ધોરણ 12 | విષય: SPCC
બૅન્કનાં મુખ્ય બે કાર્યો નીચે મુજબ છે:
ગ્રાહકો પાસેથી થાપણો સ્વીકારવી (નાણાં જમા રાખવા).
જરૂરિયાતમંદ ગ્રાહકોને ધિરાણ (લોન) આપવું.
બૅન્કના મુખ્ય પ્રકારો નીચે મુજબ છે:
રાષ્ટ્રીયકૃત બૅન્ક: જે બૅન્કોની માલિકી અને સંચાલન સરકાર હસ્તક હોય છે (દા.ત., સ્ટેટ બૅન્ક ઑફ ઇન્ડિયા).
ખાનગી બૅન્ક: જે બૅન્કોની માલિકી ખાનગી રોકાણકારોની હોય છે (દા.ત., એચ.ડી.એફ.સી. બૅન્ક).
કો-ઑપરેટિવ (સહકારી) બૅન્ક: જે સહકારી ધોરણે સ્થાપવામાં આવે છે અને ગ્રાહકો તેના સભ્યો હોય છે.
ઔદ્યોગિક બૅન્ક: જે ઉદ્યોગો અને ધંધાઓને લાંબા ગાળા માટે નાણાકીય સહાય પૂરી પાડે છે.
બૅન્કની સેવાઓનો લાભ લેવા માટે મુખ્યત્વે નીચેના બે પ્રકારનાં ખાતાં ખોલાવી શકાય:
બચત ખાતું (Savings Account)
ચાલુ ખાતું (Current Account)
બૅન્કને લખવામાં આવતા વિનંતી પત્રોમાં નીચેના પ્રકારના પત્રોનો સમાવેશ થાય છે:
ડેબિટ કાર્ડ, ક્રેડિટ કાર્ડ અથવા એ.ટી.એમ. સુવિધા મેળવવા અંગેનો પત્ર.
બૅન્કમાં લૉકર સુવિધા મેળવવા અંગેનો પત્ર.
ઑવરડ્રાફ્ટ (શાખ) કે લોન (શૈક્ષણિક/ગૃહ/વાહન) મેળવવા અંગેનો પત્ર.
બૅન્ક ખાતું બંધ કરવા અંગેની જાણ કરતો પત્ર.
ડિમેટ ખાતું ખોલાવવા અંગેનો પત્ર.
બૅન્કને નીચેની બાબતો માટે ફરિયાદ પત્રો લખવામાં આવે છે:
બૅન્ક સ્ટેટમેન્ટ (પાસબુક)માં નાણાકીય હિસાબ કે રકમ બાબતે થયેલી ભૂલ અંગે ધ્યાન દોરવા.
એ.ટી.એમ. કે ડેબિટ કાર્ડ ગુમ થયા અંગે જાણ કરવા અને બ્લોક કરવા બાબતે.
બૅન્ક કર્મચારી દ્વારા ગ્રાહક સાથે થયેલા અસભ્ય વર્તન કે ગેરવર્તણૂકની ફરિયાદ કરવા.
ચેક ખોવાઈ જવા અંગે અથવા ચેકનું પેમેન્ટ અટકાવવા (Stop Payment) અંગે.
મનહરલાલ પારેખ
12, શિવમ સોસાયટી, સ્ટેશન રોડ, પાલનપુર-385001
મોબાઇલ નંબર : 98250XXXXX
તારીખ : 10મી ફેબ્રુઆરી, 2026
મૅનેજરશ્રી,
સ્ટેટ બૅન્ક ઑફ ઇન્ડિયા,
મુખ્ય શાખા, પાલનપુર-385001
વિષય : પ્રધાનમંત્રી જન-ધન યોજના (PMJDY) અંગે માહિતી મેળવવા બાબત.
સાહેબશ્રી,
હું આપની બૅન્કનો નિયમિત ગ્રાહક છું. ભારત સરકાર અને સ્ટેટ બૅન્ક ઑફ ઇન્ડિયા દ્વારા શરૂ કરવામાં આવેલી 'પ્રધાનમંત્રી જન-ધન યોજના' વિશે વર્તમાનપત્રો દ્વારા વિસ્તૃત માહિતી મળી છે.
