chapter 5

ધોરણ 12 | విષય: Account1

1. દરેક પ્રશ્ન માટે યોગ્ય વિકલ્પ પસંદ કરો :

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (C)
A: પ્રવેશ પામનાર ભાગીદારના મૂડી ખાતે
B: નવા ભાગીદાર સહિત બધા જ ભાગીદારોનાં મૂડી ખાતે
C: જૂના ભાગીદારોના મૂડી ખાતે
D: પુનઃમૂલ્યાંકન ખાતે

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (A)
A: જૂના ભાગીદારોના મૂડી ખાતે જૂના નફા-નુકસાનના પ્રમાણમાં ઉધાર
B: નવા ભાગીદાર સહિત બધા ભાગીદારોના મૂડી ખાતે નવા નફા-નુકસાનના પ્રમાણમાં જમા, પાઘડી ખાતે ઉધાર
C: પ્રવેશ પામનાર ભાગીદારના મૂડી ખાતે જમા, પાઘડી ખાતે ઉધાર
D: જૂના ભાગીદારોના મૂડી ખાતે તેમના ત્યાગના પ્રમાણમાં જમા, પાઘડી ખાતે ઉધાર

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (D)
A: જૂના ભાગીદારોના મૂડી ખાતે જૂના નફા-નુકસાનના પ્રમાણમાં ઉધાર
B: જૂના ભાગીદારોના મૂડી ખાતે જૂના નફા-નુકસાનના પ્રમાણમાં જમા
C: જૂના ભાગીદારોના મૂડી ખાતે તેમના ત્યાગના પ્રમાણમાં ઉધાર
D: જૂના ભાગીદારોના મૂડી ખાતે તેમના ત્યાગના પ્રમાણમાં જમા

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (B)
A: વ્યક્તિ
B: ઉપજ-ખર્ચ
C: માલ-મિલકત
D: નામમાત્ર

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (B)
A: રોકડ
B: પાઘડીના પ્રીમિયમ
C: પાઘડી
D: તેનું મૂડી ખાતું

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (B)
A: પાઘડી માટે અવેજ આપેલ હોય તેવી
B: સ્વ-મૂલ્યાંકન દ્વારા આંકવામાં આવેલC.
C:
D:

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (B)
A: નફા-નુકસાન ખાતું
B: નફા-નુકસાન હવાલા ખાતું
C: નફા-નુકસાન ફાળવણી ખાતું
D: નફા-નુકસાન ઉધડ ખાતું

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (B)
A: સરખા હિસ્સે
B: જૂનું પ્રમાણ
C: જૂનો ભાગ - નવો ભાગ
D: શોધી શકાય નહિ

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (B)
A: તેની મૂડી ઓછી હોય ત્યારે
B: નવા નફા-નુકસાનના પ્રમાણમાં તેનો ભાગ, જૂના ભાગ કરતાં વધારે હોય ત્યારે
C: નવા નફા-નુકસાનના પ્રમાણમાં તેનો ભાગ, જૂના ભાગ કરતાં ઓછો હોય ત્યારે
D: નવા નફા-નુકસાનના પ્રમાણમાં તેનો ભાગ તેના ભાગ જેટલો હોય ત્યારે

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (D)
A: જૂના ભાગીદારો, સરખા હિસ્સે
B: બધા ભાગીદારો, નવા નફા-નુકસાનના પ્રમાણમાં
C: જૂના ભાગીદારો, ત્યાગના પ્રમાણમાં
D: જૂના ભાગીદારો, જૂના પ્રમાણમાં
2. નીચેના પ્રશ્નોના એક વાક્યમાં જવાબ આપો :

સાચો જવાબ: ભારતીય ભાગીદારી અધિનિયમ ૧૯૩૨ મુજબ, નવા ભાગીદારને પેઢીમાં બધા હાલના ભાગીદારોની સંમતિથી પ્રવેશ આપવામાં આવશે, અન્યથા ભાગીદારી કરારમાં ભાગીદારો દ્વારા.

સાચો જવાબ:

સાચો જવાબ: નવા ભાગીદારના પ્રવેશ સમયે નીચેના એકાઉન્ટિંગ ગોઠવણો ધ્યાનમાં લેવાના છે.

  • નવો નફો અને નુકસાન વહેંચણી ગુણોત્તર અને જૂના ભાગીદારોનો બલિદાન ગુણોત્તર.

  • સંપત્તિ અને જવાબદારીઓના પુનર્મૂલ્યાંકનથી ઉદ્ભવતા ગુડવિલ, નફા/નુકસાન, અને સંચિત નફા, નુકસાન અને અનામત સંબંધિત એકાઉન્ટિંગ અસરો.

  • મૂડીમાં ફેરફારના ગોઠવણો.


સાચો જવાબ: સંપત્તિ અને જવાબદારીઓના પુનઃમૂલ્યાંકનને કારણે જૂના ભાગીદારોના

મૂડી ખાતાઓમાં ચોખ્ખા ફેરફારને સમાયોજિત કરી શકાય છે, અને પુનર્મૂલ્યાંકન કરાયેલ સંપત્તિ અને જવાબદારીઓમાંથી ઉદ્ભવતા નફા/નુકસાનનો હિસાબી પ્રભાવ આપી શકાય છે.

સાચો જવાબ: નવા ભાગીદારના પ્રવેશ પર, જૂના ભાગીદારો તેમના નફાના હિસ્સાનો અમુક ભાગ નવા ભાગીદારના પક્ષમાં છોડી દે છે. નવા ભાગીદાર દ્વારા મેળવેલા નફાના હિસ્સાની ભરપાઈ કરવા માટે, તેમણે પાઘડીનો પોતાનો હિસ્સો પેઢીને આપવો પડે છે.

સાચો જવાબ: નવા ભાગીદારના પ્રવેશ સમયે, જૂના ભાગીદારો નવા ભાગીદારના પક્ષમાં નફાનો અમુક ભાગ બલિદાન આપે છે જેને બલિદાન ગુણોત્તર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

જૂના ભાગીદારોનું બલિદાન = નફાનો જૂનો હિસ્સો - નફાનો નવો હિસ્સો.

સાચો જવાબ: જ્યારે ભાગીદારો નવા ભાગીદારના પ્રવેશ સમયે અનામત અને સંચિત નફા અને નુકસાનના બેલેન્સનું વિતરણ કરવાનું નક્કી કરે છે: આ બેલેન્સ જૂના ભાગીદારોમાં તેમના જૂના નફા-નુકશાન ગુણોત્તરમાં વહેંચવા જોઈએ, ભલે અનામત અને સંચિત નફા અને નુકસાન અંગેના પ્રશ્નમાં કોઈ સૂચના આપવામાં ન આવી હોય, પરિણામે, આ બેલેન્સ નવી પેઢીની બેલેન્સ શીટમાં દર્શાવવામાં આવશે નહીં.

(ii) જો ભાગીદારો અનામત સંતુલન, સંચિત નફા અને નુકસાન અને કાલ્પનિક સંપત્તિમાં કોઈ ફેરફાર ન કરવાનો નિર્ણય લે અને નવી બેલેન્સ શીટમાં બેલેન્સને તેમના જૂના મૂલ્યો પર દર્શાવે, તો આ પરિસ્થિતિમાં જો આવા બેલેન્સની ચોખ્ખી રકમ ક્રેડિટ હોય, તો તે લાભની રકમ દ્વારા નવા ભાગીદાર સહિત લાભ મેળવનાર ભાગીદારના મૂડી ખાતાઓમાં ડેબિટ થાય છે અને બલિદાનની રકમ દ્વારા બલિદાન આપનાર ભાગીદારોના મૂડી ખાતાઓમાં જમા થાય છે. જો આવા બેલેન્સની ચોખ્ખી રકમ ડેબિટ થાય, તો તે લાભ મેળવનાર ભાગીદારના મૂડી ખાતાઓમાં લાભની રકમ દ્વારા જમા થાય છે અને બલિદાન આપનાર ભાગીદારોના મૂડી ખાતાઓમાં તેમના બલિદાનની રકમ દ્વારા ડેબિટ થાય છે.

 

સાચો જવાબ: જ્યારે પુનઃમૂલ્યાંકન સમયે નફો/નફો હોય છે, ત્યારે પુનઃમૂલ્યાંકન ખાતામાં ક્રેડિટ થાય છે અને જ્યારે પુનઃમૂલ્યાંકન સમયે નુકસાન થાય છે, ત્યારે પુનઃમૂલ્યાંકન ખાતામાં ડેબિટ થાય છે.

