ધોરણ 11 | విષય: Gujarati
(૧) જોશી ઘરે પહોંચ્યો ત્યારે મધરાત થઈ ચૂકી હતી. પત્ની રાહ જોતી બારણે જ ઊભી હતી. એણે આટલું મોડું થવાનું કારણ પૂછ્યું. ‘આ ગણ. એક જ માણસે આ બધા આપ્યા.’ કહીને એણે પત્ની તરફ સિક્કા ફેંક્યા.
સંજ્ઞા મૂકીને સુધારેલો પરિચ્છેદ:
"જોશી ઘરે પહોંચ્યો ત્યારે મધરાત થઈ ચૂકી હતી. જોશીની પત્ની રાહ જોતી બારણે જ ઊભી હતી. પત્નીએ આટલું મોડું થવાનું કારણ પૂછ્યું. ‘આ ગણ. એક જ માણસે આ બધા આપ્યા.’ કહીને જોશીએ પત્ની તરફ સિક્કા ફેંક્યા."
સર્વનામ વાપરવાથી પડેલો ફેરફાર: સર્વનામ વાપરવાથી 'જોશી' અને 'પત્ની' સંજ્ઞાઓનું વારંવાર થતું પુનરાવર્તન અટકે છે, વાક્યરચના સરળ અને મધુર બને છે તેમજ વાંચતી વખતે કંટાળો આવતો નથી.
(૨) ‘મારું નામ ધૂળી’ એણે કહ્યું. ‘‘તમે બળદ કેમ વેચી દીધા ?’’ ‘‘મા’રાજ, એ ઘઈડાય ન’તા થ્યા, બહુ મે’નત કરી કરીને મરી ગયા. એમનું મારાથી ખવાય ? આ બળદ એમના હતા એટલે વેચી દીધા.’’
યોગ્ય સંજ્ઞા-પદો વાપરીને પરિચ્છેદ:
"‘મારું નામ ધૂળી’ ધૂળીએ કહ્યું. ‘‘તમે બળદિયા/સાથીદારો કેમ વેચી દીધા ?’’ ‘‘મા’રાજ, શેઠ (ધણી) ઘઈડાય ન’તા થ્યા, બહુ મે’નત કરી કરીને મરી ગયા. એમનું (શેઠનું) મારાથી ખવાય ? આ બળદ શેઠના હતા એટલે વેચી દીધા.’’"
(૧) દીપકને નાનકડો અકસ્માત થયો હોવાથી દીપકને દવાખાને જવું પડશે.
સુધારેલું વાક્ય: દીપકને નાનકડો અકસ્માત થયો હોવાથી તેણે / એને દવાખાને જવું પડશે.
(૨) વિદ્યાર્થીઓએ લોકોને સુંદર વાત કરી. લોકોને આ વાત ખૂબ જ ગમી. લોકોએ વાતનો તરત જ અમલ કર્યો. વિદ્યાર્થીઓનો લોકોએ આભાર માન્યો.
સુધારેલું વાક્ય: વિદ્યાર્થીઓએ લોકોને સુંદર વાત કરી. તેમને આ વાત ખૂબ જ ગમી. તેમણે વાતનો તરત જ અમલ કર્યો. વિદ્યાર્થીઓનો તેમણે આભાર માન્યો.
બા મને પકડવા આવી, ત્યારે બંદા તો પોબારા ગણી ગયા.
મારી નાની બહેનનું નામ તો અમૃતા, પણ સૌ એને અમુના વહાલસોયા નામથી જ બોલાવતા.
એના જમાઈને લશ્કરમાં નોકરી હતી, તેથી તે પંજાબ તરફ તેની સાથે ગઈ હતી.
જ્યારે હું એકલો રહ્યો ત્યારે અમુ ધીરે ધીરે પાસે આવીને મારી સોડમાં લપાઈ ગઈ.
એ ગામની સફાઈ દિલપૂર્વક કરતો, પણ બદલામાં કશું માગતો નહીં.
જો પવન નીકળ્યો હોત તો બધાં અહીં સૂઈ રહેત.
રામ અને લક્ષ્મણ વનમાં ગયા.
આટલું મારું માનશો તો સો વર્ષ જીવશો.
તે કશૂં બોલ્યો નહીં, કારણ કે તે ગભરાઈ ગયો હતો.
તમે આજે આવશો કે કાલે નીકળશો?
(૧) અહીં ગંદકી કરવી, નહિ કરનારને દંડ થશે.
PNG
ખોટો અર્થ: આ વાક્યમાં 'અહીં ગંદકી કરવી' એવું પ્રોત્સાહન મળે છે અને ગંદકી 'નહિ કરનારને' દંડ થશે એવો ઊંધો અર્થ નીકળે છે.
PNG
સાચું વાક્ય (સાચો અર્થ): અહીં ગંદકી કરવી નહિ, કરનારને દંડ થશે.
(૨) પરીક્ષામાં વાતો કરશો, નહિ કરશો તો સજા થશે.
PNG
ખોટો અર્થ: અહીં વાતો કરવા માટે કહેવામાં આવે છે અને વાતો 'નહિ કરનારને' સજા થશે એવો અનર્થ થાય છે.
PNG
સાચું વાક્ય (સાચો અર્થ): પરીક્ષામાં વાતો કરશો નહિ, કરશો તો સજા થશે.
(૩) બાળકો મૂંઝાશો, નહીં તો આગળ વધાશે.
PNG
ખોટો અર્થ: આ વાક્યમાં બાળકોને 'મૂંઝાવાની' સલાહ આપવામાં આવે છે, જેથી આગળ વધી શકાય.
PNG
સાચું વાક્ય (સાચો અર્થ): બાળકો મૂંઝાશો નહીં, તો આગળ વધાશે.
(૪) તું ખા બધાને, ખવરાવીને પછી ખા.
PNG
ખોટો અર્થ: અહીં સામેની વ્યક્તિને 'બધાને ખાઈ જવાની' (રાક્ષસી) આજ્ઞા આપવામાં આવે છે.
PNG
સાચું વાક્ય (સાચો અર્થ): તું ખા, બધાને ખવરાવીને પછી ખા. (અથવા: તું બધાને ખવરાવીને, પછી ખા.)