chapter 3
ધોરણ 12 | విષય: Account1
1. દરેક પ્રશ્ન માટે યોગ્ય વિકલ્પ પસંદ કરો :
સાચો જવાબ:
સાચો વિકલ્પ: (B)
A: દૃશ્ય મિલકત
B: અદૃશ્ય મિલકત
C: ચાલુ મિલકત
D: અવાસ્તવિક મિલકત
A: દૃશ્ય મિલકત
B: અદૃશ્ય મિલકત
C: ચાલુ મિલકત
D: અવાસ્તવિક મિલકત
સાચો જવાબ:
સાચો વિકલ્પ: (D)
A: ધંધાકીય એકમના કર્મચારીઓ પર
B: ધંધાકીય એકમના સંચાલકો પર
C: ધંધાકીય એકમની મિલકતો પર
D: ધંધાકીય એકમના ભવિષ્યમાં જળવાઈ રહે તેવા નફા પર
A: ધંધાકીય એકમના કર્મચારીઓ પર
B: ધંધાકીય એકમના સંચાલકો પર
C: ધંધાકીય એકમની મિલકતો પર
D: ધંધાકીય એકમના ભવિષ્યમાં જળવાઈ રહે તેવા નફા પર
સાચો જવાબ:
સાચો વિકલ્પ: (B)
A: રોકાણો
B: ધંધાકીય એકમની પ્રતિષ્ઠા
C: કાયમી મિલકતો
D: હરીફાઈ
A: રોકાણો
B: ધંધાકીય એકમની પ્રતિષ્ઠા
C: કાયમી મિલકતો
D: હરીફાઈ
સાચો જવાબ:
સાચો વિકલ્પ: (B)
A: વધુ
B: ઓછી
C: શૂન્ય
D: ઋણ
A: વધુ
B: ઓછી
C: શૂન્ય
D: ઋણ
સાચો જવાબ:
સાચો વિકલ્પ: (B)
A: સાદી સરેરાશ
B: ભારિત સરેરાશ
C: વાર્ષિક વૃદ્ધિ દર
D: ચક્રવૃદ્ધિ દર
A: સાદી સરેરાશ
B: ભારિત સરેરાશ
C: વાર્ષિક વૃદ્ધિ દર
D: ચક્રવૃદ્ધિ દર
સાચો જવાબ:
સાચો વિકલ્પ: (A)
A: રોકાયેલી મૂડી $\times$ અપેક્ષિત વળતરનો દર
B: સરેરાશ નફો $\times$ અપેક્ષિત વળતરનો દર
C: ભારિત સરેરાશ નફો $\times$ અપેક્ષિત વળતરનો દર
D: મિલકતો $\times$ અપેક્ષિત વળતરનો દર
A: રોકાયેલી મૂડી $\times$ અપેક્ષિત વળતરનો દર
B: સરેરાશ નફો $\times$ અપેક્ષિત વળતરનો દર
C: ભારિત સરેરાશ નફો $\times$ અપેક્ષિત વળતરનો દર
D: મિલકતો $\times$ અપેક્ષિત વળતરનો દર
સાચો જવાબ:
સાચો વિકલ્પ: (C)
A: રોકાયેલી મૂડી – અપેક્ષિત નફો
B: અપેક્ષિત નફો - રોકાયેલી મૂડી
C: સરેરાશ નફો – અપેક્ષિત નફો
D: અપેક્ષિત નફો - સરેરાશ નફો
A: રોકાયેલી મૂડી – અપેક્ષિત નફો
B: અપેક્ષિત નફો - રોકાયેલી મૂડી
C: સરેરાશ નફો – અપેક્ષિત નફો
D: અપેક્ષિત નફો - સરેરાશ નફો
2. આ પ્રશ્નોના એક વાક્યમાં ઉત્તરો નીચે મુજબ છે:
સાચો જવાબ:
પાઘડી એ ધંધાની બજારમાં પ્રતિષ્ઠાનું મૂલ્ય દર્શાવતી એક અદશ્ય મિલકત છે.
સાચો જવાબ:
ભાગીદારી પેઢીના પુનર્ગઠન વખતે મિલકતો અને દેવાના પુનઃમૂલ્યાંકનની સાથે પાઘડીની જે નવી કિંમત નક્કી કરવામાં આવે તેને પાઘડીનું પુનઃમૂલ્યાંકન કહે છે.
સાચો જવાબ:
પાઘડી એ અદશ્ય અને બિન-ચાલુ (સ્થિર) પ્રકારની મિલકત છે.
સાચો જવાબ:
પાઘડી પાકા સરવૈયામાં મિલકત-લેણા બાજુ, 'બિન-ચાલુ મિલકતો' ના મુખ્ય મથાળા હેઠળ 'અદશ્ય મિલકતો' તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.
સાચો જવાબ:
મૂડીકૃત નફો એટલે અપેક્ષિત વળતરના દરના આધારે સરેરાશ નફાની મૂડીકૃત કરેલી કિંમત.
સાચો જવાબ:
અધિક નફો એટલે પેઢીનો સરેરાશ નફો એ તેના અપેક્ષિત નફા કરતાં જે વધારાનો હોય તે વધારો (અધિક નફો = સરેરાશ નફો - અપેક્ષિત નફો).
સાચો જવાબ:
ભૂતકાળના આપેલા વર્ષોના કુલ નફાને કુલ વર્ષોની સંખ્યા વડે ભાગવાથી મળતા નફાને સરેરાશ નફો કહે છે.
સાચો જવાબ:
જુદા જુદા વર્ષોના નફાને તેના મહત્વના આધારે ભાર (વજન) આપીને શોધવામાં આવતી નફાની સરેરાશને ભારિત સરેરાશ નફો કહે છે.
3. નીચેના પ્રશ્નોના જવાબ આપો :
સાચો જવાબ:
પાઘડીનો અર્થ (Definition of Goodwill):
પાઘડી એ ધંધાની બજારમાં પ્રતિષ્ઠાનું મૂલ્ય દર્શાવતી અદ્રશ્ય મિલકત છે. જે પેઢી સામાન્ય નફા કરતાં વધુ નફો કમાવાની ક્ષમતા ધરાવતી હોય, તે પેઢી પાઘડી ધરાવે છે તેમ કહેવાય. તે પાકા સરવૈયામાં મિલકત-લેણા બાજુ 'અદ્રશ્ય મિલકતો' ના શીર્ષક હેઠળ દર્શાવાય છે.