સાચો જવાબ: AS-૨૬ મુજબ, પાઘડીને ફક્ત ત્યારે જ હિસાબના ચોપડામાં સંપત્તિ તરીકે દર્શાવવી જોઈએ જ્યારે પાઘડી માટે થોડો વિચારણા કરવામાં આવે. આંતરિક રીતે ઉત્પન્ન થયેલી પાઘડીને હિસાબના ચોપડામાં દર્શાવવી જોઈએ નહીં.
એકાઉન્ટ મેનેજમેન્ટ સોફ્ટવેર

3 નવા નફા-નુકસાનનું પ્રમાણ અને ત્યાગના પ્રમાણની ગણતરી કરો :

સાચો જવાબ:


  • જૂનું પ્રમાણ (A : B): 3 : 2 (એટલે કે 3/5 અને 2/5)




  • C નો ભાગ: 1/4




  • બાકી રહેતો નફો: 1−41​=43​




  • નવો ભાગ = બાકી નફો × જૂનું પ્રમાણ





    • A નો નવો ભાગ: 43​×53​=209​




    • B નો નવો ભાગ: 43​×52​=206​




    • C નો ભાગ: 41​=205​ (છેદ સરખો કરવા 5 વડે ગુણતાં)






  • નવું નફા-નુકસાનનું પ્રમાણ (A : B : C): 9 : 6 : 5




  • ત્યાગનું પ્રમાણ (A : B): 3 : 2 (અન્ય કોઈ વિગત ન હોવાથી જૂનું પ્રમાણ એ જ ત્યાગનું પ્રમાણ થાય)




સાચો જવાબ:


  • જૂનું પ્રમાણ સરખું કરતાં: A નો ભાગ = 4/5 = 8/10, B નો ભાગ = 2/10



    એટલે કે જૂનું પ્રમાણ 8 : 2 = 4 : 1 (A = 4/5, B = 1/5)




  • C નો ભાગ: 20% = 20/100 = 1/5




  • બાકી રહેતો નફો: 1−51​=54​




  • નવો ભાગ = બાકી નફો × જૂનું પ્રમાણ





    • A નો નવો ભાગ: 54​×54​=2516​




    • B નો નવો ભાગ: 54​×51​=254​




    • C નો ભાગ: 51​=255​ (છેદ સરખો કરવા 5 વડે ગુણતાં)






  • નવું નફા-નુકસાનનું પ્રમાણ (A : B : C): 16 : 4 : 5




  • ત્યાગનું પ્રમાણ (A : B): 4 : 1




સાચો જવાબ:


  • C નો ભાગ: 1/6




  • બાકી રહેતો નફો: 1−61​=65​




  • જૂના ભાગીદારો વચ્ચે બાકી નફાની નવી વહેંચણી: 2 : 3 (2/5 અને 3/5)




  • નવો ભાગ = બાકી નફો × નવું વહેંચણીનું પ્રમાણ





    • A નો નવો ભાગ: 65​×52​=62​




    • B નો નવો ભાગ: 65​×53​=63​




    • C નો ભાગ: 61​






  • નવું નફા-નુકસાનનું પ્રમાણ (A : B : C): 2 : 3 : 1




  • (નોંધ: જૂનું પ્રમાણ આપેલ ન હોવાથી ત્યાગ ચોક્કસ શોધી શકાય નહીં, સામાન્ય રીતે જૂનું પ્રમાણ 1:1 ગણાય)




સાચો જવાબ:


  • A નો ત્યાગ: 1/10




  • B નો ત્યાગ: 1/10




  • ત્યાગનું પ્રમાણ (A : B): 1 : 1




  • નવો ભાગ = જૂનો ભાગ - ત્યાગ





    • A નો નવો ભાગ: 32​−101​=3020−3​=3017​




    • B નો નવો ભાગ: 31​−101​=3010−3​=307​




    • C નો ભાગ: 51​=306​ (છેદ સરખો કરવા 6 વડે ગુણતાં)






  • નવું નફા-નુકસાનનું પ્રમાણ (A : B : C): 17 : 7 : 6




સાચો જવાબ:


  • A નો ત્યાગ: 201​=402​




  • B નો ત્યાગ: 403​




  • C નો ત્યાગ: 0




  • ત્યાગનું પ્રમાણ (A : B): 2 : 3




  • D નો ભાગ (કુલ ત્યાગ): 402​+403​=405​




  • નવો ભાગ = જૂનો ભાગ - ત્યાગ





    • A નો નવો ભાગ: 105​−402​=4020−2​=4018​




    • B નો નવો ભાગ: 103​−403​=4012−3​=409​




    • C નો નવો ભાગ: 102​=408​




    • D નો નવો ભાગ: 405​






  • નવું નફા-નુકસાનનું પ્રમાણ (A : B : C : D): 18 : 9 : 8 : 5




સાચો જવાબ:


  • C નો ભાગ: 1/10




  • A અને B દરેકનો ત્યાગ: 101​×21​=201​




  • ત્યાગનું પ્રમાણ (A : B): 1 : 1




  • નવો ભાગ = જૂનો ભાગ - ત્યાગ





    • A નો નવો ભાગ: 53​−201​=2012−1​=2011​




    • B નો નવો ભાગ: 52​−201​=208−1​=207​




    • C નો ભાગ: 101​=202​






  • નવું નફા-નુકસાનનું પ્રમાણ (A : B : C): 11 : 7 : 2




સાચો જવાબ:


  • જૂનું પ્રમાણ (A : B : C): 20 : 40 : 40 = 1 : 2 : 2 (1/5, 2/5, 2/5)




  • D નો કુલ ભાગ: 51​=204​




  • B નો ત્યાગ: 203​




  • C નો ત્યાગ: D નો ભાગ−B નો ત્યાગ=204​−203​=201​




  • A નો ત્યાગ: 0




  • ત્યાગનું પ્રમાણ (B : C): 3 : 1




  • નવો ભાગ = જૂનો ભાગ - ત્યાગ





    • A નો નવો ભાગ: 51​=204​




    • B નો નવો ભાગ: 52​−203​=208−3​=205​




    • C નો નવો ભાગ: 52​−201​=208−1​=207​




    • D નો ભાગ: 204​






  • નવું નફા-નુકસાનનું પ્રમાણ (A : B : C : D): 4 : 5 : 7 : 4




સાચો જવાબ:


  • C નો ભાગ: 51​




  • A નો ત્યાગ: 151​




  • B નો ત્યાગ = C નો કુલ ભાગ - A નો ત્યાગ


    =51​−151​=153−1​=152​


  • ત્યાગનું પ્રમાણ (A : B):


    =151​:152​=1:2



(નોંધ: દાખલામાં જૂનું પ્રમાણ આપેલ ન હોવાથી 1:1 ગણીને નવો ભાગ શોધી શકાય, પરંતુ અહીં ત્યાગ શોધવો મુખ્ય છે.)


સાચો જવાબ:


  • જૂનું પ્રમાણ (A : B : C): 4 : 3 : 3 (એટલે કે 104​,103​,103​)




  • D નો કુલ ભાગ: 201​=402​




  • A નો ત્યાગ: 401​




  • B અને C માટે બાકી રહેતો ત્યાગ = D નો ભાગ - A નો ત્યાગ


    =402​−401​=401​


  • B અને C નો ત્યાગ (સરખા હિસ્સે):





    • B નો ત્યાગ: 401​×21​=801​




    • C નો ત્યાગ: 401​×21​=801​






  • બધા ભાગીદારોનો ત્યાગ સરખા છેદ સાથે (છેદમાં 80 લાવતાં):





    • A નો ત્યાગ = 401​=802​




    • B નો ત્યાગ = 801​




    • C નો ત્યાગ = 801​






  • ત્યાગનું પ્રમાણ (A : B : C): 2:1:1




  • નવો ભાગ = જૂનો ભાગ - ત્યાગ





    • A નો નવો ભાગ: 104​−802​=8032−2​=8030​




    • B નો નવો ભાગ: 103​−801​=8024−1​=8023​




    • C નો નવો ભાગ: 103​−801​=8024−1​=8023​




    • D નો નવો ભાગ: 201​=804​ (છેદ સરખો કરવા 4 વડે ગુણતાં)






