugs to focus. |
| I get frustrated when I fail to get desired results. | When I get frustrated I stop working for a while. | I could analyze my mistakes and seek guidance from teachers. |
| I fear public speaking or stage performance. | When I am scared, I try to avoid going on stage. | I could practice regularly in front of a mirror and build confidence. |
Strengths (આંતરિક તાકાત): Hardworking, positive attitude, good listening skills, willingness to learn.
Weaknesses (આંતરિક મર્યાદાઓ): Procrastination, stage fear, overthinking, difficulty saying 'no'.
Opportunities (બાહ્ય તકો): Good school guidance, digital learning platforms, supportive family, sports facilities.
Threats (બાહ્ય પડકારો/જોખમો): Social media distractions, tough competition, changing exam patterns.