ધોરણ 12 | విષય: English Sl
It was a mistake not to take Nana, our grandfather, to the funeral of our grandmother, our Nani. અમારા નાના (દાદા) ને અમારી નાની (દાદી) ના અંતિમ સંસ્કારમાં ન લઈ જવા તે એક ભૂલ હતી.
'Go, take her away ... whisper into her ears that I too am on the way, not far behind; tell her I will see her in the beyond.' 'જાઓ, તેને લઈ જાઓ... તેના કાનમાં ધીમેથી કહેજો કે હું પણ રસ્તામાં જ છું, બહુ પાછળ નથી; તેને કહેજો કે હું તેને પેલે પાર (મૃત્યુ પછી) મળીશ.'
With heavy hearts, we hoisted Nani's bier over our shoulders. ભારે હૈયે, અમે નાનીની નનામી (ઠાંઠડી) ને અમારા ખભા પર ઉઠાવી.
I turned to look, just once, and found Nana stepping away from the balcony into the room, pulling the door shut after him. મેં માત્ર એક જ વાર પાછળ ફરીને જોયું, અને જોયું કે નાના બાલ્કનીમાંથી રૂમમાં જઈ રહ્યા હતા, અને પોતાની પાછળ દરવાજો ખેંચીને બંધ કરી રહ્યા હતા.
He had lived with Nani for over half a century, seen her radiant face every day of those years. તેઓ અડધી સદીથી વધુ સમય નાની સાથે રહ્યા હતા, તે વર્ષોના દરેક દિવસે તેમનો તેજસ્વી ચહેરો જોયો હતો.
He must have been what, about eighty-five, and yet he would find something to grumble at everything Nani did. તેઓ લગભગ પંચાસી વર્ષના હશે, અને છતાં નાની જે કંઈ પણ કરતા તેમાં તેમને બબડવા માટે કંઈક ને કંઈક મળી જતું.
He would keep quibbling with her, as if they were two people who had just married in the first flush of love and were still discovering each other. તેઓ તેમની સાથે નાની નાની વાતોમાં દલીલો (quibbling) કરતા રહેતા, જાણે કે તેઓ બે એવા લોકો હોય જેમના પ્રેમના પ્રથમ આવેગમાં હમણાં જ લગ્ન થયા હોય અને હજુ પણ એકબીજાને ઓળખી રહ્યા હોય.
At times a petty quarrel would push them into long silence. They would stop talking to each other for days together. કેટલીકવાર એક નાનકડો ઝઘડો તેમને લાંબા મૌન તરફ ધકેલી દેતો. તેઓ દિવસો સુધી એકબીજા સાથે વાત કરવાનું બંધ કરી દેતા.
When we would try to intervene, all Nana would quip, 'It happens, son; it happens... it takes time to adjust to each other.' જ્યારે અમે વચ્ચે પડવાનો (intervene) પ્રયાસ કરતા, ત્યારે નાના માત્ર એટલો જ કટાક્ષ કરતા, 'આવું થાય, દીકરા; આવું થાય... એકબીજા સાથે અનુકૂલન સાધવામાં સમય લાગે છે.'
It was fun listening to him talk. Mother would always reprimand us, 'You people provoke him and my mother has to bear the brunt.' તેમની વાતો સાંભળવાની મજા આવતી. મમ્મી હંમેશા અમને ઠપકો આપતી, 'તમે લોકો તેમને ઉશ્કેરો છો અને મારી મમ્મીને સહન કરવું પડે છે.'
Her mother, means our Nani. And Nani would whoosh out a few words together from her toothless mouth, 'Be grateful that I gave you two grandsons... now for the love of God, just shut up!' તેની મમ્મી, એટલે અમારી નાની. અને નાની તેમના બોખા મોંમાંથી એકસાથે થોડાક શબ્દો ફૂંફાડા સાથે કાઢતી, 'આભાર માનો કે મેં તમને બે પૌત્રો આપ્યા... હવે ભગવાન ખાતર, માત્ર ચૂપ રહો!'