  • નવુ નફા-નુકસાનનું પ્રમાણ (A : B : C : D): 30:23:23:4




સાચો જવાબ:


  • જૂનું પ્રમાણ (A : B): 3 : 1 (એટલે કે $\frac{3}{4}$ અને $\frac{1}{4}$)




  • ત્યાગની ગણતરી (પોતાના ભાગનો ત્યાગ):





    • A નો ત્યાગ = જૂનો ભાગ $\times$ ત્યાગનો ભાગ


      $$= \frac{3}{4} \times \frac{1}{3} = \frac{3}{12} = \frac{1}{4}$$


    • B નો ત્યાગ = જૂનો ભાગ $\times$ ત્યાગનો ભાગ


      $$= \frac{1}{4} \times \frac{1}{4} = \frac{1}{16}$$




  • ત્યાગનું પ્રમાણ (A : B):





    • A નો ત્યાગ = $\frac{1}{4} = \frac{4}{16}$




    • B નો ત્યાગ = $\frac{1}{16}$




    • ત્યાગનું પ્રમાણ = $\mathbf{4 : 1}$






  • C નો કુલ ભાગ (A નો ત્યાગ + B નો ત્યાગ):


    $$= \frac{4}{16} + \frac{1}{16} = \frac{5}{16}$$


  • નવો ભાગ = જૂનો ભાગ - ત્યાગ





    • A નો નવો ભાગ: $\frac{3}{4} - \frac{4}{16} = \frac{12 - 4}{16} = \frac{8}{16}$




    • B નો નવો ભાગ: $\frac{1}{4} - \frac{1}{16} = \frac{4 - 1}{16} = \frac{3}{16}$




    • C નો નવો ભાગ: $\frac{5}{16}$






  • નવુ નફા-નુકસાનનું પ્રમાણ (A : B : C): $\mathbf{8 : 3 : 5}$




સાચો જવાબ:


  • જૂનું પ્રમાણ (A : B): 5 : 3 (એટલે કે $\frac{5}{8}$ અને $\frac{3}{8}$)




  • ત્યાગની ગણતરી:





    • A નો ત્યાગ: $\frac{5}{8} \times \frac{30}{100} = \frac{150}{800} = \frac{15}{80}$




    • B નો ત્યાગ: $\frac{3}{8} \times \frac{20}{100} = \frac{60}{800} = \frac{6}{80}$






  • ત્યાગનું પ્રમાણ (A : B):


    $$= 15 : 6 = \mathbf{5 : 2}$$


  • C નો કુલ ભાગ:


    $$= \frac{15}{80} + \frac{6}{80} = \frac{21}{80}$$


  • નવો ભાગ = જૂનો ભાગ - ત્યાગ





    • A નો નવો ભાગ: $\frac{5}{8} - \frac{15}{80} = \frac{50 - 15}{80} = \frac{35}{80}$




    • B નો નવો ભાગ: $\frac{3}{8} - \frac{6}{80} = \frac{30 - 6}{80} = \frac{24}{80}$




    • C નો નવો ભાગ: $\frac{21}{80}$






  • નવુ નફા-નુકસાનનું પ્રમાણ (A : B : C): $\mathbf{35 : 24 : 21}$




સાચો જવાબ:


  • જૂનું પ્રમાણ (A : B): 5 : 3 (એટલે કે $\frac{5}{8}$ અને $\frac{3}{8}$)




  • ત્યાગની ગણતરી:





    • A નો ત્યાગ: $\frac{5}{8} \times \frac{30}{100} = \frac{150}{800} = \frac{15}{80}$




    • B નો ત્યાગ: $\frac{3}{8} \times \frac{20}{100} = \frac{60}{800} = \frac{6}{80}$






  • ત્યાગનું પ્રમાણ (A : B):


    $$= 15 : 6 = \mathbf{5 : 2}$$


  • C નો કુલ ભાગ:


    $$= \frac{15}{80} + \frac{6}{80} = \frac{21}{80}$$


  • નવો ભાગ = જૂનો ભાગ - ત્યાગ





    • A નો નવો ભાગ: $\frac{5}{8} - \frac{15}{80} = \frac{50 - 15}{80} = \frac{35}{80}$




    • B નો નવો ભાગ: $\frac{3}{8} - \frac{6}{80} = \frac{30 - 6}{80} = \frac{24}{80}$




    • C નો નવો ભાગ: $\frac{21}{80}$






  • નવુ નફા-નુકસાનનું પ્રમાણ (A : B : C): $\mathbf{35 : 24 : 21}$




સાચો જવાબ:

(ધ્યાન આપો: X માટે "ભાગમાંથી" આપ્યું છે જે સીધો ત્યાગ છે, જ્યારે Y માટે "ભાગનો" આપ્યું છે જેથી ગુણાકાર કરીને ત્યાગ શોધવો પડશે)





  • જૂનું પ્રમાણ (X : Y): 2 : 1 ($\frac{2}{3}$ અને $\frac{1}{3}$)




  • X નો ત્યાગ: $\frac{1}{15}$ (સીધો આપેલો છે)




  • Y નો ત્યાગ: $\frac{1}{3} \times \frac{1}{5} = \frac{1}{15}$




  • ત્યાગનું પ્રમાણ (X : Y):


    $$= \frac{1}{15} : \frac{1}{15} = \mathbf{1 : 1}$$


  • Z નો કુલ ભાગ:


    $$= \frac{1}{15} + \frac{1}{15} = \frac{2}{15}$$


  • નવો ભાગ = જૂનો ભાગ - ત્યાગ





    • X નો નવો ભાગ: $\frac{2}{3} - \frac{1}{15} = \frac{10 - 1}{15} = \frac{9}{15}$




    • Y નો નવો ભાગ: $\frac{1}{3} - \frac{1}{15} = \frac{5 - 1}{15} = \frac{4}{15}$




    • Z નો નવો ભાગ: $\frac{2}{15}$






  • નવુ નફા-નુકસાનનું પ્રમાણ (X : Y : Z): $\mathbf{9 : 4 : 2}$




સાચો જવાબ:


  • જૂનું પ્રમાણ (X : Y : Z): 2 : 3 : 1 ($\frac{2}{6}, \frac{3}{6}, \frac{1}{6}$)




  • W નો ભાગ: $\frac{1}{6}$




  • Z નો ભાગ (અકબંધ રહે છે): $\frac{1}{6}$




  • X અને Y માટે બાકી રહેતો નફો:


    $$= 1 - (\text{W નો ભાગ} + \text{Z નો ભાગ})$$

    $$= 1 - \left(\frac{1}{6} + \frac{1}{6}\right) = 1 - \frac{2}{6} = \frac{4}{6}$$


  • X અને Y નું જૂનું પ્રમાણ: 2 : 3 (એટલે કે $\frac{2}{5}$ અને $\frac{3}{5}$)




  • નવો ભાગ = બાકી નફો $\times$ જૂનું પ્રમાણ





    • X નો નવો ભાગ: $\frac{4}{6} \times \frac{2}{5} = \frac{8}{30}$




    • Y નો નવો ભાગ: $\frac{4}{6} \times \frac{3}{5} = \frac{12}{30}$




    • Z નો નવો ભાગ: $\frac{1}{6} = \frac{5}{30}$ (છેદ સરખો કરવા 5 વડે ગુણતાં)




    • W નો નવો ભાગ: $\frac{1}{6} = \frac{5}{30}$ (છેદ સરખો કરવા 5 વડે ગુણતાં)






  • નવુ નફા-નુકસાનનું પ્રમાણ (X : Y : Z : W): $\mathbf{8 : 12 : 5 : 5}$




  • ત્યાગનું પ્રમાણ (X : Y): $\mathbf{2 : 3}$ (Z નો ત્યાગ શૂન્ય છે)




સાચો જવાબ:


  • જૂનું પ્રમાણ (X : Y): 5 : 4 (એટલે કે 95​ અને 94​)




  • નવું પ્રમાણ (X : Y : Z): 1 : 1 : 1 (એટલે કે 31​,31​,31​)




  • ત્યાગનું સૂત્ર = જૂનો ભાગ - નવો ભાગ





    • X નો ત્યાગ: 95​−31​=95−3​=92​




    • Y નો ત્યાગ: 94​−31​=94−3​=91​






  • ત્યાગનું પ્રમાણ (X : Y): 2:1




સાચો જવાબ:


  • જૂનું પ્રમાણ (X : Y : Z): 3 : 2 : 1 (એટલે કે 63​,62​,61​)




  • નવું પ્રમાણ (X : Y : Z : W): 4 : 3 : 2 : 3 (એટલે કે 124​,123​,122​,123​)




  • ત્યાગનું સૂત્ર = જૂનો ભાગ - નવો ભાગ





    • X નો ત્યાગ: 63​−124​=126−4​=122​




    • Y નો ત્યાગ: 62​−123​=124−3​=121​




    • Z નો ત્યાગ: 61​−122​=122−2​=0 (Z કોઈ ત્યાગ કરતો નથી)






  • ત્યાગનું પ્રમાણ (X : Y): 2:1




4. નીચેના વ્યવહારો અંગે જરૂરી આમનોંધ લખો :

સાચો જવાબ:

જરૂરી ગણતરી / નોંધ:





  • જૂની પાઘડી ₹ 25,000 જૂના પ્રમાણમાં (3:2) માંડી વાળવામાં આવશે:





    • A ના મૂડી ખાતે = $25,000 \times \frac{3}{5} = ₹ 15,000$




    • B ના મૂડી ખાતે = $25,000 \times \frac{2}{5} = ₹ 10,000$






  • નવી પાઘડી C દ્વારા અંગત રીતે આપવામાં આવતી હોવાથી તેની ચોપડે કોઈ આમનોંધ થશે નહીં.





આમનોંધ:





























તારીખ વિગત ખા.પા. ઉધાર (₹) જમા (₹)
1

A ના મૂડી/ચાલુ ખાતે ઉધાર


 

B ના મૂડી/ચાલુ ખાતે ઉધાર


 

$\quad$ તે પાઘડી ખાતે


 

(બાબત જે: જૂની પાઘડી જૂના ભાગીદારો વચ્ચે જૂના પ્રમાણ 3:2માં માંડી વાળી તેના.)


 

15,000


 

10,000


 

25,000


2

રોકડ/બેંક ખાતે ઉધાર


 

$\quad$ તે C ના મૂડી ખાતે


 

(બાબત જે: નવો ભાગીદાર C મૂડી પેટે રોકડ લાવ્યો તેના.)


  80,000  

80,000




(નોંધ: C એ પાઘડીની રકમ અંગત રીતે આપેલ હોવાથી તેની કોઈ નોંધ થશે નહીં.)


સાચો જવાબ:

જરૂરી ગણતરી:





  • C ના ભાગની પાઘડી = $1,00,000 \times \frac{1}{4} = ₹ 25,000$




  • દાખલામાં અન્ય માહિતી ન હોવાથી જૂનું પ્રમાણ એ જ ત્યાગનું પ્રમાણ થશે, જેને સરખા હિસ્સે (1:1) ગણતા:





    • A નો પાઘડી હિસ્સો = $25,000 \times \frac{1}{2} = ₹ 12,500$




    • B નો પાઘડી હિસ્સો = $25,000 \times \frac{1}{2} = ₹ 12,500$







આમનોંધ:





























તારીખ વિગત ખા.પા. ઉધાર (₹) જમા (₹)
1

રોકડ/બેંક ખાતે ઉધાર


 

$\quad$ તે C ના મૂડી ખાતે


 

$\quad$ તે પાઘડીના પ્રીમિયમ ખાતે


 

(બાબત જે: C મૂડી પેટે ₹ 80,000 અને પાઘડી પેટે ₹ 25,000 રોકડ લાવ્યો તેના.)


  1,05,000  

80,000


 

25,000


2

પાઘડીના પ્રીમિયમ ખાતે ઉધાર


 

$\quad$ તે A ના મૂડી ખાતે


 

$\quad$ તે B ના મૂડી ખાતે


 

(બાબત જે: પાઘડીનું પ્રીમિયમ જૂના ભાગીદારો વચ્ચે ત્યાગના પ્રમાણ (1:1) માં જમા કર્યું તેના.)


  25,000  

12,500


 

12,500



સાચો જવાબ:

જરૂરી ગણતરી:





  1. જૂની પાઘડીની વહેંચણી (જૂનું પ્રમાણ 2:3):





    • A ના મૂડી ખાતે = 30,000×52​=₹12,000




    • B ના મૂડી ખાતે = 30,000×53​=₹18,000






  2. ત્યાગનું પ્રમાણ = જૂનો ભાગ - નવો ભાગ





    • જૂનું પ્રમાણ = 2:3 (એટલે કે 52​,53​)




    • નવું પ્રમાણ = 3:5:2 (એટલે કે 103​,105​,102​)




    • A નો ત્યાગ = 52​−103​=104−3​=101​




    • B નો ત્યાગ = 53​−105​=106−5​=101​




    • ત્યાગનું પ્રમાણ (A : B) = 1 : 1 (સરખે હિસ્સે)






  3. નવી પાઘડીની વહેંચણી (₹ 40,000 ને 1:1 માં):





    • A નો હિસ્સો = ₹ 20,000




    • B નો હિસ્સો = ₹ 20,000







આમનોંધ:




































તારીખ વિગત ખા.પા. ઉધાર (₹) જમા (₹)
1

A ના મૂડી ખાતે ઉધાર


 

B ના મૂડી ખાતે ઉધાર


 

તે પાઘડી ખાતે


 

(બાબત જે: પાકા સરવૈયાની જૂની પાઘડી જૂના ભાગીદારો વચ્ચે જૂના પ્રમાણ (2:3)માં માંડી વાળી તેના.)


 

12,000


 

18,000


 

30,000


2

રોકડ/બેંક ખાતે ઉધાર


 

તે C ના મૂડી ખાતે


 

તે પાઘડીના પ્રીમિયમ ખાતે


 

(બાબત જે: C મૂડીના ₹ 60,000 અને પાઘડીના પ્રીમિયમના ₹ 40,000 રોકડા લાવ્યો તેના.)


  1,00,000  

60,000


 

40,000


3

પાઘડીના પ્રીમિયમ ખાતે ઉધાર


 

તે A ના મૂડી ખાતે


 

તે B ના મૂડી ખાતે


 

(બાબત જે: પાઘડીનું પ્રીમિયમ જૂના ભાગીદારો વચ્ચે તેમના ત્યાગના પ્રમાણ (1:1)માં જમા કર્યું તેના.)


  40,000  

20,000


 

20,000





 

સાચો જવાબ:

જરૂરી ગણતરી:





  1. ત્યાગનું પ્રમાણ = જૂનો ભાગ - નવો ભાગ





    • જૂનું પ્રમાણ (P : Q : R) = 3:2:1 ($\frac{3}{6}, \frac{2}{6}, \frac{1}{6}$)




    • નવું પ્રમાણ (P : Q : R : Z) = 1:1:1:1 ($\frac{1}{4}, \frac{1}{4}, \frac{1}{4}, \frac{1}{4}$)




    • P નો ત્યાગ = $\frac{3}{6} - \frac{1}{4} = \frac{12 - 6}{24} = \frac{6}{24}$




    • Q નો ત્યાગ = $\frac{2}{6} - \frac{1}{4} = \frac{8 - 6}{24} = \frac{2}{24}$




    • R નો ત્યાગ = $\frac{1}{6} - \frac{1}{4} = \frac{4 - 6}{24} = -\frac{2}{24}$ (લાભ)






  2. R એ લાવવાની પાઘડી (લાભના પ્રમાણમાં):





    • Z ના ભાગ પરથી પેઢીની કુલ પાઘડી = $36,000 \times 4 = ₹ 1,44,000$




    • R ના ભાગની પાઘડી = $1,44,000 \times \frac{2}{24} = ₹ 12,000$






  3. P અને Q ને મળવાપાત્ર પાઘડી:





    • P ને મળે = $36,000 + 12,000 = ₹ 48,000 \times \frac{6}{8} = ₹ 36,000$ (અથવા કુલ ત્યાગ મુજબ $1,44,000 \times \frac{6}{24} = ₹ 36,000$)




    • Q ને મળે = $1,44,000 \times \frac{2}{24} = ₹ 12,000$







(નોંધ: ભાગીદારોના મૂડી ખાતાં સ્થિર હોવાથી બધી અસરો ચાલુ ખાતે અપાશે.)