મારી આસપાસના કેટલાક જરૂરિયાતમંદ પરિવારોને આ યોજના હેઠળ શૂન્ય સિલક (Zero Balance) ખાતું ખોલાવવા અને અન્ય સરકારી સહાય મેળવવામાં રસ છે. આ યોજના હેઠળ ખાતું ખોલાવવા માટે કયા દસ્તાવેજોની જરૂર પડે છે, ઓવરડ્રાફ્ટની સુવિધા કેટલી મળે છે તથા આ વીમા સવલતોની શું શરતો છે તેની વિસ્તૃત માહિતી આપવા નમ્ર વિનંતી છે. જેથી આ અંગે યોગ્ય કાર્યવાહી કરી શકીએ.
સહકારની અપેક્ષા સહ.
આપનો વિશ્વાસુ,
(સહી)
મનહરલાલ પારેખ
કિરણબહેન મહેતા
5, અક્ષર રેસિડેન્સી, યુનિવર્સિટી રોડ, રાજકોટ-360005
મોબાઇલ નંબર : 94260XXXXX
તારીખ : 12મી ફેબ્રુઆરી, 2026
મૅનેજરશ્રી,
બૅન્ક ઑફ બરોડા,
યુનિવર્સિટી રોડ શાખા, રાજકોટ-360005
વિષય : ક્રેડિટ કાર્ડ ખોવાઈ જવા અંગે અને નવું કાર્ડ મેળવવા બાબત.
સાહેબશ્રી,
હું છેલ્લાં 5 વર્ષથી આપની બૅન્કમાં બચત ખાતું ધરાવું છું અને બૅન્ક દ્વારા મને ક્રેડિટ કાર્ડ આપવામાં આવ્યું છે.
ગઈકાલે બજારમાં ખરીદી કરતી વખતે મારું ક્રેડિટ કાર્ડ ક્યાંક ખોવાઈ ગયું છે. મેં તુરંત જ બૅન્કના હેલ્પલાઇન નંબર પર ફોન કરીને કાર્ડ બ્લોક કરાવવાની નોંધણી કરાવી દીધી છે, જેથી તેનો ગેરઉપયોગ ન થાય. આપશ્રીને નમ્ર વિનંતી છે કે મારા નામે નોંધાયેલ જૂનું કાર્ડ રદ કરવાની ഔપચારિકતા પૂર્ણ કરશો અને નવું ક્રેડિટ કાર્ડ મેળવવા માટે મારે કયા પ્રકારની અરજી કે કાર્યવાહી કરવી પડશે તેની જાણ કરશોજી.
સહકારની અપેક્ષા.
આપની વિશ્વાસુ,
(સહી)
કિરણબહેન મહેતા
જય અંબે ટ્રેડિંગ કંપની
18, મર્ચન્ટ કોમ્પ્લેક્સ, સ્ટેશન રોડ, ભરૂચ-392001
મોબાઇલ નંબર : 99240XXXXX
તારીખ : 15મી ફેબ્રુઆરી, 2026
મૅનેજરશ્રી,
દેના બૅન્ક (હાલ બૅન્ક ઑફ બરોડા),
સ્ટેશન રોડ શાખા, ભરૂચ-392001
વિષય : પેઢીના નામે ચાલતું ચાલુ ખાતું બંધ કરવા અંગે.
સાહેબશ્રી,
અમારી પેઢી 'જય અંબે ટ્રેડિંગ કંપની'ના નામે છેલ્લાં 8 વર્ષથી આપની બૅન્કમાં ચાલુ ખાતા નંબર 1023456789 ચાલે છે.
અમારા વ્યવસાયિક સ્થળમાં ફેરફાર થવાને કારણે અને અન્ય શહેરમાં કાર્યો સંભાળવાના હોવાથી અમારે આ ચાલુ ખાતાની હવે કોઈ જરૂરિયાત નથી. તેથી અમારા પેઢીના ઉપરોક્ત ચાલુ ખાતાને આજથી જ બંધ કરી, ખાતામાં રહેલી બાકી જમા રકમ ચેક દ્વારા અથવા રોકડમાં આપવા વિનંતી છે. આ સાથે આ ખાતાની વણવપરાયેલી ચેકબુકના પાનાં પરત કરું છું.
