chapter 11

ધોરણ 6 | విષય: Gujarati

૧. વાતચીત

સાચો જવાબ: અમે જ્યારે પ્રવાસમાં નદી કે તળાવ (જેમ કે કાંકરિયા કે નર્મદા નદી) ગયા હતા ત્યારે હોડીમાં મુસાફરી કરી છે.

સાચો જવાબ: અમે નદી કિનારે, તળાવમાં, દરિયા કિનારે (બંદરે) અને ચિત્રો કે ટીવીમાં હોડી જોઈ છે.

સાચો જવાબ: જો અમે દરિયામાં વચ્ચે ફસાઈ જઈએ તો હિંમત ન હારીએ, દિશા દર્શાવતા યંત્ર (કંપાસ) અને ધ્રુવના તારાનો ઉપયોગ કરીએ, મદદ માટે ઈશારા કે સિગ્નલ આપીએ અને શાંતિથી ઉપાય શોધીએ.

સાચો જવાબ: હા, અમને હોડીમાં બેસવું ખૂબ ગમે છે; કારણ કે પાણી પર તરવાનો અને ખુલ્લી હવા માણવાનો અલગ જ આનંદ હોય છે.

સાચો જવાબ: હા, મેં મોટા થઈને દેશ સેવા કરવાનો / શિક્ષક / ડૉક્ટર બનવાનો નિશ્ચય કર્યો છે.

સાચો જવાબ:


  • કિનારા – મિનારા ➔ વાક્ય: દરિયાના કિનારા પરથી દૂર ઊંચા મિનારા દેખાતા હતા.




  • ઊપડ્યા – ખુલ્યા ➔ વાક્ય: વાહનો ઉપડ્યા અને રસ્તાઓ ખુલ્યા.




  • ખૂલે – ઝૂલે ➔ વાક્ય: બગીચામાં ફૂલો ખૂલે છે અને મોર ઝૂલે છે.




  • ફરકે – મરકે ➔ વાક્ય: રાષ્ટ્રધ્વજ પવનમાં ફરકે છે અને બાળક મરકે છે.




  • તાલી – મતવાલી ➔ વાક્ય: બાળકો તાલી પાડીને મતવાલી ચાલે ચાલે છે.




  • રમતી – ભમતી ➔ વાક્ય: છોકરીઓ આંગણામાં રમતી અને પતંગિયા પાછળ ભમતી.




  • ભેટ – ત્રિભેટ ➔ વાક્ય: મિત્રોની ભેટ ત્રિભેટે થઈ.




  • ઊપડી – ઢૂંકડી ➔ વાક્ય: ગાડી ઊપડી અને મંજિલ ઢૂંકડી આવી.




  • તાક્યું – રાખ્યું ➔ વાક્ય: તેણે લક્ષ્ય તાક્યું અને કશું બાકી ન રાખ્યું.




૩. પ્રશ્નોના જવાબ

સાચો જવાબ: ધ્રુવનો તારો ઉત્તર દિશામાં સ્થિર રહે છે, તેથી દરિયાઈ સફરમાં સાચી દિશા જાળવી રાખવા અને લક્ષ્ય તરફ આગળ વધવા હોડીએ ધ્રુવનું નિશાન તાક્યું હશે.

સાચો જવાબ: હોડી માટે પ્રવાસનો આનંદ અને સફરમાં આગળ વધવું એ જ મુખ્ય છે. એકવાર પ્રવાસ શરૂ થયા પછી મંજિલ દૂર છે કે નજીક તેનો કોઈ ભેદ રહેતો નથી, તેથી એવું કહ્યું છે.

સાચો જવાબ: હોડીના ઉદાહરણ દ્વારા આપણને જીવનરૂપી યાત્રામાં મુશ્કેલીઓનો સામનો કરીને સતત આશાવાદ સાથે આગળ વધવાની અને લક્ષ્ય પ્રાપ્ત કરવાની પ્રેરણા આપવામાં આવી છે.

સાચો જવાબ: સડમાં પવન ભરાવાથી હોડીને આગળ વધવા માટે જરૂરી ગતિ અને બળ મળે છે, જેનાથી હોડી ઝડપથી આગળ ધપે છે.