આમનોંધ:





























તારીખ વિગત ખા.પા. ઉધાર (₹) જમા (₹)
1

રોકડ/બેંક ખાતે ઉધાર


 

$\quad$ તે Z ના મૂડી ખાતે


 

$\quad$ તે પાઘડીના પ્રીમિયમ ખાતે


 

(બાબત જે: Z મૂડી અને પાઘડીની રકમ રોકડમાં લાવ્યો તેના.)


  1,01,000  

65,000


 

36,000


2

પાઘડીના પ્રીમિયમ ખાતે ઉધાર


 

R ના ચાલુ ખાતે ઉધાર


 

$\quad$ તે P ના ચાલુ ખાતે


 

$\quad$ તે Q ના ચાલુ ખાતે


 

(બાબત જે: પાઘડીના પ્રીમિયમની અને R ના લાભ પેટે પાઘડીની રકમ P અને Q ના ચાલુ ખાતે જમા કરી તેના.)


 

36,000


 

12,000


 

36,000


 

12,000




 


સાચો જવાબ:

જરૂરી ગણતરી:





  1. ત્યાગનું પ્રમાણ = જૂનો ભાગ - નવો ભાગ





    • જૂનું પ્રમાણ (X : Y) = 1:3 ($\frac{1}{4}, \frac{3}{4}$)




    • નવું પ્રમાણ (X : Y : Z) = 1:1:1 ($\frac{1}{3}, \frac{1}{3}, \frac{1}{3}$)




    • X નો ત્યાગ = $\frac{1}{4} - \frac{1}{3} = \frac{3 - 4}{12} = -\frac{1}{12}$ (લાભ)




    • Y નો ત્યાગ = $\frac{3}{4} - \frac{1}{3} = \frac{9 - 4}{12} = \frac{5}{12}$ (ત્યાગ)






  2. X એ લાવવાની પાઘડી (લાભના પ્રમાણમાં):





    • Z ના ભાગ પરથી પેઢીની કુલ પાઘડી = $36,000 \times \frac{3}{1} = ₹ 1,08,000$




    • X ના લાભ પેટે પાઘડી = $1,08,000 \times \frac{1}{12} = ₹ 9,000$






  3. Y ને મળવાપાત્ર કુલ પાઘડી:





    • Z ના પ્રીમિયમના ₹ 36,000 + X ના લાભ પેટે ₹ 9,000 = ₹ 45,000 (જે $1,08,000 \times \frac{5}{12}$ જેટલી જ થાય)







આમનોંધ:


























તારીખ વિગત ખા.પા. ઉધાર (₹) જમા (₹)
1

રોકડ/બેંક ખાતે ઉધાર


 

$\quad$ તે Z ના મૂડી ખાતે


 

$\quad$ તે પાઘડીના પ્રીમિયમ ખાતે


 

(બાબત જે: Z મૂડીના ₹ 65,000 અને પાઘડીના ₹ 36,000 રોકડમાં લાવ્યો તેના.)


  1,01,000  

65,000


 

36,000


2

પાઘડીના પ્રીમિયમ ખાતે ઉધાર


 

X ના મૂડી ખાતે ઉધાર


 

$\quad$ તે Y ના મૂડી ખાતે


 

(બાબત જે: પાઘડીનું પ્રીમિયમ અને X ના લાભ પેટે પાઘડીની રકમ ત્યાગ કરનાર ભાગીદાર Y ના મૂડી ખાતે જમા કરી તેના.)



સાચો જવાબ:

જરૂરી ગણતરી:





  1. જૂની પાઘડીની વહેંચણી (4:3:3):





    • M = 50,000×104​=₹20,000




    • N = 50,000×103​=₹15,000




    • O = 50,000×103​=₹15,000






  2. ત્યાગનું પ્રમાણ = જૂનો ભાગ - નવો ભાગ:





    • M નો ત્યાગ = 104​−51​=104−2​=102​ (ત્યાગ)




    • N નો ત્યાગ = 103​−51​=103−2​=101​ (ત્યાગ)




    • O નો ત્યાગ = 103​−52​=103−4​=−101​ (લાભ)







આમનોંધ:





























તારીખ વિગત ખા.પા. ઉધાર (₹) જમા (₹)
1

M ના મૂડી ખાતે ઉધાર


 

N ના મૂડી ખાતે ઉધાર


 

O ના મૂડી ખાતે ઉધાર


 

તે પાઘડી ખાતે


 

(બાબત જે: જૂની પાઘડી જૂના ભાગીદારો વચ્ચે જૂના પ્રમાણમાં માંડી વાળી તેના.)


 

20,000


 

15,000


 

15,000






 

50,000


2

રોકડ/બેંક ખાતે ઉધાર


 

તે P ના મૂડી ખાતે


 

(બાબત જે: P મૂડી પેટે રોકડ લાવ્યો તેના.)


  40,000  

40,000





 

સાચો જવાબ:

જરૂરી ગણતરી:





  • D ના ભાગની કુલ પાઘડી = ₹ 20,000




  • D રોકડમાં લાવેલ પાઘડી = ₹ 14,000




  • D રોકડમાં ન લાવેલ પાઘડી = $20,000 - 14,000 = ₹ 6,000$ (આ રકમ D ના મૂડી/ચાલુ ખાતે ઉધાર થશે)




  • ત્યાગનું પ્રમાણ આપેલ ન હોવાથી B અને C સરખા હિસ્સે (1:1) ત્યાગ કરશે:





    • B ને મળે = $20,000 \times \frac{1}{2} = ₹ 10,000$




    • C ને મળે = $20,000 \times \frac{1}{2} = ₹ 10,000$







આમનોંધ:


























તારીખ વિગત ખા.પા. ઉધાર (₹) જમા (₹)
1

રોકડ/બેંક ખાતે ઉધાર


 

$\quad$ તે D ના મૂડી ખાતે


 

$\quad$ તે પાઘડીના પ્રીમિયમ ખાતે


 

(બાબત જે: D મૂડીના ₹ 50,000 અને પાઘડીના ₹ 14,000 રોકડા લાવ્યો તેના.)


  64,000  

50,000


 

14,000


2

પાઘડીના પ્રીમિયમ ખાતે ઉધાર


 

D ના મૂડી/ચાલુ ખાતે ઉધાર


 

$\quad$ તે B ના મૂડી ખાતે


 

$\quad$ તે C ના મૂડી ખાતે


 

(બાબત જે: પાઘડીની રકમ B અને C ના મૂડી ખાતે ત્યાગના પ્રમાણમાં જમા કરી તેના.)



સાચો જવાબ:

(નોંધ: આ પ્રશ્નમાં બે અલગ ભાગ આપેલા છે, જેમાં R નો પ્રવેશ મુખ્ય પ્રશ્ન છે)



જરૂરી ગણતરી (R ના પ્રવેશ માટે):





  1. જૂની પાઘડી રદ કરવી (P અને Q સરખે હિસ્સે):





    • P ના ચાલુ ખાતે = $70,000 \times \frac{1}{2} = ₹ 35,000$




    • Q ના ચાલુ ખાતે = $70,000 \times \frac{1}{2} = ₹ 35,000$






  2. ત્યાગનું પ્રમાણ = જૂનો ભાગ - નવો ભાગ:





    • જૂનું પ્રમાણ (P : Q) = 1:1 ($\frac{1}{2}, \frac{1}{2}$)




    • નવું પ્રમાણ (P : Q : R) = 5:2:1 ($\frac{5}{8}, \frac{2}{8}, \frac{1}{8}$)




    • P નો ત્યાગ = $\frac{1}{2} - \frac{5}{8} = \frac{4 - 5}{8} = -\frac{1}{8}$ (લાભ)




    • Q નો ત્યાગ = $\frac{1}{2} - \frac{2}{8} = \frac{4 - 2}{8} = \frac{2}{8}$ (ત્યાગ)






  3. પાઘડીની રકમ:





    • R ના ભાગની પાઘડી = $1,60,000 \times \frac{1}{8} = ₹ 20,000$




    • P ના લાભ પેટે લાવવાની પાઘડી = $1,60,000 \times \frac{1}{8} = ₹ 20,000$




    • Q ને મળવાપાત્ર પાઘડી = $20,000 + 20,000 = ₹ 40,000$







આમનોંધ:

































તારીખ વિગત ખા.પા. ઉધાર (₹) જમા (₹)
1

P ના ચાલુ ખાતે ઉધાર


 

Q ના ચાલુ ખાતે ઉધાર


 

$\quad$ તે પાઘડી ખાતે


 

(બાબત જે: જૂની પાઘડી ચાલુ ખાતે ઉધારી માંડી વાળી તેના.)