My brother and I were at a very young, impressionable age when our father married a second time. જ્યારે અમારા પિતાએ બીજી વાર લગ્ન કર્યા ત્યારે મારો ભાઈ અને હું ખૂબ જ નાની, સરળતાથી પ્રભાવિત થઈ જવાય તેવી (impressionable) ઉંમરના હતા.
He would often arrogantly parade into the house with his new wife. તે ઘણીવાર તેની નવી પત્ની સાથે અહંકારપૂર્વક ઘરમાં ફરતો.
Mother was helpless. There was nothing she could do about it, but Nani fought with her, and scooped the two of us into her arms and brought us into her house, saying, મમ્મી લાચાર હતી. તે આ બાબતે કશું કરી શકે તેમ ન હતી, પરંતુ નાની તેની (નવી પત્ની) સાથે લડી, અને અમારા બંનેને પોતાના હાથમાં ઉઠાવી લીધા અને અમને પોતાના ઘરમાં લઈ આવી, એમ કહીને કે,
'You want to rot here, do so... But I am not letting my grandchildren stay here to get thrashed by their stepmother.' 'તારે અહી સડવું હોય તો સડ... પણ હું મારા પૌત્રોને તેમની સાવકી માના માર ખાવા માટે અહીં રહેવા દેવાની નથી.'
If anyone got her way with Nana, it was Nani. જો કોઈ નાના પાસે પોતાની વાત મનાવી શકતું, તો તે નાની હતી.
She would tell it to his face, 'You will regret it the day I die. You don't speak with the mother of these two children. They are also not going to talk to you. You will sit all by yourself in the balcony and bathe in the sun and your own loneliness.' તે તેમના મોઢા પર જ કહી દેતી, 'હું મરીશ તે દિવસે તમે પસ્તાશો. તમે આ બે બાળકોની મા સાથે વાત નથી કરતા. તેઓ પણ તમારી સાથે વાત કરવાના નથી. તમે બાલ્કનીમાં સાવ એકલા બેસી રહેશો અને તડકામાં અને તમારી પોતાની એકલતામાં નહાશો.'
Nana would say, barely audibly, 'I am older than you. You just wait and watch who's going to go first, you or I?'નાના માંડ સંભળાય એવા અવાજે કહેતા, 'હું તારા કરતા મોટો છું. તું બસ રાહ જો અને જો કે પહેલા કોણ જશે, તું કે હું?'
She would simply say, 'Yes, you will see. Just watch!' તે માત્ર એટલું જ કહેતી, 'હા, તમે જોજો. બસ જોતા રહેજો!'
And Nani really did leave before him. અને નાની ખરેખર તેમના પહેલા જતી રહી (મૃત્યુ પામી).
Nana became all the more irritable now as if he had lost a wager. For a few days he took out his anger on his food. He would push away his plate and say, "Tell her I don't want to eat!' નાના હવે પહેલા કરતા પણ વધુ ચીડિયા થઈ ગયા જાણે કે તેઓ કોઈ શરત હારી ગયા હોય. થોડા દિવસો સુધી તેમણે પોતાનો ગુસ્સો જમવા પર કાઢ્યો. તેઓ પોતાની થાળી દૂર ધકેલી દેતા અને કહેતા, "તેને કહી દો મારે ખાવું નથી!"
He imprisoned himself in the bedroom. We removed a few of Nani's belongings to make the room liveable for Nana but he did not let us cart away Nani's bed. તેમણે પોતાને બેડરૂમમાં કેદ કરી દીધા. નાના માટે રૂમ રહેવાલાયક બનાવવા માટે અમે નાનીની કેટલીક વસ્તુઓ હટાવી દીધી પરંતુ તેમણે અમને નાનીનો પલંગ લઈ જવા દીધો નહીં.
In a dry, hollow coarse voice, he said, 'Let it be... where else is she going to sleep?' એક સૂકા, પોલા અને બરછટ અવાજમાં તેમણે કહ્યું, 'તેને રહેવા દો... તે બીજે ક્યાં સૂવા જશે?'
The day we had to take Nani's ashes away for immersion, that day too Nana stayed locked in the room. જે દિવસે અમારે નાનીના અસ્થિ વિસર્જન માટે લઈ જવાના હતા, તે દિવસે પણ નાના રૂમમાં જ પુરાઈ રહ્યા.