સાચો જવાબ: કારણ કે હોડીએ બીજ કળા જોઈને પોતાની સફર શરૂ કરી દીધી છે, એટલે કે લક્ષ્ય પ્રાપ્ત કરવાની દિશામાં મક્કમ પગલું ભરી લીધું છે, તેથી હવે પૂર્ણ સફળતા (પૂનમ) નજીક જ છે.

સાચો જવાબ:


  1. 'ધ્રુવના તારાનું નિશાન તાકવું' એટલે...





    • [✓] જીવનમાં એક લક્ષ્ય નક્કી કરવું.






  2. 'એક વાર સડ ભર્યા ઊપડ્યા...' એટલે...





    • [✓] જીવનમાં આગળ વધવા માટેની હિંમત મળવી.






  3. 'પૂનમ એની ઢૂંકડી' એટલે...





    • [✓] લક્ષ્યપ્રાપ્તિની નજીકમાં હોવું.






સાચો જવાબ:

(ભૂમિ, ઝંઝાવાત, પાલવ, હસતી)





  1. દરિયામાં ગમે ત્યારે ઝંઝાવાત થાય છે.




  2. હોડી ભૂમિ ના કિનારા છોડી આગળ વધી.




  3. નદી મંદ-મંદ હસતી દોડે છે.




  4. રાધિકા મમ્મીનો પાલવ પકડીને દોડે છે.




સાચો જવાબ:

(રાત્રિ, તારા, નભ, કાળું, સાડી, પાલવ, ચમકતા, અમાસ)



ગહન કાળું નભ છવાયું, રાત્રિનું સામ્રાજ્ય આવ્યું.



અમાસ તણી આ અંધારી રાતે, આકાશ સાડી પહેરીને ભાતે.



ચમકતા તારા ટમટમ થાય, પાલવ પર જાણે હીરા જડાય.


સાચો જવાબ:


  1. શેરપાએ શા માટે અરુણિમાને પાછા ફરવાની સલાહ આપી?





    • જવાબ: કારણ કે અરુણિમાની બોટલનો ઓક્સિજન પૂરો થઈ રહ્યો હતો, તેથી જો જિંદગી સલામત રહે તો ફરીથી પ્રયત્ન કરી શકાશે તેમ વિચારીને શેરપાએ પાછા ફરવાની સલાહ આપી.






  2. અરુણિમાને પીછેહઠ ન કરવાની પ્રેરણા કેવી રીતે મળી?





    • જવાબ: અરુણિમાને તેની મા અને બચેન્દ્રી પાલે આપેલા શબ્દો યાદ આવ્યા: "જીવનમાં ક્યારેક એકલા રહી જાઓ ત્યારે નિર્ણય તમારે જ લેવો પડે છે. એક-એક ડગ માંડીને આગળ વધજો, રસ્તો આપોઆપ મળી જશે." આ શબ્દોથી તેને પ્રેરણા મળી.






  3. અરુણિમાએ આપણને શો સંદેશો આપ્યો?





    • જવાબ: અરુણિમાએ સંદેશ આપ્યો કે માણસ શરીરથી નહીં પણ મનથી વિકલાંગ બને છે. જો મનથી હાર ન સ્વીકારીએ અને પ્રયત્ન ચાલુ રાખીએ તો ગમે તેવું અશક્ય કામ પણ શક્ય બનાવી શકાય છે.






  4. જીવનનું જોખમ લેવાનો નિર્ણય અરુણિમા માટે કઈ રીતે આશીર્વાદરૂપ બન્યો?





    • જવાબ: જોખમ લઈને આગળ વધવાના નિર્ણયને કારણે જ દોઢ કલાક પછી તે એવરેસ્ટની ટોચ પર પહોંચી ગઈ અને અશક્ય મંજિલ મેળવીને વિશ્વમાં વિજયી બની.






  5. અરુણિમાના મતે માણસ વિકલાંગ ક્યારે કહેવાય?





    • જવાબ: અરુણિમાના મતે માણસ ત્યારે જ વિકલાંગ કહેવાય જ્યારે તે હાર કબૂલી લે છે અને પ્રયત્ન છોડી દે છે.






સાચો જવાબ:

મુખ્ય વાક્ય: આસવી તેના ભાઈ ફિલિપને લેવા સાંજે સાત વાગે રેલવે સ્ટેશન પર પ્લેટફોર્મ નંબર ચાર પર ઝડપથી પહોંચે છે.