 

35,000


 

35,000


 

70,000


2

રોકડ/બેંક ખાતે ઉધાર


 

$\quad$ તે R ના મૂડી ખાતે


 

(બાબત જે: R મૂડી પેટે રોકડ લાવ્યો તેના.)


  40,000  

40,000


3

R ના ચાલુ ખાતે ઉધાર


 

P ના ચાલુ ખાતે ઉધાર


 

$\quad$ તે Q ના ચાલુ ખાતે


 

(બાબત જે: R ના ભાગની અને P ના લાભની પાઘડી Q ના ચાલુ ખાતે જમા કરી તેના.)



સાચો જવાબ:

જરૂરી ગણતરી (Working Notes):





  1. D નો કુલ ભાગ: $\frac{1}{20} = \frac{2}{40}$




  2. A નો ત્યાગ: $\frac{1}{40}$




  3. B અને C માટે બાકી રહેતો ત્યાગ:


    $$= \text{D નો ભાગ} - \text{A નો ત્યાગ} = \frac{2}{40} - \frac{1}{40} = \frac{1}{40}$$


  4. B અને C નો ત્યાગ (સરખા હિસ્સે 1:1):





    • B નો ત્યાગ = $\frac{1}{40} \times \frac{1}{2} = \frac{1}{80}$




    • C નો ત્યાગ = $\frac{1}{40} \times \frac{1}{2} = \frac{1}{80}$






  5. બધા ભાગીદારોનો ત્યાગ (છેદમાં 80 લાવતાં):





    • A નો ત્યાગ = $\frac{1}{40} = \frac{2}{80}$




    • B નો ત્યાગ = $\frac{1}{80}$




    • C નો ત્યાગ = $\frac{1}{80}$




    • ત્યાગનું પ્રમાણ (A : B : C) = 2 : 1 : 1







 


સાચો જવાબ:

જરૂરી ગણતરી (Working Notes):





  1. જૂની પાઘડી માંડી વાળવી (સ્થિર મૂડી હોવાથી ચાલુ ખાતે):





    • જૂનું પ્રમાણ (P : Q) = 1:1




    • P ના ચાલુ ખાતે = 70,000×21​=₹35,000




    • Q ના ચાલુ ખાતે = 70,000×21​=₹35,000






  2. ત્યાગનું પ્રમાણ = જૂનો ભાગ - નવો ભાગ:





    • જૂનું પ્રમાણ = 1:1 (21​,21​)




    • નવું પ્રમાણ (P : Q : R) = 5:2:1 (85​,82​,81​)




    • P નો ત્યાગ = 21​−85​=84−5​=−81​ (લાભ)




    • Q નો ત્યાગ = 21​−82​=84−2​=82​ (ત્યાગ)






  3. પાઘડીની રકમની વહેંચણી:





    • પેઢીની કૂલ પાઘડી = ₹ 1,60,000




    • R ના ભાગની પાઘડી = 1,60,000×81​=₹20,000




    • P ના લાભ પેટે લાવવાની પાઘડી = 1,60,000×81​=₹20,000




    • Q ને મળવાપાત્ર કૂલ પાઘડી = 20,000+20,000=₹40,000







આમનોંધ (Journal Entries):




































તારીખ વિગત ખા.પા. ઉધાર (₹) જમા (₹)
1

P ના ચાલુ ખાતે ઉધાર


 

Q ના ચાલુ ખાતે ઉધાર


 

તે પાઘડી ખાતે


 

(બાબત જે: પાકા સરવૈયાની જૂની પાઘડી જૂના ભાગીદારો વચ્ચે 1:1 માં ચાલુ ખાતે ઉધારી માંડી વાળી તેના.)


 

35,000


 

35,000


 

70,000


2

રોકડ/બેંક ખાતે ઉધાર


 

તે R ના મૂડી ખાતે


 

(બાબત જે: R મૂડી પેટે રોકડ લાવ્યો તેના.)


  40,000  

40,000


3

R ના ચાલુ ખાતે ઉધાર


 

P ના ચાલુ ખાતે ઉધાર


 

તે Q ના ચાલુ ખાતે


 

(બાબત જે: R ના ભાગની અને P ના લાભની પાઘડી Q ના ચાલુ ખાતે જમા કરી તેના.)


 

20,000


 

20,000


 

40,000





 

સાચો જવાબ:

જરૂરી ગણતરી (ગુપ્ત પાઘડી):





  1. B ની મૂડીના આધારે પેઢીની કુલ મૂડી = $50,000 \times \frac{4}{1} = ₹ 2,00,000$




  2. બધા ભાગીદારોની વાસ્તવિક મૂડી = $80,000 + 60,000 + 50,000 = ₹ 1,90,000$




  3. પેઢીની ગુપ્ત પાઘડી = $2,00,000 - 1,90,000 = ₹ 10,000$




  4. B ના ભાગની પાઘડી = $10,000 \times \frac{1}{4} = ₹ 2,500$




  5. ત્યાગનું પ્રમાણ આપેલ નથી જેથી G અને E સરખા હિસ્સે (1:1) વહેંચશે ($₹ 1,250$ દરેક).





આમનોંધ:


























તારીખ વિગત ખા.પા. ઉધાર (₹) જમા (₹)
1

રોકડ/બેંક ખાતે ઉધાર


 

$\quad$ તે B ના મૂડી ખાતે


 

(બાબત જે: B મૂડી પેટે રોકડ લાવ્યો તેના.)


  50,000  

50,000


2

B ના મૂડી/ચાલુ ખાતે ઉધાર


 

$\quad$ તે G ના મૂડી ખાતે


 

$\quad$ તે E ના મૂડી ખાતે


 

(બાબત જે: B ના ભાગની ગુપ્ત પાઘડી જૂના ભાગીદારો વચ્ચે વહેંચી તેના.)



સાચો જવાબ:

જરૂરી ગણતરી (ગુપ્ત પાઘડી):





  1. P ની મૂડીના આધારે પેઢીની કુલ મૂડી = $1,80,000 \times \frac{6}{2} = ₹ 5,40,000$




  2. ચોપડે નોંધાયેલી નવી કુલ મૂડી = R ની મૂડી ($1,00,000$) + C ની મૂડી ($60,000$) + B ની મૂડી ($50,000$) + સામાન્ય અનામત ($90,000$) + P ની મૂડી ($1,80,000$) = $₹ 4,80,000$




  3. પેઢીની કૂલ ગુપ્ત પાઘડી = $5,40,000 - 4,80,000 = ₹ 60,000$




  4. P ના ભાગની પાઘડી = $60,000 \times \frac{2}{6} = ₹ 20,000$




  5. ત્યાગની ગણતરી (જૂનો ભાગ - નવો ભાગ):





    • R નો ત્યાગ = $\frac{3}{6} - \frac{2}{6} = \frac{1}{6}$




    • C નો ત્યાગ = $\frac{2}{6} - \frac{1}{6} = \frac{1}{6}$




    • B નો ત્યાગ = $\frac{1}{6} - \frac{1}{6} = 0$




    • ત્યાગનું પ્રમાણ (R : C) = 1 : 1







આમનોંધ:





























તારીખ વિગત ખા.પા. ઉધાર (₹) જમા (₹)
1

રોકડ/બેંક ખાતે ઉધાર


 

$\quad$ તે P ના મૂડી ખાતે


 

(બાબત જે: P મૂડી પેટે રોકડ લાવ્યો તેના.)


  1,80,000  

1,80,000


2

P ના મૂડી/ચાલુ ખાતે ઉધાર


 

$\quad$ તે R ના મૂડી ખાતે


 

$\quad$ તે C ના મૂડી ખાતે


 

(બાબત જે: P ના ભાગની ગુપ્ત પાઘડી R અને C ખાતે સરખા હિસ્સે જમા કરી તેના.)


