chapter 14

ધોરણ 11 | విષય: Gujarati

1. નીચેના પ્રશ્નોના એક-એક વાક્યમાં ઉત્તર લખો :

સાચો જવાબ: રમણિકલાલના પરિવારમાં તેઓ પોતે, એમનાં પત્ની, એક દીકરો અને એક દીકરી હતાં.

સાચો જવાબ: રમણિકલાલ ફોરેસ્ટ ઑફિસર (વન અધિકારી) તરીકે નોકરી કરતા હતા.

સાચો જવાબ: ભૂતકાળમાં વઘઈમાં નોકરી દરમિયાન એક ગરીબ શ્રમજીવીને ચાબુક મારીને પથ્થર પર ફેંકી દઈ મારી નાખ્યો હતો અને તેની પત્ની (લખી)એ આપેલા કકળતી આંતરડીના શાપની ઘટના તેમને પોતાની આજની સ્થિતિ માટે જવાબદાર લાગે છે.

સાચો જવાબ: રમણિકલાલ હિંમત હારી ગયા હતા અને તેમને ડર હતો કે રખેને વેવાઈ દીકરીના મૃત્યુના ખરાબ સમાચાર આપી દે તો વેરાવળ સુધીનો બાકીનો રસ્તો કાપવો પણ ભારે પડી જશે.
2. નીચેના પ્રશ્નોના બે-ત્રણ વાક્યમાં ઉત્તર લખો :

સાચો જવાબ: ટ્રેઇનમાં ચડેલા રમણિકલાલની ઉંમર અઠ્ઠાવનથી સાઠ વર્ષની હતી. તેમનો ચોરસ ચહેરો, તડકાથી ઘઉંવર્ણી બનેલી ત્વચા, થોભિયાના વાળ સફેદ અને બાકીના ભરાવદાર કાળા વાળ હતા. છ ફૂટ જેટલી ઊંચાઈ, આછા બદામી રંગનું સફારી પહેરેલું હતું. તેમનું વ્યક્તિત્વ કદાવર અને રૂઆબદાર હતું, પણ તેમની વિશાળ આંખો વિષાદ અને વેદનાથી છલકાતી હતી.

સાચો જવાબ: રમણિકલાલની અઠ્ઠાવીસ વર્ષની દીકરી દાઝી ગઈ હતી અને વેરાવળમાં જીવન-મરણ વચ્ચે ઝોલાં ખાતી હતી. તેના સસરાનો ફોન આવ્યો હતો કે દીકરીની હાલત ખૂબ ગંભીર (સિરિયસ) છે. તેઓ પોતાની દીકરીના શ્વાસ બચી જાય અને તેનું મોઢું જોવા મળે તે ચિંતામાં હતા.

સાચો જવાબ: રમણિકલાલ પર તેમના વેવાઈનો ફોન આવ્યો હતો. હેમંતે એ ફોન ઉપાડ્યો ત્યારે સામા છેડેથી વેવાઈએ જણાવ્યું કે "સમાચાર સારા નથી (એટલે કે દીકરીનું મૃત્યુ થયું છે), રમણિકભાઈને સાચવીને લાવજો."

સાચો જવાબ: સમીરે પોતાના થેલામાંથી પાણીની બોટલ આપીને કહ્યું કે, "વડીલ, ચિંતા ના કરો. ઈશ્વર સહુ સારાંવાનાં કરશે. તમે કોઈનું કંઈ બગાડ્યું નથી તો તમારી દીકરી બચી જશે અને પાંચ-છ દિવસમાં હસતી-રમતી થઈ જશે."

સાચો જવાબ: ચોવીસ વર્ષની નાની ઉંમરે રમણિકલાલને વઘઈમાં ફોરેસ્ટ ઑફિસરની નોકરી મળી હતી. સરકારી બંગલો, નોકરચાકર અને સાગના બે નંબરના ધંધાની મબલખ કમાણી હતી. સત્તા અને હોદ્દાના નશામાં તેઓ રાઉન્ડમાં નીકળતા ત્યારે જાણે વઘઈના જંગલના મહારાજા હોય એવો વટ રાખતા હતા.