પાઘડીના મૂલ્યાંકનને અસર કરતાં મુખ્ય પરિબળો:
પાઘડી એ ધંધાની બજારમાં પ્રતિષ્ઠાનું મૂલ્ય દર્શાવતી અદ્રશ્ય મિલકત છે. જે પેઢી સામાન્ય નફા કરતાં વધુ નફો કમાવાની ક્ષમતા ધરાવતી હોય, તે પેઢી પાઘડી ધરાવે છે તેમ કહેવાય. તે પાકા સરવૈયામાં મિલકત-લેણા બાજુ 'અદ્રશ્ય મિલકતો' ના શીર્ષક હેઠળ દર્શાવાય છે.
પાઘડીના મૂલ્યાંકનને અસર કરતાં મુખ્ય પરિબળો:
- ધંધાનું સ્વરૂપ: જે પેઢી ઉચ્ચ નફાનું માર્જિન ધરાવતી વસ્તુઓનું વેચાણ કરતી હોય અથવા ઈજારાશાહી જેવી સ્થિતિ ધરાવતી હોય, ત્યાં નફો વધુ હોવાથી પાઘડીનું મૂલ્ય વધુ હોય છે.
- ધંધાનું સ્થળ: જો ધંધો મુખ્ય કેન્દ્રિત અથવા મોકાના સ્થળે આવેલો હોય જ્યાં ગ્રાહકોની અવરજવર વધુ રહેતી હોય, તો ત્યાં વેચાણ અને નફો વધુ થવાથી પાઘડીનું મૂલ્ય ઊંચું રહે છે.
- ધંધાના વર્ષો (મુદ્દત): સામાન્ય રીતે ધંધો જેટલો જૂનો, એટલી તેની બજારમાં પ્રતિષ્ઠા અને ગ્રાહકો સાથેના સંબંધો મજબૂત હોય છે. આથી જૂના ધંધાની પાઘડી નવી પેઢી કરતાં વધુ હોય છે.
- બજારની સ્થિતિ: જો બજારમાં હરીફાઈ ઓછી હોય અથવા ઈજારો (Monopoly) હોય, તો પેઢીનો નફો ઊંચો રહે છે અને પાઘડીનું મૂલ્ય પણ વધુ હોય છે.
- સંચાલકોની કાર્યક્ષમતા: કાર્યક્ષમ સંચાલનને કારણે પેઢીના ઉત્પાદકતામાં વધારો થાય છે અને પડતરમાં ઘટાડો થાય છે, જેનાથી નફો વધે છે અને પાઘડીનું મૂલ્ય પણ વધે છે.
- અન્ય ખાસ લાભ: જો પેઢી પાસે કોઈ ખાસ લાયસન્સ, પેટન્ટ, ટ્રેડમાર્ક કે સસ્તા ભાવે કાચો માલ મેળવવાનો કરાર હોય, તો તેના કારણે નફો કમાવાની ક્ષમતા વધે છે, જે પાઘડીનું મૂલ્ય વધારે છે.
સાચો જવાબ:
પાઘડી એ ધંધાની એક વિશિષ્ટ અદ્રશ્ય મિલકત છે. તેના સ્વરૂપને નીચેના મુદ્દાઓ દ્વારા સ્પષ્ટ સમજી શકાય:
પાઘડી એ ધંધાની એક વિશિષ્ટ અદ્રશ્ય મિલકત છે. તેના સ્વરૂપને નીચેના મુદ્દાઓ દ્વારા સ્પષ્ટ સમજી શકાય:
- અદ્રશ્ય મિલકત: પાઘડીને ભૌતિક સ્વરૂપ હોતું નથી. તેને આંખે જોઈ શકાતી નથી કે સ્પર્શ કરી શકાતો નથી, પરંતુ તે ધંધાની પ્રતિષ્ઠાના સ્વરૂપે અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
- નફા સાથે સીધો સંબંધ: પાઘડીનું મૂલ્ય પેઢીની નફો કમાવાની ક્ષમતા પર આધારિત છે. જો પેઢી ખોટ કરતી હોય, તો ત્યાં પાઘડીનું અસ્તિત્વ હોતું નથી.
- બિન-ચાલુ (સ્થિર) મિલકત: નાણાકીય હિસાબોમાં પાઘડીને લાંબા ગાળાની સ્થિર મિલકત ગણવામાં આવે છે અને તેને પાકા સરવૈયામાં મિલકત-લેણા બાજુ દર્શાવવામાં આવે છે.
- વેચાણ મૂલ્ય: પાઘડીનું સ્વતંત્ર રીતે વેચાણ થઈ શકતું નથી. જ્યારે સમગ્ર ધંધાનું વેચાણ કરવામાં આવે ત્યારે જ પાઘડીનું મૂલ્ય ઉપજી શકે છે.
સાચો જવાબ:
સાદી સરેરાશ નફાની રીત (Simple Average Profit Method) એ પાઘડી ગણવા માટેની સૌથી સરળ અને પ્રચલિત પદ્ધતિ છે. આ રીત ત્યારે ઉપયોગમાં લેવાય છે જ્યારે ભૂતકાળના વર્ષોના નફામાં સતત વધ-ઘટ (ઉતાર-ચડાવ) જોવા મળતી હોય.
ગણતરીના તબક્કા (સૂત્રો):
તબક્કો ૧: કુલ નફો શોધવો
આપેલા તમામ વર્ષોના નફાનો સરવાળો કરવામાં આવે છે. (જો કોઈ વર્ષે ખોટ હોય, તો તે નફામાંથી બાદ કરવામાં આવે છે).
તબક્કો ૨: સરેરાશ નફો શોધવો
તબક્કો ૩: પાઘડીની ગણતરી
નોંધ: ખરીદીના વર્ષો દાખલાની રકમમાં પહેલેથી જ આપી દેવામાં આવેલા હોય છે.
સાદી સરેરાશ નફાની રીત (Simple Average Profit Method) એ પાઘડી ગણવા માટેની સૌથી સરળ અને પ્રચલિત પદ્ધતિ છે. આ રીત ત્યારે ઉપયોગમાં લેવાય છે જ્યારે ભૂતકાળના વર્ષોના નફામાં સતત વધ-ઘટ (ઉતાર-ચડાવ) જોવા મળતી હોય.