છેલ્લાં વર્ષોમાં બૅન્ક દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવેલી ઉત્તમ સેવાઓ બદલ અમે આપનો આભાર માનીએ છીએ.
બિડાણ : વણવપરાયેલા ચેક
આપનો વિશ્વાસુ,
(સહી)
અશ્વિનભાઈ પટેલ (ભાગીદાર)
રમણીકભાઈ શાહ
24, સોમનાથ સોસાયટી, બજાર રોડ, દહેગામ-382305
મોબાઇલ નંબર : 97230XXXXX
તારીખ : 18મી ફેબ્રુઆરી, 2026
મૅનેજરશ્રી,
એચ.ડી.એફ.સી. બૅન્ક,
દહેગામ શાખા, દહેગામ-382305
વિષય : ડિમેટ ખાતું (Demat Account) ખોલાવવા અંગેની કાર્યવાહીની માહિતી મેળવવા બાબત.
સાહેબશ્રી,
હું છેલ્લાં 6 વર્ષથી આપની બૅન્કમાં બચત ખાતું ધરાવું છું. હવે હું શેરબજારમાં રોકાણ કરવા માંગું છું અને તેના માટે ડિમેટ ખાતું ખોલાવવું અનિવાર્ય છે.
આપની બૅન્ક દ્વારા ગ્રાહકોને ડિમેટ ખાતાની સવલત પૂરી પાડવામાં આવે છે તેમ મેં જાણ્યું છે. આ ખાતું ખોલાવવા માટે મારે કયા કયા દસ્તાવેજો (જેવા કે પૅન કાર્ડ, આધાર કાર્ડ, પાસપોર્ટ સાઇઝ ફોટો વગેરે) આપવા પડશે, વાર્ષિક જાળવણી ખર્ચ (AMC) કેટલો રહેશે અને તેની પ્રક્રિયા શું છે તેની સંપૂર્ણ માહિતી આપવા વિનંતી છે, જેથી હું જરૂરી કાર્યવાહી પૂર્ણ કરી શકું.
સહકારની અપેક્ષા.
આપનો વિશ્વાસુ,
(સહી)
રમણીકભાઈ શાહ
પૂજાબહેન શર્મા
42, વૃંદાવન રેસિડેન્સી, અડાજણ રોડ, સુરત-395009
મોબાઇલ નંબર : 91730XXXXX
તારીખ : 20મી ફેબ્રુઆરી, 2026
મૅનેજરશ્રી,
પંજાબ નૅશનલ બૅન્ક,
અડાજણ શાખા, સુરત-395009
વિષય : બૅન્ક કર્મચારી દ્વારા થયેલા અસભ્ય વર્તનની ફરિયાદ અંગે.
સાહેબશ્રી,
હું છેલ્લાં 4 વર્ષથી આપની બૅન્કમાં નિયમિતપણે બચત ખાતું ધરાવું છું અને અત્યાર સુધી બૅન્કની સેવાઓ સારી રહી છે.
ગત તારીખ 18 ના રોજ મારા ખાતામાં નાણાં જમા કરાવવા અને પાસબુકમાં એન્ટ્રી કરાવવા માટે હું બૅન્કમાં ગઈ હતી. કાઉન્ટર પર બેઠેલા કર્મચારીને મેં વિનંતીપૂર્વક પાસબુક અપડેટ કરવા કહ્યું, પરંતુ તેમણે અકારણ ગુસ્સે થઈને મારી સાથે અત્યંત અસભ્ય અને અણછાજતું વર્તન કર્યું. એક ગ્રાહક તરીકે આ પ્રકારનું અપમાનજનક વર્તન બૅન્કની પ્રતિષ્ઠાને પણ નુકસાન પહોંચાડે છે.
આપશ્રીને નમ્ર અપીલ છે કે આ સમગ્ર ઘટનાની ગંભીરતાથી તપાસ કરી સંબંધિત કર્મચારી સામે યોગ્ય શિસ્તભંગનાં પગલાં લેશો, જેથી ભવિષ્યમાં કોઈ અન્ય ગ્રાહકે આ પ્રકારની માનસિક અસહ્ય સ્થિતિનો સામનો કરવો ન પડે.
આપની વિશ્વાસુ,
(સહી)
પૂજાબહેન શર્મા