  20,000  

10,000


 

10,000




 


સાચો જવાબ:

જરૂરી ગણતરી (ગુપ્ત પાઘડી):





  1. P ની મૂડીના આધારે પેઢીની કુલ મૂડી = $1,80,000 \times \frac{6}{2} = ₹ 5,40,000$




  2. ચોપડે નોંધાયેલી નવી કુલ મૂડી = R ની મૂડી ($1,00,000$) + C ની મૂડી ($60,000$) + B ની મૂડી ($50,000$) + સામાન્ય અનામત ($90,000$) + P ની મૂડી ($1,80,000$) = $₹ 4,80,000$




  3. પેઢીની કૂલ ગુપ્ત પાઘડી = $5,40,000 - 4,80,000 = ₹ 60,000$




  4. P ના ભાગની પાઘડી = $60,000 \times \frac{2}{6} = ₹ 20,000$




  5. ત્યાગની ગણતરી (જૂનો ભાગ - નવો ભાગ):





    • R નો ત્યાગ = $\frac{3}{6} - \frac{2}{6} = \frac{1}{6}$




    • C નો ત્યાગ = $\frac{2}{6} - \frac{1}{6} = \frac{1}{6}$




    • B નો ત્યાગ = $\frac{1}{6} - \frac{1}{6} = 0$




    • ત્યાગનું પ્રમાણ (R : C) = 1 : 1







આમનોંધ:





























તારીખ વિગત ખા.પા. ઉધાર (₹) જમા (₹)
1

રોકડ/બેંક ખાતે ઉધાર


 

$\quad$ તે P ના મૂડી ખાતે


 

(બાબત જે: P મૂડી પેટે રોકડ લાવ્યો તેના.)


  1,80,000  

1,80,000


2

P ના મૂડી/ચાલુ ખાતે ઉધાર


 

$\quad$ તે R ના મૂડી ખાતે


 

$\quad$ તે C ના મૂડી ખાતે


 

(બાબત જે: P ના ભાગની ગુપ્ત પાઘડી R અને C ખાતે સરખા હિસ્સે જમા કરી તેના.)


  20,000  

10,000


 

10,000




 


સાચો જવાબ:

જૂનું પ્રમાણ = $2:3$. અનામતો અને એકત્રિત નફો/ખર્ચ જૂના ભાગીદારો વચ્ચે $2:3$ ના પ્રમાણમાં વહેંચાશે. (નોંધ: ઘાલખાધ અનામત એ જોગવાઈ હોવાથી તેને મૂડી ખાતે વહેંચવામાં આવતી નથી.)





  • આમનોંધ (Journal Entries):



































તારીખ વિગત ખા.વ. પા.નં. ઉધાર (₹) જમા (₹)
1

સામાન્ય અનામત ખાતું ...ઉધાર


 

આકસ્મિક અનામત ખાતું ...ઉધાર


 

કામદાર વળતર અનામત ખાતું ...ઉધાર


 

રોકાણ વધઘટ અનામત ખાતું ...ઉધાર


 

તે R ના મૂડી ખાતા ખાતે ($2/5$)


 

તે J ના મૂડી ખાતા ખાતે ($3/5$)


 

(બા.જે.: અનામતો જૂના ભાગીદારો વચ્ચે $2:3$ ના પ્રમાણમાં વહેંચી તેના.)


 

7,000


 

5,100


 

6,000


 

1,900








 

8,000


 

12,000


2

R ના મૂડી ખાતા ...ઉધાર


 

J ના મૂડી ખાતા ...ઉધાર


 

તે જાહેરાત ઝુંબેશ ખર્ચ ખાતા ખાતે


 

તે નફા-નુકસાન ખાતા ખાતે


 

(બા.જે.: એકત્રિત ખોટ અને અવાસ્તવિક મિલકતો $2:3$ માં માંડી વાળી તેના.)


 

2,000


 

3,000


 

3,400


 

1,600


  કુલ સરવાળો

સાચો જવાબ:

જૂનું પ્રમાણ = $4:1$.





  • આમનોંધ (Journal Entries):
























































સંજોગ વિગત ઉધાર (₹) જમા (₹)
(1) (i)

રોકાણ વધઘટ અનામત ખાતું ...ઉધાર


 

તે રોકાણો ખાતે (ઘટાડો: $20,000 - 19,500$)


 

તે K ના મૂડી ખાતા ખાતે ($4/5$)


 

તે R ના મૂડી ખાતા ખાતે ($1/5$)


2,500  

500


 

1,600


 

400


(1) (ii)

a) રોકાણ વધઘટ અનામત ખાતું ...ઉધાર


 

તે K ના મૂડી ખાતા ખાતે


 

તે R ના મૂડી ખાતા ખાતે


 

b) રોકાણો ખાતું ...ઉધાર


 

તે પુનઃમૂલ્યાંકન ખાતા ખાતે



2,500


 

2,000


 

2,000


 

500


 

2,000


(2) (i)

કામદાર વળતર અનામત ખાતું ...ઉધાર


 

તે કામદાર વળતર દાવાની જોગવાઈ ખાતે


 

તે K ના મૂડી ખાતા ખાતે


 

તે R ના મૂડી ખાતા ખાતે


7,000  

6,000


 

800


 

200


(2) (ii)

a) કામદાર વળતર અનામત ખાતું ...ઉધાર


 

પુનઃમૂલ્યાંકન ખાતું ...ઉધાર


 

તે કામદાર વળતર દાવાની જોગવાઈ ખાતે



7,000


 

1,500


 

8,500


(3) (i)

પુનઃમૂલ્યાંકન ખાતું ...ઉધાર ($4000 - 3000$)


 

તે ઘાલખાધ અનામત ખાતે


1,000 1,000
(3) (ii)

ઘાલખાધ અનામત ખાતું ...ઉધાર ($3000 - 2500$)


 

તે પુનઃમૂલ્યાંકન ખાતા ખાતે


500 500
(3) (iii)

a) ઘાલખાધ ખાતું ...ઉધાર


 

તે દેવાદારો ખાતે


 

b) પુનઃમૂલ્યાંકન ખાતું ...ઉધાર


 

તે ઘાલખાધ ખાતે


 

તે ઘાલખાધ અનામત ખાતે (નવી G.A. $68,000 \times 10\% = 6,800 - 3,000$)



સાચો જવાબ:


  • 1. આમનોંધ (Journal Entries):








































તારીખ વિગત ઉધાર (₹) જમા (₹)
1

પુનઃમૂલ્યાંકન ખાતું ...ઉધાર


 

તે પેટન્ટસ ખાતે (માંડી વાળ્યા)


 

તે યંત્રો ખાતે (ઘટાડો 40%)


 

તે સ્ટોક ખાતે (ઘટાડો)


58,000  

30,000


 

24,000


 

4,000


2

જમીન-મકાન ખાતું ...ઉધાર (20%)


 

લેણદારો ખાતું ...ઉધાર


 

તે પુનઃમૂલ્યાંકન ખાતા ખાતે



36,000


 

6,000


 

42,000


3

A ના મૂડી ખાતા ...ઉધાર (1/2)


 

B ના મૂડી ખાતા ...ઉધાર (1/2)


 

તે પુનઃમૂલ્યાંકન ખાતા ખાતે (ખોટ: 58,000−42,000)


 

(બા.જે.: પુનઃમૂલ્યાંકન ખોટ જૂના સરખા પ્રમાણમાં વહેંચી તેના.)



8,000


 

8,000


 

16,000


4

A ના મૂડી ખાતા ...ઉધાર


 

B ના મૂડી ખાતા ...ઉધાર


 

તે પાઘડી ખાતે


 

(બા.જે.: જૂની પાઘડી જૂના પ્રમાણમાં માંડી વાળી તેના.)