When I went in, I found him sitting on her bed. He just touched the urn and said, "Take him away ... all my life he just kept fighting with me.' જ્યારે હું અંદર ગયો, ત્યારે મેં તેમને તેના પલંગ પર બેઠેલા જોયા. તેમણે માત્ર અસ્થિકુંભ (urn) ને સ્પર્શ કર્યો અને કહ્યું, "તેને લઈ જાઓ... આખી જિંદગી તે મારી સાથે લડતો જ રહ્યો." (નોંધ: નાના અહી પોતાને નાની માનીને વાત કરી રહ્યા છે)
The shift was gradual. I did not pay much heed to it that first day but later it became more evident. આ પરિવર્તન ધીમું હતું. મેં તે પહેલા દિવસે તેના પર વધુ ધ્યાન આપ્યું નહીં પરંતુ પછીથી તે વધુ સ્પષ્ટ થવા લાગ્યું.
Another day I caught him taking Nani's cough syrup. He was measuring it by the capful, exactly the way Nani used to. I asked him, 'What's that you are doing?' બીજા એક દિવસે મેં તેમને નાનીની કફ સિરપ લેતા પકડ્યા. તેઓ તેને ઢાંકણા વડે માપી રહ્યા હતા, બરાબર એ જ રીતે જેમ નાની માપતી હતી. મેં તેમને પૂછ્યું, 'આ તમે શું કરી રહ્યા છો?'
'What am I supposed to do then... this damn cough just doesn't let up!' 'તો પછી મારે શું કરવું જોઈએ... આ કમબખ્ત ઉધરસ મટવાનું નામ જ નથી લેતી!'
Exactly the same turn of phrase that Nani would have used. બરાબર એવા જ શબ્દપ્રયોગો જેનો નાનીએ ઉપયોગ કર્યો હોત.
He paused, threw me a look and said, 'When this bottle gets over, get me a new one.' તેઓ અટક્યા, મારી તરફ જોયું અને કહ્યું, 'જ્યારે આ બોટલ પૂરી થાય, ત્યારે મને નવી લાવી આપજે.'
I was a little taken aback. I had never heard him coughing. But this was nothing compared to the shock he gave me a few days later. હું થોડો ચોંકી ગયો. મેં ક્યારેય તેમને ખાંસી ખાતા સાંભળ્યા ન હતા. પરંતુ થોડા દિવસો પછી તેમણે મને જે આંચકો આપ્યો તેની સરખામણીમાં આ કંઈ ન હતું.
I told him, 'Nana, let's go to a salon. You need a haircut.' I insisted, 'If you don't want to go, then I will call a barber home.' મેં તેમને કહ્યું, 'નાના, ચાલો સલૂનમાં જઈએ. તમારે વાળ કપાવવાની જરૂર છે.' મેં આગ્રહ કર્યો, 'જો તમે ન જવા માંગતા હો, તો હું વાળંદને ઘરે બોલાવીશ.'
He did not even bother to look at me this time. He began to shake his head, 'No, no, he will kill me. He does not like my hair cut short ... he will never approve!' આ વખતે તેમણે મારી સામે જોવાની પણ તસ્દી લીધી નહીં. તેમણે માથું ધુણાવવાનું શરૂ કર્યું, 'ના, ના, તે મને મારી નાખશે. તેને મારા ટૂંકા કાપેલા વાળ પસંદ નથી... તે ક્યારેય મંજૂરી આપશે નહીં!'
His intonation was nasal, exactly like Nani's. It seemed as if it was Nani who was speaking. I moved back, a little worried. તેમના બોલવાનો લહેકો (intonation) નાકમાંથી હતો, બરાબર નાની જેવો. એવું લાગતું હતું કે જાણે નાની જ બોલી રહી હતી. હું થોડો ચિંતિત થઈને પાછો હટી ગયો.
I had a friend, Dr K. D. Kamble, a psychiatrist. I called him over. મારો એક મિત્ર હતો, ડૉ. કે. ડી. કાંબલે, જે એક મનોચિકિત્સક (psychiatrist) હતો. મેં તેને બોલાવ્યો.