ગણતરીના તબક્કા (સૂત્રો):
તબક્કો ૧: કુલ નફો શોધવો
આપેલા તમામ વર્ષોના નફાનો સરવાળો કરવામાં આવે છે. (જો કોઈ વર્ષે ખોટ હોય, તો તે નફામાંથી બાદ કરવામાં આવે છે).
તબક્કો ૨: સરેરાશ નફો શોધવો
તબક્કો ૩: પાઘડીની ગણતરી
નોંધ: ખરીદીના વર્ષો દાખલાની રકમમાં પહેલેથી જ આપી દેવામાં આવેલા હોય છે.
સાચો જવાબ:
ભારિત સરેરાશ નફાની રીત (Weighted Average Profit Method) ત્યારે ઉપયોગમાં લેવાય છે જ્યારે ભૂતકાળના વર્ષોના નફામાં સતત વધારો કે સતત ઘટાડો થવાનું વલણ જોવા મળતું હોય. આ પદ્ધતિમાં નજીકના વર્ષોના નફાને વધુ મહત્વ (ભાર) અને દૂરના વર્ષોના નફાને ઓછું મહત્વ આપવામાં આવે છે.
ગણતરીના તબક્કા (સૂત્રો):
ગણતરીના તબક્કા (સૂત્રો):
- તબક્કો ૧: નફાને ભાર આપવો: વર્ષોને ક્રમમાં ગોઠવી નફાની સામે 1, 2, 3, 4... એમ ભાર આપવામાં આવે છે.
- તબક્કો ૨: ભારિત નફો શોધવો: દરેક વર્ષના નફાનો તેના ભાર સાથે ગુણાકાર કરી ભારિત નફો મેળવાય છે.
- તબક્કો ૩: ભારિત સરેરાશ નફો શોધવો:
\(\text{ભારિત સરેરાશ નફો}=\frac{\text{કુલ ભારિત નફો}}{\text{કુલ ભાર}}\) - તબક્કો ૪: પાઘડીની ગણતરી:
\(\text{પાઘડી}=\text{ભારિત સરેરાશ નફો}\times \text{ખરીદીના વર્ષોની સંખ્યા}\)
સાચો જવાબ:
અધિક નફાની રીત (Super Profit Method) એ સિદ્ધાંત પર આધારિત છે કે જ્યારે પેઢી અપેક્ષિત સામાન્ય નફા કરતાં વધુ નફો કમાતી હોય, ત્યારે જ પાઘડી અસ્તિત્વ ધરાવે છે. આ વધારાના નફાને જ 'અધિક નફો' કહે છે.
ગણતરીના તબક્કા (સૂત્રો):
ગણતરીના તબક્કા (સૂત્રો):
- તબક્કો ૧: રોકાયેલી મૂડી (Capital Employed):
\(\text{રોકાયેલી મૂડી}=\text{કુલ મિલકતો}-\text{કુલ બહારના દેવાં}\) - તબક્કો ૨: અપેક્ષિત વળતરનો દર (Expected Rate of Return): (દાખલામાં આપેલ હોય છે)
- તબક્કો ૩: અપેક્ષિત નફો (Expected Profit):
\(\text{અપેક્ષિત નફો}=\text{રોકાયેલી મૂડી}\times \text{અપેક્ષિત વળતરનો દર (% )}\) - તબક્કો ૪: સરેરાશ નફો (Average Profit): (પરિસ્થિતિ મુજબ સાદી કે ભારિત સરેરાશ નક્કી કરવી)
- તબક્કો ૫: અધિક નફો (Super Profit):
\(\text{અધિક નફો}=\text{સરેરાશ નફો}-\text{અપેક્ષિત નફો}\) - તબક્કો ૬: પાઘડીની ગણતરી:
\(\text{પાઘડી}=\text{અધિક નફો}\times \text{ખરીદીના વર્ષોની સંખ્યા}\)
સાચો જવાબ:
નફાના મૂડીકરણની રીત (Capitalization of Profit Method) માં પેઢીના સરેરાશ નફાને અપેક્ષિત વળતરના દરના આધારે તેની મૂડીકૃત કિંમત શોધવામાં આવે છે. આ રીત બે પ્રકારે ગણી શકાય છે:
અ) સરેરાશ નફાના મૂડીકરણની રીત:
બ) અધિક નફાના મૂડીકરણની રીત:
આ રીતમાં અધિક નફાને સીધો જ અપેક્ષિત વળતરના દર વડે ભાગીને પાઘડી શોધાય છે.
અ) સરેરાશ નફાના મૂડીકરણની રીત:
- તબક્કો ૧: રોકાયેલી મૂડી શોધવી.
- તબક્કો ૨: સરેરાશ કે ભારિત સરેરાશ નફો શોધવો.
- તબક્કો ૩: મૂડીકૃત નફો (Capitalized Profit) શોધવો:
- તબક્કો ૪: પાઘડીની ગણતરી:
બ) અધિક નફાના મૂડીકરણની રીત:
આ રીતમાં અધિક નફાને સીધો જ અપેક્ષિત વળતરના દર વડે ભાગીને પાઘડી શોધાય છે.
4-12
સાચો જવાબ:
દાખલાની વિગત:
ભાવેશ અને વિપુલની ભાગીદારી પેઢીની પાઘડીની કિંમત છેલ્લાં 5 વર્ષના સરેરાશ નફાની 4 વર્ષની ખરીદીને આધારે ગણવાની છે.
સ્ટેપ 1: કુલ નફો અને સરેરાશ નફાની ગણતરી
સૌ પ્રથમ આપેલા 5 વર્ષના નફાનો સરવાળો કરીશું:
\(\text{કુલ નફો}=1,00,000+1,10,000+1,80,000+2,00,000+1,50,000=\mathbf{7,40,000}\text{ ₹}\)
\(\text{સરેરાશ નફો}=\frac{\text{કુલ નફો}}{\text{વર્ષોની સંખ્યા}}\)
\(\text{સરેરાશ નફો}=\frac{7,40,000}{5}=\mathbf{1,48,000}\text{ ₹}\)
સ્ટેપ 2: પાઘડીની ગણતરી
દાખલામાં પાઘડીની કિંમત સરેરાશ નફાની 4 વર્ષની ખરીદીના આધારે ગણવાનું કહ્યું છે.
\(\text{પાઘડી}=\text{સરેરાશ નફો}\times \text{ખરીદીના વર્ષોની સંખ્યા}\)
\(\text{પાઘડી}=1,48,000\times 4=\mathbf{5,92,000}\text{ ₹}\)
જવાબ: પેઢીની પાઘડીનું મૂલ્ય ₹ 5,92,000 થશે.