સાચો જવાબ: રમણિકલાલે સો રૂપિયા આપતી વખતે મનમાં સ્વાર્થ હતો કે આ ગરીબ ભિખારણ અને તેના રડતા બાળકના આશીર્વાદ કે દુઆ મળી જાય તો ઈશ્વર એમની દીકરીના શ્વાસ થોડા લંબાવે, જેથી તેઓ પોતાની દીકરીનું મોઢું જોઈ શકે.
૩. નીચેના પ્રશ્નોના મુદ્દાસર ઉત્તર લખો:

સાચો જવાબ:

જીવનનો પૂર્વાર્ધ (વૈભવ અને અહંકાર): રમણિકલાલ યુવાનીમાં વઘઈમાં ફોરેસ્ટ ઑફિસર હતા. તેમની પાસે સરકારી બંગલો, નોકરચાકર અને સાગના ગેરકાયદેસર વેપારમાંથી અધળક કમાણી હતી. તેઓ સત્તા અને પૈસાના નશામાં અહંકારી અને નિર્દય બની ગયા હતા. તેમણે પોતાના હોદ્દાના જોરે ગરીબ શ્રમજીવી પર અત્યાચાર ગુજારીને ચાબુકના ફટકાથી તેની હત્યા કરી નાખી હતી.





  • જીવનનો ઉત્તરાર્ધ (કરુણતા અને પશ્ચાત્તાપ): ઉત્તરાર્ધમાં રમણિકલાલના પાપનો ઘડો ભરાઈ ગયો. પત્નીનું હાર્ટએટેકથી અવસાન થયું. અમેરિકા ગયેલા જુવાનજોધ દીકરાનું કેન્સરથી મૃત્યુ થયું અને તેની સારવારમાં બધી જમાપૂંજી વપરાઈ ગઈ. દીકરીના પતિનું અકસ્માતમાં અવસાન થયું અને ઈન્સ્યોરન્સના પૈસા હડપ કરવા સસરા પક્ષના લોકોએ દીકરીને જલાવી મૂકી. અંતે દીકરીનું પણ કરુણ મોત થયું. આમ, રમણિકલાલ જીવનના અંતે સાવ એકલા, નિરાધાર અને પશ્ચાત્તાપની આગમાં બળતા રહી ગયા.




સાચો જવાબ: રમણિકલાલે પોતાની યુવાનીમાં નિર્દોષ શ્રમજીવીને કુરહમીથી મારી નાખ્યો હતો. તે મૃતકની પત્ની 'લખી'એ કકળતી આંતરડીએ રમણિકલાલને શાપ આપ્યો હતો કે "તારું ધનોતપનોત નીકળી જશે... તારી વાંહે કોઈ રોવાવાળું નહીં રે... ઉપરવાળાની લાકડી વિંઝાશે ત્યારે કોઈ અવાજ નહીં આવે." કાળક્રમે આ શાપ સાચો ઠર્યો. રમણિકલાલના પરિવારમાંથી એક પછી એક સભ્યો (પત્ની, દીકરો, જમાઈ અને અંતે દીકરી) મૃત્યુ પામ્યા. તેમણે અન્યાય અને અહંકારથી જે કમાણી કરી હતી તે બધી નાશ પામી. વિધાતાના ન્યાયમાં કોઈ અવાજ વગર ચાબુક વિંઝાયો અને રમણિકલાલને પોતાના કુકર્મનો હિસાબ આકરી રીતે ચૂકવવો પડ્યો. આ પરથી સાબિત થાય છે કે કર્મનો હિસાબ દરેકે ચૂકવવો જ પડે છે.
```php
Warning: session_start(): Session cannot be started after headers have already been sent in /home/u367000040/domains/gyanistudent.in/public_html/footer.php on line 8
```