He talked to Nana at length - for hours. Most of the time, Nana kept quiet. તેણે નાના સાથે લાંબી વાત કરી - કલાકો સુધી. મોટાભાગનો સમય, નાના શાંત રહ્યા.
He did not answer most of Dr Kamble's queries. But when he did, he spoke like Nana normally did and in his own voice. તેમણે ડૉ. કાંબલેના મોટાભાગના પ્રશ્નોના જવાબ આપ્યા નહીં. પરંતુ જ્યારે તેમણે જવાબ આપ્યો, ત્યારે તેઓ નાનાની જેમ જ અને તેમના પોતાના અવાજમાં બોલ્યા.
Something else became evident too: to one of the numerous questions that Dr Kamble asked him, he said, "This only she can answer. I will ask her when she comes.' બીજું કંઈક પણ સ્પષ્ટ થયું: ડૉ. કાંબલેએ પૂછેલા અસંખ્ય પ્રશ્નોમાંથી એકના જવાબમાં તેમણે કહ્યું, "આનો જવાબ તો માત્ર તે જ આપી શકે. જ્યારે તે આવશે ત્યારે હું તેને પૂછીશ."
Dr Kamble shot back, 'Where has she gone?' ડૉ. કાંબલેએ તરત પૂછ્યું, 'તે ક્યાં ગઈ છે?'
The ends of his lips curled up a little in a smile, 'Oh ... she doesn't really ever tell me her whereabouts.' તેમના હોઠના ખૂણા થોડા સ્મિત સાથે વળ્યા, 'ઓહ... તે મને ક્યારેય તેની જગ્યા (whereabouts) જણાવતી નથી.'
When Nana left, Dr Kamble said, 'He does not perceive your Nani as dead. He has begun to live a double life. In fact there's more of her and less of him. જ્યારે નાના ગયા, ત્યારે ડૉ. કાંબલેએ કહ્યું, 'તેઓ તમારી નાનીને મૃત માનતા નથી. તેમણે બેવડું જીવન જીવવાનું શરૂ કર્યું છે. વાસ્તવમાં તેમાં તે (નાની) વધારે છે અને તેઓ (નાના) ઓછા છે.'
He has begun to think of himself as Nani. Whatever happens, it happens to her. તેમણે પોતાને નાની માનવાનું શરૂ કર્યું છે. જે કંઈ પણ થાય છે, તે તેને (નાનીને) થાય છે.
She is the one who needs to be fed. She is the one who feels thirsty. She is the one who feels the pain. And it is she who takes the medicines. He only swallows the pills on her behalf.' તે જ છે જેને ખવડાવવાની જરૂર છે. તે જ છે જેને તરસ લાગે છે. તે જ છે જેને દુઃખ થાય છે. અને તે જ દવાઓ લે છે. તેઓ (નાના) તો માત્ર તેના વતી ગોળીઓ ગળે છે.'
I drove the good doctor back to his home. He said that Nana was suffering from a sort of dissociative personality disorder. હું સારા ડૉક્ટરને તેમના ઘરે પાછા મૂકવા ગયો. તેમણે કહ્યું કે નાના એક પ્રકારના ડિસોસિએટિવ પર્સનાલિટી ડિસઓર્ડરથી પીડાઈ રહ્યા છે.
The condition was little understood, he said, and there was no sure cure for it. તેમણે કહ્યું કે આ સ્થિતિ વિશે બહુ ઓછી સમજણ છે, અને તેનો કોઈ ચોક્કસ ઈલાજ નથી.
He said, 'We will keep at it, do our best. But at your Nana's age, that kind of recovery is nearly impossible.' તેમણે કહ્યું, 'આપણે પ્રયત્ન કરતા રહીશું, આપણું શ્રેષ્ઠ આપીશું. પરંતુ તમારા નાનાની ઉંમરે, તે પ્રકારની રિકવરી લગભગ અશક્ય છે.'
As I was about to leave, he asked me, "Tell me one thing, how does it make any difference to you whether he is Nana or thinks himself to be Nani? જ્યારે હું જવા જઈ રહ્યો હતો, ત્યારે તેમણે મને પૂછ્યું, "મને એક વાત જણાવો, તમને તેનાથી શું ફરક પડે છે કે તે નાના છે કે પોતાની જાતને નાની માને છે?
