chapter 1

સાચો જવાબ: સમગ્ર બ્રહ્માંડમાં એક પરમાત્મા (શ્રીહરિ) જ જુદા જુદા રૂપે વ્યાપેલા છે.

સાચો જવાબ: પરમાત્માએ અનંત પ્રકારના રસ અને આનંદ માણવા માટે વૈવિધ્યપૂર્ણ સૃષ્ટિનું સર્જન કર્યું છે.

સાચો જવાબ: ‘અખિલ બ્રહ્માંડમાં’ કાવ્યમાં વેદ અને સ્મૃતિશાસ્ત્રો કહે છે કે, સોનું એક જ છે, પણ તેનામાંથી જુદા જુદા ઘાટના ઘરેણાં (આભૂષણ) બનાવવામાં આવે છે અને અંતે તો તે સોનું જ રહે છે.

સાચો જવાબ: ‘અખિલ બ્રહ્માંડમાં’ કાવ્યમાં વેદ અને સ્મૃતિશાસ્ત્રો કહે છે કે, સોનું એક જ છે, પણ તેનામાંથી જુદા જુદા ઘાટના ઘરેણાં (આભૂષણ) બનાવવામાં આવે છે અને અંતે તો તે સોનું જ રહે છે.

સાચો જવાબ: કવિના મતે ઈશ્વરને માત્ર સચ્ચાઈ અને પ્રેમભક્તિ દ્વારા જ પામી શકાય છે.

સાચો જવાબ: જ્ઞાનગ્રંથો થકી સમઝણનો ગરબડ/ગોટાળો સર્જાયો છે, જેના કારણે લોકો ઈશ્વરને ઓળખવામાં ભાંતિ ઉત્પન્ન કરે છે.

સાચો જવાબ: પરમાત્મા પૃથ્વી પર પવન રૂપે, પાણી રૂપે, ભૂમિમાં તત્ત્વ રૂપે, આકાશમાં શબ્દ કે વૃક્ષ થઈને આકાશમાં વિસ્તરી રહ્યા છે. તેમજ તે જીવમાં ચૈતન્ય રૂપે અને પવનમાં શ્વાસ રૂપે પણ વ્યાપેલા છે.

સાચો જવાબ: ઘરેણાંના આકાર, ઘાટ કે નામ અલગ-અલગ હોય છે જેમ કે કડું, કાનની બાtransઅથવા હાર; પરંતુ એ બધાનો મૂળ આધાર અને દ્રવ્ય માત્ર સોનું જ છે. તેને ઓગાળી દઈએ તો તે ફરીથી સોનું જ બની જાય છે, તેથી કહી શકાય કે ‘સોનું તો આખરે સોનું જ છે’.

સાચો જવાબ: બીજ એ કારણ છે અને વૃક્ષ એ તેનું કાર્ય છે. બીજમાંથી જ વૃક્ષ ઉત્પન્ન થાય છે અને વૃક્ષની અંદર જ ફરીથી બીજ છુપાયેલું હોય છે. તેવી જ રીતે પરમાત્મા કારણરૂપ છે અને આ જગત કાયારૂપ છે.

સાચો જવાબ: નરસિંહ મહેતા પરમતત્ત્વને સમજાવતા કહે છે કે આ સમગ્ર બ્રહ્માંડમાં એક જ પરમાત્મા જુદા જુદા રૂપે વ્યાપેલા છે. જેમ સોનામાંથી વિવિધ આભૂષણો બને છે પરંતુ અંતે તે સોનું જ છે, તેમ જગતમાં પવન, પાણી, વૃક્ષ, આકાશ વગેરેમાં પણ એ જ પરમતત્ત્વ રહેલું છે. ગ્રંથોએ અજ્ઞાનતાના કારણે ભેદભાવ ઊભા કર્યા છે, પરંતુ જે સાચા દિલથી પ્રેમભક્તિ કરે છે તેને જ પરમાત્માની પ્રાપ્તિ થાય છે.

સાચો જવાબ:

‘ગ્રંથ ગરબડ કરી વાત નવ કરી ખરી, જેહને જે ગમે તેને પૂજે,

 

મન-વચન-કર્મથી આપ માની લહે, સત્ય છે એ જ : મન એમ સૂજે.’

 

ઉત્તર: આ પંક્તિઓમાં કવિ કહે છે કે શાસ્ત્રો અને જ્ઞાનગ્રંથોએ ઈશ્વર વિશે સાચી વાત સ્પષ્ટ કરવાને બદલે ગૂંચવાડો (ગરબડ) ઊભો કર્યો છે. પરિણામે, જેને જે દેવ કે રૂપ ગમે છે તે તેની પૂજા કરવા લાગે છે. માણસ પોતાના મન, વાણી અને કર્મથી જેને સાચું માની લે છે, તેને જ તે ઈશ્વર માની બેસે છે. પરંતુ વાસ્તવમાં પરમાત્મા તો એક જ અને સર્વવ્યાપી છે.