chapter 15

સાચો જવાબ: સહજ રીતે મળવું પવનની જેમ ક્ષણિક અને ઉપરી હોય છે, જેમાં કોઈ કાયમી સંબંધ કે છાયારૂપ આશરો આપવાની આત્મીયતા હોતી નથી.

સાચો જવાબ: નગર અથવા માનવમેળો બાળકની જેમ ભોળો અને અબુધ છે, તેથી તેને કોઈ પણ વ્યક્તિ સહેલાઈથી છેતરી કે લલચાવી શકે છે.

સાચો જવાબ: કાચબાની જેમ ધીમી પણ એકધારી વહી રહેલી સમયની ગતિને ઉલટાવવા કે સમયના પ્રવાહને બદલવાના અસંભવ પ્રયાસરૂપે કવિ રેતશીશીને ઉલટાવવાનું કહે છે.

સાચો જવાબ: 'શક્યતાનાં દ્વાર ખખડાવવાં' એટલે જે કામ અશક્ય કે દુષ્કર લાગતું હોય તેને સાહસ કરીને શક્ય બનાવી જોવું. જેમ કે જડ પથ્થરો બોલે નહીં, છતાં અશક્યતામાંથી શક્યતા શોધવા માટે પ્રયત્ન કરી જોવો.

સાચો જવાબ: દર્પણ (આયના) ની સામે જે આવે તેનું જ પ્રતિબિંબ તેમાં ઝિલાય છે અને વ્યક્તિ દૂર જતાં પ્રતિબિંબ ગાયબ થઈ જાય છે. તેવી જ રીતે આજના જડ અને યાંત્રિક સંબંધો પણ દર્પણ જેવા ક્ષણભંગુર બની ગયા છે. તેથી કવિ કોઈને ક્ષણિક નહિ પણ પોતાની આંખોમાં કાયમી ચિતરાવી જોવાનું કહે છે.

સાચો જવાબ:

શ્યામ સાધુ રચિત 'જુઓ' ગઝલ જીવનના વિવિધ પાસાઓ અને અશક્યને શક્ય કરવાના આહ્વાનનું સુંદર ભાવદર્શન કરાવે છે:

• 
  

  પહેલો શેર: જડ પથ્થરોને બોલાવવાની વાત કરીને કવિ ભાવકને અશક્ય લાગતી બાબતોમાંથી પણ શક્યતાના દ્વાર ખખડાવવાનું સાહસ કરવા પ્રેરણા આપે છે.

  
  


• 
  

  બીજો શેર: પવનની જેમ ચંચળ થઈને ક્ષણિક મળવું તો સરળ છે, પરંતુ વૃક્ષની જેમ ડાળીઓ ફેલાવીને કોઈને આશરો કે છાયડો આપવો એ જ સાચો માનવધર્મ છે.

  
  


• 
  

  ત્રીજો શેર: આ આખું નગર કે માનવસમાજ બાળક જેવો અબુધ છે, જેને કોઈ પણ લાલચ આપીને ભ્રમિત કે લલચાવી શકે છે.

  
  


• 
  

  ચોથો શેર: સમયની ગતિ કાચબા જેવી ધીમી પણ અવિરત છે. સમયચક્ર કે ભૂતકાળને બદલવા માટે રેતશીશીને ઉલટાવી જોવાનું કહી સમયની અપરિવર્તનીય ગતિ દર્શાવી છે.

  
  


• 
  

  પાંચમો શેર: દર્પણમાં તો સહુના ચહેરા ક્ષણિક દેખાય છે, પરંતુ સંબંધોમાં સત્યતા લાવવા કોઈના પ્રત્યેના પ્રેમને આંખોમાં કાયમી કોતરી ચિતરાવી જોવાની દુષ્કર વાત કરી છે.