ધોરણ 11 | విષય: Gujarati
‘રેફરન્સ બુક’ લઘુકથામાં રજૂ થયેલું બાનું પાત્ર એક વાત્સલ્યમૂર્તિ, ત્યાગમૂર્તિ અને સમર્પિત માતાનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
કષ્ટદાયી અને સમર્પિત જીવન: પતિના અકાળ અવસાન પછી બાએ હિંમત હાર્યા વગર પારકાં ઘરના કામકાજ (દળણાં દળવાં, વાસણ-કપડાં કરવાં) કરીને અત્યંત ગરીબીમાં પણ બાળકોનો ઉછેર કર્યો.
અસીમ માતૃપ્રેમ: પોતે શેઠિયાઓના ઘરનું વધેલું-ઘટેલું ખાતી, પણ દીકરાને સાંજે તાજું દૂધ પીવરાવતી અને પહેલાં બાળકોને જમાડીને પછી પોતે જમતી.
ભણતર પ્રત્યે ઉત્કંઠા: બા પોતે અણઘણ અને અભણ હતી, છતાં દીકરો ભણીને મોટો માણસ બને તેવી તીવ્ર ઈચ્છા ધરાવતી. તે ફાનસના અજવાળે ભણતા દીકરાની પાસે જાગીને બેસી રહેતી અને ચોપડીઓ બતાવીને ઉત્સાહ વધારતી.
સ્વાર્થરહિત પ્રેમ (નિર્વ્યાજ પ્રેમ): દીકરો મેટ્રિકની પરીક્ષા આપવા જાય ત્યારે ઉછીના પૈસા કરીને પણ લાપસી રાંધતી.
આમ, બા એ કષ્ટવેઠીને પણ દીકરાના જીવનને રોશન કરનારી અને અવિરત વાત્સલ્ય વરસાવનારી એક આદર્શ ભારતીય માતાનું અમર રેખાચિત્ર છે.