chapter 3

ધોરણ 11 | విષય: Gujarati

1. નીચેના પ્રશ્નોના ઉત્તર એક-એક વાક્યમાં લખો :

સાચો જવાબ: વિષયા ઘોડાને મંડપમાળા વગાડવાની ના પાડે છે જેથી તેનો અવાજ (અણવટ-ઝાંઝર) સાંભળીને સુતેલો ચંદ્રહાસ જાગી ન જાય.

સાચો જવાબ: વિષયા ચોરીછૂપીથી ચંદ્રહાસને જોવા માંગતી હતી, પણ તેનાં આભૂષણો (ઝાંઝર, ઔણવટ) ચાલતી વખતે અવાજ કરીને ચંદ્રહાસને જગાડી દેશે એવા ડરથી તેને પોતાના આભૂષણ વેરી જેવાં લાગે છે.

સાચો જવાબ: ધૃષ્ટબુદ્ધિ રાજાએ કાગળમાં પોતાના પુત્ર મદનને સંદેશો લખ્યો હતો કે, “આ પત્ર લાવનાર યુવાન (ચંદ્રહાસ) ને તુરંત જ વિષ (ઝેર) આપીને મારી નાખવો.”

સાચો જવાબ: વિષયાએ પોતાના ઘરચોળામાંથી એક સળી કાઢી અને આંખમાંથી કાજળ તથા તરસ્યા આંસુનું એક ટીંપું મેળવીને, પત્રમાં લખેલા ‘વિષ’ શબ્દની પાછળ ‘યા’ અક્ષર ઉમેરીને તેનું ‘વિષયા’ બનાવી દીધું.
2. નીચેના પ્રશ્નોના ઉત્તર લખો :

સાચો જવાબ: ચંદ્રહાસનું અત્યંત રૂપાળું, તેજસ્વી અને મનોહર રૂપ જોઈને વિષયા મંત્રમુગ્ધ થઈ જાય છે. પણ સાથે જ તે શોક અનુભવે છે કારણ કે તેને થાય છે કે આટલા મહાપુણ્યશાળી પુરુષને પામવા માટે મેં તો કોઈ પુણ્ય કે વ્રત કર્યાં નથી, તો આ રૂડા પુરુષની નારી (પત્ની) બનવાનું સદભાગ્ય મને કેવી રીતે મળે?

સાચો જવાબ: ચંદ્રહાસની કમરે બાંધેલો પત્ર વાંચીને વિષયા સ્તબ્ધ થઈ ગઈ. તેના પિતા ધૃષ્ટબુદ્ધિએ પોતાના જ ભાઈ મદનને લખ્યું હતું કે ચંદ્રહાસને મુહૂર્ત કે કુળ જોયા વિના વિષ આપી દેવું. આ કાવતરૂં જોઈને વિષયા ધ્રૂજી ઉઠી અને ચંદ્રહાસનો જીવ બચાવવા તેણે તુરંત પોતાની ચાતુર્યતાથી ‘વિષ’ શબ્દને સુધારીને ‘વિષયા’ કરી નાખ્યો.

સાચો જવાબ: વિષયાએ પત્રમાં ફેરફાર કરીને ફરીથી ચંદ્રહાસની કમરે બાંધી દીધો. ત્યારબાદ વિષયાએ પોતાના ઝાંઝર અને અણવટનો અવાજ (ઝણકાર) કર્યો, જેથી તેના અવાજથી ચંદ્રહાસ ચમકીને જાગી ગયો.

સાચો જવાબ: ચંદ્રહાસને સુતેલો જોઈને વિષયાના મનમાં અનેક વિચારો આવે છે. એક તરફ તે ચંદ્રહાસના રૂપ પર મોહિત થાય છે અને તેને પોતાના પતિ તરીકે પામવા ઝંખે છે. બીજી તરફ, પરપુરુષને આમ ચોરીછૂપીથી જોવામાં તે સંકોચ અને પાપનો અનુભવ કરે છે. વળી, પત્ર વાંચ્યા પછી પિતાની ક્રૂરતા અને ચંદ્રહાસના પ્રાણ બચાવવાની ચિંતા વચ્ચે તે મનોમંથન અનુભવે છે.
૩. મુદ્દાસર ઉત્તર લખો :

સાચો જવાબ: પ્રેમાનંદે ચંદ્રહાસના સૌંદર્યનું અતિ સુંદર વર્ણન કર્યું છે. ચંદ્રહાસનું મુખ કમળ જેવું સુંદર છે, તેના કેશ (વાળ) ભમરા જેવા કાળા છે. તેની આંખો મૃગના બચ્ચા જેવી ચંચળ અને તેજસ્વી છે. તેની છાતી વિશાળ છે અને બંને ભુજાઓ અજાનબાહુ (ઘૂંટણ સુધી પહોંચે તેવી) છે. તેના મુખ પર ચંદનની સુગંધ અને મુગ્ધતા છે. તેનું રૂપ જોઈને રતિનો પતિ કામદેવ પણ લજ્જિત થઈ જાય તેવું અનુપમ અને ક્રાંતિમાન ચંદ્રહાસનું રૂપ છે.

સાચો જવાબ:

વિષયા એ ધૃષ્ટબુદ્ધિ મંત્રીની પુત્રી છે.





  1. સૌંદર્યપ્રિય અને મુગ્ધ: તે ચતુર છે પરંતુ ચંદ્રહાસના રૂપને જોઈને તેના પ્રત્યે આકર્ષિત થાય છે.




  2. ચતુર અને બુદ્ધિશાળી: જ્યારે તે પિતાનો ક્રૂર પત્ર વાંચે છે જેમાં ચંદ્રહાસને 'વિષ' આપવાનું લખ્યું હતું, ત્યારે તે ગભરાવાને બદલે ખૂબ જ શાણપણ વાપરે છે.




  3. કોઠાસૂઝ અને પ્રેમ: પોતાની સળી અને આંખના કાજળ વડે ‘વિષ’ શબ્દમાં ‘યા’ ઉમેરીને ‘વિષયા’ કરી દે છે. આ રીતે તે પોતાના પિતાના કાવતરાને નિષ્ફળ બનાવી ચંદ્રહાસનો જીવ બચાવે છે અને સાથે જ ચંદ્રહાસ સાથે પોતાના લગ્નનો માર્ગ પણ મોકળો કરે છે.




```php
Warning: session_start(): Session cannot be started after headers have already been sent in /home/u367000040/domains/gyanistudent.in/public_html/footer.php on line 8
```