ભાવેશ અને વિપુલની ભાગીદારી પેઢીની પાઘડીની કિંમત છેલ્લાં 5 વર્ષના સરેરાશ નફાની 4 વર્ષની ખરીદીને આધારે ગણવાની છે.
સ્ટેપ 1: કુલ નફો અને સરેરાશ નફાની ગણતરી
સૌ પ્રથમ આપેલા 5 વર્ષના નફાનો સરવાળો કરીશું:
- 2011-12: ₹ 1,00,000
- 2012-13: ₹ 1,10,000
- 2013-14: ₹ 1,80,000
- 2014-15: ₹ 2,00,000
- 2015-16: ₹ 1,50,000
\(\text{કુલ નફો}=1,00,000+1,10,000+1,80,000+2,00,000+1,50,000=\mathbf{7,40,000}\text{ ₹}\)
\(\text{સરેરાશ નફો}=\frac{\text{કુલ નફો}}{\text{વર્ષોની સંખ્યા}}\)
\(\text{સરેરાશ નફો}=\frac{7,40,000}{5}=\mathbf{1,48,000}\text{ ₹}\)
સ્ટેપ 2: પાઘડીની ગણતરી
દાખલામાં પાઘડીની કિંમત સરેરાશ નફાની 4 વર્ષની ખરીદીના આધારે ગણવાનું કહ્યું છે.
\(\text{પાઘડી}=\text{સરેરાશ નફો}\times \text{ખરીદીના વર્ષોની સંખ્યા}\)
\(\text{પાઘડી}=1,48,000\times 4=\mathbf{5,92,000}\text{ ₹}\)
જવાબ: પેઢીની પાઘડીનું મૂલ્ય ₹ 5,92,000 થશે.
સાચો જવાબ:
દાખલાની વિગત:
મહેન્દ્ર અને પ્રવીણની ભાગીદારી પેઢીની પાઘડીની રકમ છેલ્લાં 4 વર્ષના સરેરાશ નફાની 5 વર્ષની ખરીદીને આધારે નક્કી કરવાની છે. વર્ષ 2015-16 માં ₹ (20,000) કૌંસમાં આપેલ છે, જે ખોટ (Loss) દર્શાવે છે.
સ્ટેપ 1: કુલ નફો અને સરેરાશ નફાની ગણતરી
નફા-નુકસાનની વિગત નીચે મુજબ છે:
\(\text{કુલ નફો}=60,000+80,000-20,000+30,000=\mathbf{1,50,000}\text{ ₹}\)
\(\text{સરેરાશ નફો}=\frac{\text{કુલ નફો}}{\text{વર્ષોની સંખ્યા}}\)
\(\text{સરેરાશ નફો}=\frac{1,50,000}{4}=\mathbf{37,500}\text{ ₹}\)
સ્ટેપ 2: પાઘડીની ગણતરી
પાઘડીની રકમ સરેરાશ નફાની 5 વર્ષની ખરીદીના આધારે ગણવાની છે.
\(\text{પાઘડી}=\text{સરેરાશ નફો}\times \text{ખરીદીના વર્ષોની સંખ્યા}\)
\(\text{પાઘડી}=37,500\times 5=\mathbf{1,87,500}\text{ ₹}\)
જવાબ: પેઢીની પાઘડીની કિંમત ₹ 1,87,500 નક્કી થશે.
(નોંધ: જૂનું પ્રમાણ 3:2 બદલીને 1:1 કરવા અંગેની માહિતી પાઘડીના મૂલ્યાંકનની ગણતરીને સીધી અસર કરતી નથી).
મહેન્દ્ર અને પ્રવીણની ભાગીદારી પેઢીની પાઘડીની રકમ છેલ્લાં 4 વર્ષના સરેરાશ નફાની 5 વર્ષની ખરીદીને આધારે નક્કી કરવાની છે. વર્ષ 2015-16 માં ₹ (20,000) કૌંસમાં આપેલ છે, જે ખોટ (Loss) દર્શાવે છે.
સ્ટેપ 1: કુલ નફો અને સરેરાશ નફાની ગણતરી
નફા-નુકસાનની વિગત નીચે મુજબ છે:
- 2013-14: ₹ 60,000
- 2014-15: ₹ 80,000
- 2015-16: ₹ (20,000) (ખોટ હોવાથી બાદ થશે)
- 2016-17: ₹ 30,000
\(\text{કુલ નફો}=60,000+80,000-20,000+30,000=\mathbf{1,50,000}\text{ ₹}\)
\(\text{સરેરાશ નફો}=\frac{\text{કુલ નફો}}{\text{વર્ષોની સંખ્યા}}\)
\(\text{સરેરાશ નફો}=\frac{1,50,000}{4}=\mathbf{37,500}\text{ ₹}\)
સ્ટેપ 2: પાઘડીની ગણતરી
પાઘડીની રકમ સરેરાશ નફાની 5 વર્ષની ખરીદીના આધારે ગણવાની છે.
\(\text{પાઘડી}=\text{સરેરાશ નફો}\times \text{ખરીદીના વર્ષોની સંખ્યા}\)
\(\text{પાઘડી}=37,500\times 5=\mathbf{1,87,500}\text{ ₹}\)
જવાબ: પેઢીની પાઘડીની કિંમત ₹ 1,87,500 નક્કી થશે.
(નોંધ: જૂનું પ્રમાણ 3:2 બદલીને 1:1 કરવા અંગેની માહિતી પાઘડીના મૂલ્યાંકનની ગણતરીને સીધી અસર કરતી નથી).
સાચો જવાબ:
દાખલાની વિગત:
નીચેની માહિતી પરથી ભારિત સરેરાશ નફાની (Weighted Average Profit) રકમ શોધવાની છે.
જ્યારે નફો સતત વધતો હોય (જેમ કે અહીં: 60,000 → 70,000 → 90,000 → 1,10,000), ત્યારે ભારિત સરેરાશ પદ્ધતિનો ઉપયોગ થાય છે. આ પદ્ધતિમાં નજીકના વર્ષોને વધુ ભાર (weight) આપવામાં આવે છે.