How does it change anything whether he eats raita by staying your Nana or refuses to eat raita by morphing into your Nani? Let him live his life any way he wants to.' તેનાથી શું બદલાઈ જાય છે કે તે તમારા નાના રહીને રાયતું ખાય છે કે તમારી નાનીના રૂપમાં બદલાઈને (morphing) રાયતું ખાવાની ના પાડે છે? તેને જે રીતે જીવન જીવવું છે તે રીતે જીવવા દો.'
I was late coming back home, but I did feel quite unburdened and a lot less worried by what Dr Kamble had said. મને ઘરે પાછા આવવામાં મોડું થયું, પરંતુ ડૉ. કાંબલેએ જે કહ્યું હતું તેનાથી હું ઘણો હળવો (unburdened) અને ઘણો ઓછો ચિંતિત અનુભવી રહ્યો હતો.
I thought the way Nana had made his adjustments with Nani, we too should make adjustments with him. મેં વિચાર્યું કે જે રીતે નાનાએ નાની સાથે અનુકૂલન સાધ્યું હતું, તે જ રીતે આપણે પણ તેમની સાથે અનુકૂલન સાધવું જોઈએ.
I reached home. When I walked into Nana's room to wake him up, I found him sleeping in Nani's bed. હું ઘરે પહોંચ્યો. જ્યારે હું નાનાના રૂમમાં તેમને જગાડવા ગયો, ત્યારે મેં તેમને નાનીના પલંગ પર સૂતા જોયા.
I lifted the blanket to wake him up. I was stunned. He was sleeping in Nani's dhoti and blouse. મેં તેમને જગાડવા માટે ધાબળો ઊંચો કર્યો. હું આશ્ચર્યચકિત (stunned) થઈ ગયો. તેઓ નાનીની સાડી (dhoti) અને બ્લાઉઝ પહેરીને સૂતા હતા.
Nani brought the grandchildren home. -> True.
When Nani passed away, Nana was around 85 and their married life was around 60 years. -> True. (Lived over half a century, nearly 60 years).
One of the grand children took Nana to the doctor. -> False. (The narrator brought the doctor, Dr. Kamble, home).
Nana's son-in-law got remarried. (1)
Nani brought the grand children to her home. (2)
Nani died. (3)
Nana started developing mental disorder. (4)
Nana behaved as if he were Nani. (5)
They consulted a doctor. (6)
What is said: I am not letting my grandchildren stay here... | Who: Nani | Whom: Her daughter / Son-in-law | When: When the father married a second time.
What is said: Tell her I don't want to eat! | Who: Nana | Whom: The narrator / Family | When: Shortly after Nani's death.
What is said: You will sit all by yourself in the balcony... | Who: Nani | Whom: Nana | When: During an argument while Nani was alive.
What is said: He does not perceive your Nani as dead. | Who: Dr. Kamble | Whom: The narrator | When: After examining Nana.
'The shift was gradual.' Which shift is mentioned here? Ans: The psychological shift of Nana's personality transforming into Nani's personality.
'No, no, he will kill me... he will never approve!' Who is referred to as 'he' here? Ans: 'He' refers to Nana himself, as Nana is speaking from the perspective of Nani.
List the sentences where Nana thinks of himself as Nani. Ans:
"Take him away ... all my life he just kept fighting with me."
"What am I supposed to do then... this damn cough just doesn't let up!"
"No, no, he will kill me. He does not like my hair cut short..."
When was the mother shocked? Ans: The narrator was shocked (stunned) at the end of the story when he found Nana sleeping in Nani's bed wearing her dhoti and blouse.
Why did the narrator feel a little relieved after coming from Dr Kamble's? Ans: Because Dr. Kamble explained that it made no difference if Nana thought of himself as Nani. It was just his way of coping, and the family should adjust to it instead of worrying.
Tell her I will see her in the beyond. -> a) Nana will meet Nani after death.
The shift was gradual. -> b) Very slowly Nana got transformed as Nani.
