ધોરણ 12 | విષય: Gujarati
ચારેય દેવોએ નળરાજાને બબ્બે વરદાન આપ્યાં:
ઇન્દ્રદેવે: ક્યારેય ન સુકાય તેવી કમળમાળા આપી અને એક દિવસમાં સો જોજન ચાલી શકે તેવો અશ્વમંત્ર આપ્યો.
અગ્નિદેવે: નળ ક્યારેય અગ્નિથી દાઝશે નહીં અને જ્યારે સ્મરણ કરશે ત્યારે અગ્નિ પ્રગટ થશે તેવું વરદાન આપ્યું.
ધર્મદેવે: જ્યાં સુધી નળ રાજભોગ ભોગવશે ત્યાં સુધી તેના પુરમાં કોઈ રોગ નહીં થાય અને તેની કથા વાંચનારાઓને જમની યાતના ભોગવવી નહીં પડે તેવું વરદાન આપ્યું.
વરુણદેવે: સૂકું વૃક્ષ નવપલ્લવિત થઈ જશે અને સ્મરણ કરતાં જ તત્કાળ જળ ઉત્પન્ન થશે તેવું વરદાન આપ્યું.
દમયંતીને: દેવોએ દમયંતીને વરદાન આપ્યું કે તેના હાથ અમૃતસ્ત્રાવી (અમૃત જેવા સંજીવક) બનશે.
દમયંતીના સ્વયંવરમાં નળરાજા ઉપરાંત ઇન્દ્ર, અગ્નિ, વરુણ અને જમરાય - આ ચારેય દેવો પણ નળનું રૂપ ધારણ કરીને આવ્યા. પાંચ નળ જોઈને દમયંતી ગભરાઈ અને પિતા ભીમક પાસે ગઈ. ભીમકે તેને દેવોની ઓળખ બતાવી (અંતરિક્ષમાં ઊભા રહેવું, અણમિષ આંખો વગેરે). દેવોએ કપટ કરી એકબીજાને શાપ આપ્યા જેથી તેમનાં મોં પશુ જેવાં થઈ ગયાં, પણ પછી શાપ ફોક કર્યા.
દમયંતીએ ચતુરાઈથી દેવોને તેમના પિતાના નામ પૂછ્યા, દેવોએ ચતુર બનીને 'વીરસેન' જ નામ આપ્યું. બાદમાં નારદજી દેવોની પત્નીઓને (ઇંદ્રાણી વગેરેને) સ્વયંવરમાં લઈ આવ્યા. પત્નીઓને જોઈને દેવો લજવાયા અને પોતાના સાચા રૂપમાં પ્રગટ થયા. દમયંતીએ દેવોની સ્તુતિ કરી અને દેવોએ પ્રસન્ન થઈ નળ અને દમયંતીને અદ્ભુત વરદાન આપ્યાં. દમયંતીએ નળરાજાને વરમાળા પહેરાવી. સ્વયંવર પૂરો થયા પછી રસ્તામાં દમયંતીને પરણવાની આશાથી આવતા કળિયુગ અને દ્વાપર સામસામે મળ્યા. દમયંતી પરણી ગઈ છે તે જાણી કળિયુગ ક્રોધે ભરાયો અને નળરાજાના શરીરમાં પ્રવેશ કરવા માટે તકની રાહ જોવા લાગ્યો.