સ્ટેપ 1: ભારિત નફાની ગણતરીનું પત્રક
સ્ટેપ 2: ભારિત સરેરાશ નફાની ગણતરી
\(\text{ભારિત સરેરાશ નફો}=\frac{\text{કુલ ભારિત નફો}}{\text{કુલ ભાર}}\)
\(\text{ભારિત સરેરાશ નફો}=\frac{9,10,000}{10}=\mathbf{91,000}\text{ ₹}\)
જવાબ: ભારિત સરેરાશ નફાની રકમ ₹ 91,000 થશે.
નીચેની માહિતી પરથી ભારિત સરેરાશ નફાની (Weighted Average Profit) રકમ શોધવાની છે.
જ્યારે નફો સતત વધતો હોય (જેમ કે અહીં: 60,000 → 70,000 → 90,000 → 1,10,000), ત્યારે ભારિત સરેરાશ પદ્ધતિનો ઉપયોગ થાય છે. આ પદ્ધતિમાં નજીકના વર્ષોને વધુ ભાર (weight) આપવામાં આવે છે.
સ્ટેપ 1: ભારિત નફાની ગણતરીનું પત્રક
| વર્ષ (Year) | નફો (₹) (Profit) | ભાર (Weight) | ભારિત નફો (₹) (Weighted Profit) [નફો × ભાર] |
|---|---|---|---|
| 2013-14 | 60,000 | 1 | 60,000 |
| 2014-15 | 70,000 | 2 | 1,40,000 |
| 2015-16 | 90,000 | 3 | 2,70,000 |
| 2016-17 | 1,10,000 | 4 | 4,40,000 |
| કુલ (Total) | 10 | 9,10,000 |
- કુલ ભાર (Total Weight) = \(1 + 2 + 3 + 4 = \mathbf{10}\)
- કુલ ભારિત નફો (Total Weighted Profit) = \(60,000 + 1,40,000 + 2,70,000 + 4,40,000 = \mathbf{9,10,000\text{ ₹}}\)
સ્ટેપ 2: ભારિત સરેરાશ નફાની ગણતરી
\(\text{ભારિત સરેરાશ નફો}=\frac{\text{કુલ ભારિત નફો}}{\text{કુલ ભાર}}\)
\(\text{ભારિત સરેરાશ નફો}=\frac{9,10,000}{10}=\mathbf{91,000}\text{ ₹}\)
જવાબ: ભારિત સરેરાશ નફાની રકમ ₹ 91,000 થશે.
સાચો જવાબ:
દાખલાની વિગત:
નીચેની માહિતી પરથી બાબુલાલ અને કાંતિલાલની ભાગીદારી પેઢીની પાઘડીની કિંમત છેલ્લાં પાંચ વર્ષના ભારિત સરેરાશ નફાની 3 વર્ષની ખરીદીને આધારે નક્કી કરવાની છે.
સ્ટેપ 1: ભારિત નફાની ગણતરીનું પત્રક
સ્ટેપ 2: ભારિત સરેરાશ નફાની ગણતરી
\(\text{ભારિત સરેરાશ નફો}=\frac{\text{કુલ ભારિત નફો}}{\text{કુલ ભાર}}\)
\(\text{ભારિત સરેરાશ નફો}=\frac{13,45,000}{15}=\mathbf{89,666.67}\text{ ₹}\)
(નોંધ: હિસાબી ગણતરી સરળ કરવા માટે આપણે આ રકમને આશરે ₹ 89,667 લઈ શકીએ.)
સ્ટેપ 3: પાઘડીની ગણતરી
દાખલામાં પાઘડીની કિંમત ભારિત સરેરાશ નફાની 3 વર્ષની ખરીદીના આધારે ગણવાની કહી છે.
\(\text{પાઘડી}=\text{ભારિત સરેરાશ નફો}\times \text{ખરીદીના વર્ષોની સંખ્યા}\)
\(\text{પાઘડી}=89,666.67\times 3=\mathbf{2,69,000}\text{ ₹}\)
જવાબ: પેઢીની પાઘડીનું મૂલ્ય ₹ 2,69,000 થશે.
નીચેની માહિતી પરથી બાબુલાલ અને કાંતિલાલની ભાગીદારી પેઢીની પાઘડીની કિંમત છેલ્લાં પાંચ વર્ષના ભારિત સરેરાશ નફાની 3 વર્ષની ખરીદીને આધારે નક્કી કરવાની છે.
સ્ટેપ 1: ભારિત નફાની ગણતરીનું પત્રક
| વર્ષ (Year) | નફો (₹) (Profit) | ભાર (Weight) | ભારિત નફો (₹) (Weighted Profit) [નફો × ભાર] |
|---|---|---|---|
| 2012-13 | 40,000 | 1 | 40,000 |
| 2013-14 | 60,000 | 2 | 1,20,000 |
| 2014-15 | 75,000 | 3 | 2,25,000 |
| 2015-16 | 90,000 | 4 | 3,60,000 |
| 2016-17 | 1,20,000 | 5 | 6,00,000 |
| કુલ (Total) | 15 | 13,45,000 |
- કુલ ભાર (Total Weight) = \(1 + 2 + 3 + 4 + 5 = \mathbf{15}\)
- કુલ ભારિત નફો (Total Weighted Profit) = \(40,000 + 1,20,000 + 2,25,000 + 3,60,000 + 6,00,000 = \mathbf{13,45,000\text{ ₹}}\)
સ્ટેપ 2: ભારિત સરેરાશ નફાની ગણતરી
\(\text{ભારિત સરેરાશ નફો}=\frac{\text{કુલ ભારિત નફો}}{\text{કુલ ભાર}}\)
\(\text{ભારિત સરેરાશ નફો}=\frac{13,45,000}{15}=\mathbf{89,666.67}\text{ ₹}\)
(નોંધ: હિસાબી ગણતરી સરળ કરવા માટે આપણે આ રકમને આશરે ₹ 89,667 લઈ શકીએ.)
સ્ટેપ 3: પાઘડીની ગણતરી
દાખલામાં પાઘડીની કિંમત ભારિત સરેરાશ નફાની 3 વર્ષની ખરીદીના આધારે ગણવાની કહી છે.
\(\text{પાઘડી}=\text{ભારિત સરેરાશ નફો}\times \text{ખરીદીના વર્ષોની સંખ્યા}\)
\(\text{પાઘડી}=89,666.67\times 3=\mathbf{2,69,000}\text{ ₹}\)
જવાબ: પેઢીની પાઘડીનું મૂલ્ય ₹ 2,69,000 થશે.