In fact there is more of her and less of him. -> a) Nana was mostly overpowered by the personality of Nani.
Let him live his life any way he wants to. -> d) The family should not worry if Nana wants to behave as Nani.
In a dark cave flows a dark river, એક અંધારી ગુફામાં એક અંધારી નદી વહે છે,
And on its stony bank there sits a man, અને તેના પથરાળ કાંઠે એક માણસ બેઠો છે,
Old as the sun - or older, સૂર્ય જેટલો ઘરડો - અથવા તેનાથી પણ વધારે ઘરડો,
Weaving a yarn of rainbow and humming a song. મેઘધનુષ્યનો દોરો (સૂત) વણી રહ્યો છે અને એક ગીત ગણગણી રહ્યો છે.
But the blind, deaf fish that swim in the stream પરંતુ તે આંધળી, બહેરી માછલીઓ જે પ્રવાહમાં તરે છે
See neither yarn nor man, તેઓ ન તો દોરો જુએ છે ન તો તે માણસને,
Nor hear his everlasting song. કે ન તો તેનું અનંત ગીત સાંભળે છે.
cave -> mystery
rainbow -> beauty
fish -> man / insensitive, routine (The fish represents modern man busy in routine).
river -> life
old man -> the creator (God)
We hired the trucks to cart away our household belongings.
The basketball player was removed from the game when he did not pay heed to the referee's warning.
The manager was injured when he tried to intervene between two customers.
She curled up on the couch and fell asleep.
Doyle smiled at him and quipped.
I was taken aback at his rudeness.
The train sped to the station with a sudden whoosh out.
Did the policeman reprimand the old man?
Tom was thrashed by his master for telling a lie.
Her grandfather's ashes were immersed into the Ganga.
They are only concerned with their own petty interests.
The little princess grumbled to her maid that her bed was badly made.
Helen got up this morning like a radiant fairy.
Jackson's expression morphed from irritated to amused.
quibbling -> () argue or complain about small, unimportant things
intervene -> () come between so as to prevent or alter a result
quip -> () a clever remark
flush -> () a sudden rush of intense emotion
provoke -> () deliberately make (someone) annoyed or angry
bier -> () a movable frame on which a corpse is placed
cart away -> () take away by means of a vehicle
pay heed to -> () to give careful attention
whoosh out -> () a sudden movement accompanied by a rushing sound
He would arrogantly parade into the house with his new wife. -> d) When marching with his newly wed wife into the house, he looked proud.
He would keep quibbling with her all the time. -> c) He kept on objecting over petty issues all the time.
Nani would whoosh out a few words together... -> a) Nani would blurt out a few words quickly from her toothless mouth.
I do not want my grandchildren to be thrashed by their stepmother. -> c) I do not wish my grandchildren to be beaten by their stepmother.
At times a petty quarrel would push them into long silence. -> c) It is bad that an insignificant fight would result in long arguments.
stony -> rocky
bank -> shore
humming -> buzzing
yarn -> wool/thread
F.3 Write down A for advice and S for supposition:
If I were you, I would study more. -> (A) Advice
I wouldn't do that if I were you. -> (A) Advice
If he were taller, he could be selected in team. -> (S) Supposition
If I were not in debt, I would quit my job. -> (S) Supposition
If I were sick, I wouldn't be here. -> (S) Supposition
F.5 Join these sentences using expression 'as if' and 'like'.
The rabbit sat still as if it were a toy.
Her eyes are blazing like tongues of fire. (Or: Her eyes are blazing as if they were tongues of fire).
They met after a long time as if they were strangers.
He looked very stubborn as if he didn't care at all.
The shadow was approaching like a tiny dark cloud.
Nana would keep quibbling with Nani as if they were two people who had just married in the first flush of love.
Nana became all the more irritable now as if he had lost a wager.
F.6 Match A with B:
If I were a millionaire -> I would give a lot to charity.
If I were the president -> I would reduce the tax.
If I were very handsome -> I would have become a Bollywood hero.
If I were a kite -> I would catch the clouds.
If I were a dolphin -> I would have travelled all the seas.
If I were an eagle -> I would fly across the Himalaya.