10,000


 

10,000


 

20,000



 



  • 2. પુનઃમૂલ્યાંકન ખાતું (Revaluation Account):




















































ઉધાર (Dr.) રકમ (₹) જમા (Cr.) રકમ (₹)
તે પેટન્ટસ ખાતે 30,000 બાય જમીન-મકાન ખાતે (20%) 36,000
તે યંત્રો ખાતે (40% ઘટાડો) 24,000 બાય લેણદારો ખાતે 6,000
તે સ્ટોક ખાતે 4,000 બાય ખોટ (મૂડી ખાતે):  
       A : 8,000  
       B : 8,000 16,000
કુલ 58,000 કુલ 58,000



 

સાચો જવાબ:

ગણતરીઓ (Working Notes)





  • 1. ત્યાગનું પ્રમાણ:





    • જૂનું પ્રમાણ (આભા : બીના) = 2:1=32​:31​




    • નવું પ્રમાણ (આભા : બીના : ઋષિલ) = 2:1:2=52​:51​:52​




    • ત્યાગ=જૂનો ભાગ−નવો ભાગ




    • આભાનો ત્યાગ =32​−52​=1510−6​=154​




    • બીનાનો ત્યાગ =31​−51​=155−3​=152​




    • ત્યાગનું પ્રમાણ =4:2=2:1






  • 2. પાઘડીની વહેંચણી:





    • ઋષિલ રોકડમાં લાવેલ પાઘડી = ₹ 24,000 (ત્યાગના પ્રમાણ 2:1 માં વહેંચાશે)




    • આભાને મળતી પાઘડી =24,000×32​=₹16,000




    • બીનાને મળતી પાઘડી =24,000×31​=₹8,000






  • 3. ઘાલખાધ અનામત:





    • નવી ઘાલખાધ અનામત (10%×24,000) = ₹ 2,400




    • જૂની ઘાલખાધ અનામત = ₹ 2,000




    • ઘાલખાધ અનામતમાં વધારો =2,400−2,000=₹400 (પુનઃમૂલ્યાંકન ખાતાની ઉધાર બાજુ)






  • 4. જૂની પાઘડી, અનામતો અને અવાસ્તવિક ખર્ચની વહેંચણી (જૂના પ્રમાણમાં 2:1):





    • જૂની પાઘડી (₹ 18,000): આભા = ₹ 12,000 | બીના = ₹ 6,000




    • સામાન્ય અનામત (₹ 18,000): આભા = ₹ 12,000 | બીના = ₹ 6,000




    • કારીગર વળતર અનામત (₹ 4,500): આભા = ₹ 3,000 | બીના = ₹ 1,500




    • રોકાણ અનામત (₹ 1,500): આભા = ₹ 1,000 | બીના = ₹ 500




    • જાહેરાત ઝુંબેશ ખર્ચ (₹ 6,000): આભા = ₹ 4,000 | બીના = ₹ 2,000







1. ભાગીદારી પેઢીની આમનોંધ




































































તારીખ વિગત ઉધાર (₹) જમા (₹)
1-4-17

આભાના મૂડી ખાતા ...ઉધાર


 

બીનાના મૂડી ખાતા ...ઉધાર


 

તે પાઘડી ખાતા ખાતે


 

(જૂની પાઘડી જૂના પ્રમાણમાં માંડી વાળી તેના)



12,000


 

6,000


 

18,000


1-4-17

રોકડ-બૅન્ક ખાતું ...ઉધાર


 

તે ઋષિલના મૂડી ખાતા ખાતે


 

તે પાઘડીના પ્રીમિયમ ખાતા ખાતે


 

(ઋષિલ મૂડી અને પાઘડી પેટે રોકડા લાવ્યો તેના)


1,24,000  

1,00,000


 

24,000


1-4-17

પાઘડીના પ્રીમિયમ ખાતું ...ઉધાર


 

તે આભાના મૂડી ખાતા ખાતે


 

તે બીનાના મૂડી ખાતા ખાતે


 

(પાઘડીનું પ્રીમિયમ ત્યાગના પ્રમાણમાં વહેંચ્યું તેના)


24,000  

16,000


 

8,000


1-4-17

જમીન-મકાન ખાતું ...ઉધાર


 

તે પુનઃમૂલ્યાંકન ખાતા ખાતે


 

(જમીન-મકાનની કિંમતમાં વધારો થયો તેના)


17,000  

17,000


1-4-17

પુનઃમૂલ્યાંકન ખાતું ...ઉધાર


 

તે યંત્રો ખાતા ખાતે (40,000−32,000)


 

તે ઘાલખાધ અનામત ખાતા ખાતે (2,400−2,000)


 

તે ચૂકવવાના બાકી વીજળી બિલ ખાતા ખાતે


 

(યંત્રોમાં ઘટાડો, G.A. માં વધારો અને વીજળી બિલની જોગવાઈ કરી તેના)


9,500  

8,000


 

400


 

1,100


1-4-17

સામાન્ય અનામત ખાતું ...ઉધાર


 

કારીગર વળતર અનામત ખાતું ...ઉધાર


 

રોકાણ અનામત ખાતું ...ઉધાર


 

તે આભાના મૂડી ખાતા ખાતે


 

તે બીનાના મૂડી ખાતા ખાતે


 

(અનામતો જૂના પ્રમાણમાં વહેંચી તેના)



18,000


 

4,500


 

1,500






 

16,000


 

8,000


1-4-17

આભાના મૂડી ખાતા ...ઉધાર


 

બીનાના મૂડી ખાતા ...ઉધાર


 

તે જાહેરાત ઝુંબેશ ખર્ચ ખાતા ખાતે


 

(અવાસ્તવિક ખર્ચ માંડી વાળ્યો તેના)



4,000


 

2,000


 

6,000


1-4-17

પુનઃમૂલ્યાંકન ખાતું ...ઉધાર


 

તે આભાના મૂડી ખાતા ખાતે


 

તે બીનાના મૂડી ખાતા ખાતે


 

(પુનઃમૂલ્યાંકન નફો જૂના પ્રમાણમાં વહેંચ્યો તેના)


7,500  

5,000


 

2,500


  કુલ સરવાળો 2,30,500 2,30,500

 

2. પુનઃમૂલ્યાંકન ખાતું
























































ઉધાર (Dr.) રકમ (₹) જમા (Cr.) રકમ (₹)
તે યંત્રો ખાતે 8,000 બાય જમીન-મકાન ખાતે 17,000
તે ઘાલખાધ અનામત ખાતે 400    
તે ચૂકવવાના બાકી વીજળી બિલ ખાતે 1,100    
તે નફો (મૂડી ખાતે):      
  આભા (2/3) : 5,000      
  બીના (1/3) : 2,500 7,500    
કુલ 17,000 કુલ 17,000

 

3. ભાગીદારોના મૂડી ખાતાં


































































































વિગત આભા (₹) બીના (₹) ઋષિલ (₹) વિગત આભા (₹) બીના (₹) ઋષિલ (₹)
તે પાઘડી ખાતે 12,000 6,000 - બાકી આગળ લાવ્યા 80,000 60,000 -
તે જાહેરાત ઝુંબેશ ખર્ચ 4,000 2,000 - બાય રોકડ-બૅન્ક ખાતે - - 1,00,000
તે બાકી આગળ લઈ ગયા 1,17,000 78,000 1,00,000 બાય પાઘડીના પ્રીમિયમ ખાતે 16,000 8,000 -
        બાય સામાન્ય અનામત ખાતે 12,000 6,000 -
        બાય કારીગર વળતર અનામત 3,000 1,500 -
        બાય રોકાણ અનામત ખાતે 1,000 500 -
        બાય પુનઃમૂલ્યાંકન ખાતું (નફો) 5,000 2,500 -
કુલ 1,33,000 86,000 1,00,000 કુલ 1,33,000 86,000 1,00,000

 

4. રોકડ - બૅન્ક ખાતું






































ઉધાર (Dr.) રકમ (₹) જમા (Cr.) રકમ (₹)
બાકી આગળ લાવ્યા 2,000 બાકી આગળ લઈ ગયા 1,26,000
તે ઋષિલના મૂડી ખાતે 1,00,000    
તે પાઘડીના પ્રીમિયમ ખાતે 24,000    
કુલ 1,26,000 કુલ 1,26,000

 

5. પ્રવેશ બાદનું પાકું સરવૈયું (તા. 1-4-2017 ના રોજનું)






























































મૂડી-દેવાં રકમ (₹) મિલકત-લેણાં રકમ (₹)
મૂડી ખાતાં:   જમીન-મકાન (72,000+17,000) 89,000
  આભા : 1,17,000   યંત્રો (40,000−8,000) 32,000
  બીના : 78,000   સ્ટોક 36,000
  ઋષિલ : 1,00,000 2,95,000 દેવાદારો : 24,000  
લેણદારો 28,000 બાદ: ઘાલખાધ અનામત (10%) : (2,400) 21,600
દેવીહુંડી 12,000 રોકાણો 8,000
ચૂકવવાનું બાકી વીજળી બિલ 1,100 રોકડ - બૅન્ક 1,26,000
કુલ 3,36,100 કુલ 3,36,100



 
```php
Warning: session_start(): Session cannot be started after headers have already been sent in /home/u367000040/domains/gyanistudent.in/public_html/footer.php on line 8
```