સાચો જવાબ:
દાખલાની વિગત:
પુષ્પા, પ્રતિભા અને ભાવનાની ભાગીદારી પેઢીની પાઘડીની કિંમત અધિક નફાની (Super Profit) ત્રણ વર્ષની ખરીદીને આધારે નક્કી કરવાની છે. [1]
ગુજરાત બોર્ડ (GSEB) ધોરણ 12 ના પાઠ્યપુસ્તક મુજબ આ દાખલાની ખૂટતી વિગતો નીચે મુજબ છે: [1, 2]
પાઘડીની ગણતરી દર્શાવતું પત્રક (Statement of Valuation of Goodwill)
જવાબ: પેઢીની પાઘડીનું મૂલ્ય ₹ 1,35,000 થશે.
પુષ્પા, પ્રતિભા અને ભાવનાની ભાગીદારી પેઢીની પાઘડીની કિંમત અધિક નફાની (Super Profit) ત્રણ વર્ષની ખરીદીને આધારે નક્કી કરવાની છે. [1]
ગુજરાત બોર્ડ (GSEB) ધોરણ 12 ના પાઠ્યપુસ્તક મુજબ આ દાખલાની ખૂટતી વિગતો નીચે મુજબ છે: [1, 2]
- કુલ મિલકતો (Total Assets): ₹ 6,00,000 [1]
- કુલ દેવાં (Total Liabilities): ₹ 2,50,000 [1]
- અપેક્ષિત વળતરનો દર (Normal Rate of Return): 10% [1]
- છેલ્લા 3 વર્ષનો ખરેખર નફો:
- 2014-15: ₹ 80,000
- 2015-16: ₹ 70,000
- 2016-17: ₹ 90,000 [1]
પાઘડીની ગણતરી દર્શાવતું પત્રક (Statement of Valuation of Goodwill)
| ક્રમ | વિગત (Particulars) | ગણતરી / સૂત્ર (Formula) | રકમ (₹) |
|---|---|---|---|
| 1 | રોકાયેલી મૂડી (Capital Employed) | કુલ મિલકતો – કુલ દેવાં = \(6,00,000 - 2,50,000\) | 3,50,000 |
| 2 | અપેક્ષિત વળતરનો દર | દાખલામાં આપેલ છે | 10% |
| 3 | અપેક્ષિત નફો (Normal Profit) | રોકાયેલી મૂડી × અપેક્ષિત વળતરનો દર = \(3,50,000 \times 10\%\) | 35,000 |
| 4 | સરેરાશ નફો (Average Profit) | કુલ નફો / વર્ષોની સંખ્યા = \(\frac{80,000 + 70,000 + 90,000}{3} = \frac{2,40,000}{3}\) | 80,000 |
| 5 | અધિક નફો (Super Profit) | સરેરાશ નફો – અપેક્ષિત નફો = \(80,000 - 35,000\) | 45,000 |
| 6 | પાઘડી (Goodwill) | અધિક નફો × ખરીદીના વર્ષોની સંખ્યા = \(45,000 \times 3\) | 1,35,000 |
જવાબ: પેઢીની પાઘડીનું મૂલ્ય ₹ 1,35,000 થશે.
સાચો જવાબ:
૧. અપેક્ષિત નફાની ગણતરી:
\(\text{રોકાયેલી મૂડી}=\rupee \ 4,00,000\)
\(\text{અપેક્ષિત વળતરનો દર}=10\%\)
\(\text{અપેક્ષિત નફો}=\text{રોકાયેલી મૂડી}\times \frac{\text{અપેક્ષિત વળતરનો દર}}{100}\)
\(\text{અપેક્ષિત નફો}=4,00,000\times \frac{10}{100}=\mathbf{\rupee \ 40,000}\)
૨. ભારિત સરેરાશ નફાની ગણતરી:
\(\text{ભારિત સરેરાશ નફો}=\frac{\text{કુલ ભારિત નફો}}{\text{કુલ ભાર}}=\frac{6,40,000}{6}\approx \mathbf{\rupee \ 1,06,667}\)
૩. અધિક નફાની ગણતરી:
\(\text{અધિક નફો}=\text{ભારિત સરેરાશ નફો}-\text{અપેક્ષિત નફો}\)
\(\text{અધિક નફો}=1,06,667-40,000=\mathbf{\rupee \ 66,667}\)
૪. પાઘડીની ગણતરી:
\(\text{પાઘડી}=\text{અધિક નફો}\times \text{ખરીદીના વર્ષોની સંખ્યા (2 ગણી)}\)
\(\text{પાઘડી}=66,667\times 2=\mathbf{\rupee \ 1,33,334}\)
\(\text{રોકાયેલી મૂડી}=\rupee \ 4,00,000\)
\(\text{અપેક્ષિત વળતરનો દર}=10\%\)
\(\text{અપેક્ષિત નફો}=\text{રોકાયેલી મૂડી}\times \frac{\text{અપેક્ષિત વળતરનો દર}}{100}\)
\(\text{અપેક્ષિત નફો}=4,00,000\times \frac{10}{100}=\mathbf{\rupee \ 40,000}\)
૨. ભારિત સરેરાશ નફાની ગણતરી:
| વર્ષ | નફો (₹) | ભાર | ભારિત નફો (₹) |
|---|---|---|---|
| વર્ષ 1 | 1,20,000 | 1 | 1,20,000 |
| વર્ષ 2 | 1,10,000 | 2 | 2,20,000 |
| વર્ષ 3 | 1,00,000 | 3 | 3,00,000 |
| કુલ | 6 | 6,40,000 |
\(\text{ભારિત સરેરાશ નફો}=\frac{\text{કુલ ભારિત નફો}}{\text{કુલ ભાર}}=\frac{6,40,000}{6}\approx \mathbf{\rupee \ 1,06,667}\)
૩. અધિક નફાની ગણતરી:
\(\text{અધિક નફો}=\text{ભારિત સરેરાશ નફો}-\text{અપેક્ષિત નફો}\)
\(\text{અધિક નફો}=1,06,667-40,000=\mathbf{\rupee \ 66,667}\)
૪. પાઘડીની ગણતરી:
\(\text{પાઘડી}=\text{અધિક નફો}\times \text{ખરીદીના વર્ષોની સંખ્યા (2 ગણી)}\)
\(\text{પાઘડી}=66,667\times 2=\mathbf{\rupee \ 1,33,334}\)
સાચો જવાબ:
આ પ્રશ્નમાં ભારિત સરેરાશ નફાને મૂડીકૃત કરવાની પદ્ધતિ અનુસાર પાઘડીની કિંમત નક્કી કરવાની છે.
