ધોરણ 11 | విષય: Grahvigan
રસોડાં મુખ્યત્વે બે પદ્ધતિનાં હોય છે:
દેશી પદ્ધતિ (બેસીને રસોઈ કરવાની)
વિદેશી/પાશ્ચાત્ય પદ્ધતિ (ઊભા રસોડાની)
રસોડામાં ૩ સેન્ટર રાખવામાં આવે છે:
પ્રિપેરેશન સેન્ટર (પૂર્વતૈયારી માટે)
કુકિંગ સેન્ટર (રાંધવા માટે)
ક્લીનિંગ સેન્ટર (સફાઈ માટે)
પાશ્ચાત્ય (ઊભા) પદ્ધતિમાં મુખ્યત્વે ૪ પ્રકારનાં રસોડાં હોય છે:
'U' (યુ) આકારનું રસોડું
'L' (એલ) આકારનું રસોડું
II (સમાંતર) રસોડું
'I' (આઈ) આકારનું રસોડું
કચરાપેટીની સાઇઝ કચરાના પ્રમાણ અને જગ્યા અનુસાર (બહુ મોટી કે નાની નહીં) પસંદ કરવી.
કચરાપેટીને ફરજિયાત ઢાંકણ હોવું જોઈએ (શક્ય હોય તો પગથી પેડલ દબાવીને ખુલે તેવું), જેથી દુર્ગંધ અને માખીઓ ન ફેલાય.
સિદ્ધાંત: વેક્યુમ ક્લીનર શૂન્યાવકાશ (Vacuum)ના સિદ્ધાંત પર કામ કરે છે. મશીનની અંદર એકદમ શૂન્યાવકાશ ઉત્પન્ન થતાં બહારની ધૂળ અને કચરો અંદર ખેંચાઈ જાય છે અને મશીનની અંદર આવેલી ડસ્ટબેગમાં એકઠો થાય છે.
ઉપયોગ: તેનો ઉપયોગ સોફા, ગાદલાં, કારપેટ, ઘરની દીવાલો, ફર્નિચર, ગાડી વગેરેની કોરી સફાઈ માટે થાય છે. તેની સાથે જુદા જુદા કામ માટે જુદી જુદી એટેચમેન્ટ્સ આવે છે.
રસોડામાં અકસ્માતો (પડી જવું, દાઝવું, લપસી જવું) અટકાવવા નીચેની કાળજી રાખવી:
માળિયા કે ઊંચી અભરાઈ પરથી વસ્તુ ઉતારવા મજબૂત ટેબલ કે સીડીનો ઉપયોગ કરવો.
ફર્શ પર તેલ કે ઘી ઢોળાય તો તરત જ સાફ કરી નાખવું જેથી લપસી ન જવાય.
દીવાસળી કે લાઇટર સુરક્ષિત જગ્યાએ રાખવા અને સળગેલી દીવાસળી ઓલવીને જ કચરાપેટીમાં નાખવી.
ગૅસ કે સ્ટવ નજીક કપડાં લટકતાં ન રાખવાં અને ગૅસ વપરાયા પછી સિલિન્ડરનું રેગ્યુલેટર બંધ કરવું.
ઊકળતું દૂધ કે ગરમ પાણી નીચાણવાળી જગ્યાએ ન રાખવું.
વિદ્યુત સાધનો કે સ્વિચો ખરાબ હોય તો તરત જ સમારકામ કરાવવું અને ભીના હાથે સ્વિચ ન અડકવી.
રસોડું ઘરની અંદરના ભાગમાં ડ્રોઇંગરૂમ (બેઠક ખંડ) અને વાંચનરૂમથી દૂર પરંતુ કોઠારની નજીક હોવું જોઈએ.
જો ડાઇનિંગ રૂમ અલગ હોય તો તે રસોડાની નજીક હોવો જોઈએ.
રસોડામાં પૂરતો હવા-ઉજાસ હોવો જોઈએ, પરંતુ બારી-બારણાંની ગોઠવણી એવી હોવી જોઈએ કે ગૅસની આંચ પર સીધો પવન ન આવે.