૧. રોકાયેલી મૂડી (Capital Employed) ની ગણતરી:
\(\text{રોકાયેલી મૂડી}=\text{કુલ મિલકતો}-\text{કુલ દેવાં}\)
\(\text{રોકાયેલી મૂડી}=6,00,000-1,70,000=\mathbf{\rupee \ 4,30,000}\)
૨. ભારિત સરેરાશ નફાની ગણતરી:
\(\text{ભારિત સરેરાશ નફો}=\frac{\text{કુલ ભારિત નફો}}{\text{કુલ ભાર}}\)
\(\text{ભારિત સરેરાશ નફો}=\frac{10,90,000}{15}=\mathbf{\rupee \ 72,666.67}\)
૩. મૂડીકૃત નફાની ગણતરી:
\(\text{મૂડીકૃત નફો}=\frac{\text{ભારિત સરેરાશ નફો}}{\text{અપેક્ષિત વળતરનો દર}}\times 100\)
\(\text{મૂડીકૃત નફો}=\frac{72,666.67}{10}\times 100=\mathbf{\rupee \ 7,26,666.70}\ (\text{આશરે}\ \mathbf{\rupee \ 7,26,667})\)
૪. પાઘડી (Goodwill) ની ગણતરી:
\(\text{પાઘડી}=\text{મૂડીકૃત નફો}-\text{રોકાયેલી મૂડી}\)
\(\text{પાઘડી}=7,26,667-4,30,000=\mathbf{\rupee \ 2,96,667}\)
જવાબ: પેઢીની પાઘડીની કિંમત ₹ 2,96,667 થાય.
૧. રોકાયેલી મૂડી (Capital Employed) ની ગણતરી:
- ધંધાની કુલ મિલકતો = ₹ 6,00,000
- ધંધાના કુલ દેવાં = ₹ 1,70,000
\(\text{રોકાયેલી મૂડી}=\text{કુલ મિલકતો}-\text{કુલ દેવાં}\)
\(\text{રોકાયેલી મૂડી}=6,00,000-1,70,000=\mathbf{\rupee \ 4,30,000}\)
૨. ભારિત સરેરાશ નફાની ગણતરી:
| વર્ષ | નફો (₹) | ભાર | ભારિત નફો (₹) [નફો × ભાર] |
|---|---|---|---|
| 2012-13 | 45,000 | 1 | 45,000 |
| 2013-14 | 50,000 | 2 | 1,00,000 |
| 2014-15 | 65,000 | 3 | 1,95,000 |
| 2015-16 | 75,000 | 4 | 3,00,000 |
| 2016-17 | 90,000 | 5 | 4,50,000 |
| કુલ | 15 | ₹\ 10,90,000 |
\(\text{ભારિત સરેરાશ નફો}=\frac{\text{કુલ ભારિત નફો}}{\text{કુલ ભાર}}\)
\(\text{ભારિત સરેરાશ નફો}=\frac{10,90,000}{15}=\mathbf{\rupee \ 72,666.67}\)
૩. મૂડીકૃત નફાની ગણતરી:
- અપેક્ષિત વળતરનો દર = 10%
\(\text{મૂડીકૃત નફો}=\frac{\text{ભારિત સરેરાશ નફો}}{\text{અપેક્ષિત વળતરનો દર}}\times 100\)
\(\text{મૂડીકૃત નફો}=\frac{72,666.67}{10}\times 100=\mathbf{\rupee \ 7,26,666.70}\ (\text{આશરે}\ \mathbf{\rupee \ 7,26,667})\)
૪. પાઘડી (Goodwill) ની ગણતરી:
\(\text{પાઘડી}=\text{મૂડીકૃત નફો}-\text{રોકાયેલી મૂડી}\)
\(\text{પાઘડી}=7,26,667-4,30,000=\mathbf{\rupee \ 2,96,667}\)
જવાબ: પેઢીની પાઘડીની કિંમત ₹ 2,96,667 થાય.
સાચો જવાબ:
આ પ્રશ્નમાં અધિક નફાને મૂડીકૃત કરવાની પદ્ધતિ અનુસાર પાઘડીની કિંમત નક્કી કરવાની છે.
૧. રોકાયેલી મૂડી (Capital Employed):
૨. અપેક્ષિત નફાની ગણતરી:
\(\text{અપેક્ષિત નફો}=\text{રોકાયેલી મૂડી}\times \frac{\text{અપેક્ષિત વળતરનો દર}}{100}\)
\(\text{અપેક્ષિત નફો}=9,00,000\times \frac{12}{100}=\mathbf{\rupee \ 1,08,000}\)
૩. સરેરાશ નફાની ગણતરી:
અહીં વર્ષવાર નફો સતત વધતો કે ઘટતો નથી (વધ-ઘટ થાય છે), તેથી આપણે સાદી સરેરાશ નફાની પદ્ધતિ નો ઉપયોગ કરીશું:
\(\text{સરેરાશ નફો}=\frac{\text{કુલ નફો}}{\text{વર્ષોની સંખ્યા}}=\frac{7,00,000}{5}=\mathbf{\rupee \ 1,40,000}\)
૪. અધિક નફાની ગણતરી:
\(\text{અધિક નફો}=\text{સરેરાશ નફો}-\text{અપેક્ષિત નફો}\)
\(\text{અધિક નફો}=1,40,000-1,08,000=\mathbf{\rupee \ 32,000}\)
૫. પાઘડી (Goodwill) ની ગણતરી:
જ્યારે અધિક નફાને મૂડીકૃત કરવાનો હોય, ત્યારે અધિક નફાને અપેક્ષિત વળતરના દર વડે ભાગવામાં આવે છે.
\(\text{પાઘડી}=\frac{\text{અધિક નફો}}{\text{અપેક્ષિત વળતરનો દર}}\times 100\)
\(\text{પાઘડી}=\frac{32,000}{12}\times 100\approx \mathbf{\rupee \ 2,66,667}\)
જવાબ: પ્રભા અને પ્રભુની પેઢીની પાઘડીની કિંમત ₹ 2,66,667 (આશરે) થાય.
૧. રોકાયેલી મૂડી (Capital Employed):
- રકમમાં સીધી જ આપેલ છે = ₹ 9,00,000
૨. અપેક્ષિત નફાની ગણતરી:
- અપેક્ષિત વળતરનો દર = 12%
\(\text{અપેક્ષિત નફો}=\text{રોકાયેલી મૂડી}\times \frac{\text{અપેક્ષિત વળતરનો દર}}{100}\)
\(\text{અપેક્ષિત નફો}=9,00,000\times \frac{12}{100}=\mathbf{\rupee \ 1,08,000}\)
૩. સરેરાશ નફાની ગણતરી:
અહીં વર્ષવાર નફો સતત વધતો કે ઘટતો નથી (વધ-ઘટ થાય છે), તેથી આપણે સાદી સરેરાશ નફાની પદ્ધતિ નો ઉપયોગ કરીશું:
| વર્ષ | નફો (₹) |
|---|---|
| 2012-13 | 1,00,000 |
| 2013-14 | 1,40,000 |
| 2014-15 | 1,30,000 |
| 2015-16 | 1,50,000 |
| 2016-17 | 1,80,000 |
| કુલ નફો | ₹\ 7,00,000 |
\(\text{સરેરાશ નફો}=\frac{\text{કુલ નફો}}{\text{વર્ષોની સંખ્યા}}=\frac{7,00,000}{5}=\mathbf{\rupee \ 1,40,000}\)
૪. અધિક નફાની ગણતરી:
\(\text{અધિક નફો}=\text{સરેરાશ નફો}-\text{અપેક્ષિત નફો}\)
\(\text{અધિક નફો}=1,40,000-1,08,000=\mathbf{\rupee \ 32,000}\)
૫. પાઘડી (Goodwill) ની ગણતરી:
જ્યારે અધિક નફાને મૂડીકૃત કરવાનો હોય, ત્યારે અધિક નફાને અપેક્ષિત વળતરના દર વડે ભાગવામાં આવે છે.
\(\text{પાઘડી}=\frac{\text{અધિક નફો}}{\text{અપેક્ષિત વળતરનો દર}}\times 100\)
\(\text{પાઘડી}=\frac{32,000}{12}\times 100\approx \mathbf{\rupee \ 2,66,667}\)
જવાબ: પ્રભા અને પ્રભુની પેઢીની પાઘડીની કિંમત ₹ 2,66,667 (આશરે) થાય.
સાચો જવાબ:
આ પ્રશ્નમાં અધિક નફાની બે વર્ષની ખરીદીના આધારે પાઘડીની કિંમત નક્કી કરવાની છે.
૧. રોકાયેલી મૂડી (Capital Employed):
૨. અપેક્ષિત નફાની ગણતરી:
\(\text{અપેક્ષિત નફો}=\text{રોકાયેલી મૂડી}\times \frac{\text{અપેક્ષિત વળતરનો દર}}{100}\)
\(\text{અપેક્ષિત નફો}=8,00,000\times \frac{12}{100}=\mathbf{\rupee \ 96,000}\)
૩. સરેરાશ નફાની ગણતરી:
અહીં આપેલા ૩ વર્ષના નફામાં વધ-ઘટ જોવા મળે છે (1,20,000 થી ઘટીને 90,000 અને પછી વધીને 1,50,000 થાય છે), તેથી આપણે સાદી સરેરાશ નફાની પદ્ધતિ નો ઉપયોગ કરીશું:
\(\text{સરેરાશ નફો}=\frac{\text{કુલ નફો}}{\text{વર્ષોની સંખ્યા}}=\frac{3,60,000}{3}=\mathbf{\rupee \ 1,20,000}\)
૪. અધિક નફાની ગણતરી:
\(\text{અધિક નફો}=\text{સરેરાશ નફો}-\text{અપેક્ષિત નફો}\)
\(\text{અધિક નફો}=1,20,000-96,000=\mathbf{\rupee \ 24,000}\)
૫. પાઘડી (Goodwill) ની ગણતરી:
\(\text{પાઘડી}=\text{અધિક નફો}\times \text{ખરીદીના વર્ષોની સંખ્યા}\)
\(\text{પાઘડી}=24,000\times 2=\mathbf{\rupee \ 48,000}\)
જવાબ: રાજેશ અને હરીશની ભાગીદારી પેઢીની પાઘડીની કિંમત ₹ 48,000 થાય.
૧. રોકાયેલી મૂડી (Capital Employed):
- રકમમાં આપેલ છે = ₹ 8,00,000
૨. અપેક્ષિત નફાની ગણતરી:
- અપેક્ષિત વળતરનો દર = 12%
\(\text{અપેક્ષિત નફો}=\text{રોકાયેલી મૂડી}\times \frac{\text{અપેક્ષિત વળતરનો દર}}{100}\)
\(\text{અપેક્ષિત નફો}=8,00,000\times \frac{12}{100}=\mathbf{\rupee \ 96,000}\)
૩. સરેરાશ નફાની ગણતરી:
અહીં આપેલા ૩ વર્ષના નફામાં વધ-ઘટ જોવા મળે છે (1,20,000 થી ઘટીને 90,000 અને પછી વધીને 1,50,000 થાય છે), તેથી આપણે સાદી સરેરાશ નફાની પદ્ધતિ નો ઉપયોગ કરીશું:
| વર્ષ | નફો (₹) |
|---|---|
| 2014-15 | 1,20,000 |
| 2015-16 | 90,000 |
| 2016-17 | 1,50,000 |
| કુલ નફો | ₹\ 3,60,000 |
\(\text{સરેરાશ નફો}=\frac{\text{કુલ નફો}}{\text{વર્ષોની સંખ્યા}}=\frac{3,60,000}{3}=\mathbf{\rupee \ 1,20,000}\)
૪. અધિક નફાની ગણતરી:
\(\text{અધિક નફો}=\text{સરેરાશ નફો}-\text{અપેક્ષિત નફો}\)
\(\text{અધિક નફો}=1,20,000-96,000=\mathbf{\rupee \ 24,000}\)
૫. પાઘડી (Goodwill) ની ગણતરી:
- ખરીદીના વર્ષોની સંખ્યા = 2 વર્ષ
\(\text{પાઘડી}=\text{અધિક નફો}\times \text{ખરીદીના વર્ષોની સંખ્યા}\)
\(\text{પાઘડી}=24,000\times 2=\mathbf{\rupee \ 48,000}\)
જવાબ: રાજેશ અને હરીશની ભાગીદારી પેઢીની પાઘડીની કિંમત ₹ 48,000 થાય.