  1. આસવી કોને લેવા માટે રેલવે સ્ટેશન પર પહોંચે છે?




  2. આસવી ફિલિપને લેવા ક્યાં પહોંચે છે?




  3. આસવી ફિલિપને લેવા રેલવે સ્ટેશન પર કેટલા વાગે પહોંચે છે?




  4. આસવી ફિલિપને લેવા ક્યારે પહોંચે છે?




  5. આસવી કયા પ્લેટફોર્મ નંબર પર પહોંચે છે?




  6. આસવી કેવી રીતે રેલવે સ્ટેશન પર પહોંચે છે?




  7. ફિલિપને લેવા ઝડપથી રેલવે સ્ટેશન પર કોણ પહોંચે છે?




  8. આસવી રેલવે સ્ટેશન પર પ્લેટફોર્મ નંબર ચાર પર શા માટે પહોંચે છે?




સાચો જવાબ:


  1. (અ) અનંત, અનીતા, અવની અને આકાશને કબડ્ડી ગમતી નથી. [û] (કારણ કે વાસ્તવમાં અનંત, અનીતા, અવની અને આકાશ ચારેયને કબડ્ડી ગમે છે)




  2. (અ) જામનગરજનારા ઘરના બધા જ સભ્યો ત્યાં રોકાઈ ગયા. [û] (કારણ કે માત્ર કાકી અને સુરેશ જ રોકાયા હતા) (બ) કાકા-કાકી સાથે તેમના બંને સંતાનો જામનગર ગયા. [û] (કારણ કે તેમનો એક જ પુત્ર સુરેશ ગયો હતો) (ક) રવિવારે મમ્મી-પપ્પા, કાકા-કાકી, દાદી અને સુરેશ ભાવનગર ગયા. [û] (કારણ કે તેઓ જામનગર ગયા હતા)




  3. (અ) રમેશ, ભવેશ, જયેશ અને સતીશના દાદા રોજ બેઠકમાં જોડાય છે. [û] (કારણ કે સતીશના દાદા ક્યારેય જોડાતા નથી) (હ) ભવેશના દાદા ભાગ્યે જ બગીચાની બેઠકમાં જોવા મળે છે. [û] (કારણ કે ભવેશના દાદા રોજ બેઠક ભરે છે)




સાચો જવાબ:


  1. એક વાર સડ ભર્યા ઊપડ્યા ને વાયરા ખૂલ્યા.



    ➔ ગદ્ય રૂપાંતર: એક વાર સડ બાંધીને હોડીઓ ઊપડી અને પવન વાવા લાગ્યો.




  2. સામે ખુલ્લું આકાશ છે અને નવા નવા રસ્તાઓ ખૂલતા જાય છે.



    ➔ પદ્ય રૂપાંતર: સામે આભના તે આગળા ખૂલે, ને પંથ નવા ઝૂલે.




  3. તેના પહોળા પાલવ દૂર ફરકે ને ઝીણું ઝીણું મરકે.



    ➔ ગદ્ય રૂપાંતર: હોડીના પહોળા સડરૂપી પાલવ દૂર સુધી ફરફરે છે અને તે ધીમું ધીમું હસે છે.




  4. તેણે ધ્રુવનું નિશાન તાકીને હોડીને તે દિશામાં આગળ હંકારી છે.



    ➔ પદ્ય રૂપાંતર: એણે ધ્રુવનું નિશાન ભલું તાક્યું, બાકી ન કાંઈ રાખ્યું.




સાચો જવાબ:


  1. નરેશે માહિતી ગોઠવીને ચાર્ટ તૈયાર ~~થયો~~ / ~~કરો~~ / કર્યો.



    ➔ સાચું વાક્ય: નરેશે માહિતી ગોઠવીને ચાર્ટ તૈયાર કર્યો.




  2. કવિ કલાપીએ અનેક કાવ્યો ~~બનાવી હતી~~ / ~~રચના કરી હતી~~ / લખ્યા હતા.



    (અથવા: કવિ કલાપીએ અનેક કાવ્યોની રચના કરી હતી.)



    ➔ સાચું વાક્ય: કવિ કલાપીએ અનેક કાવ્યો લખ્યા હતા.




  3. શિવાની પોતાના મનનો ભાવ બહુ પ્રમાણિક રીતે વ્યક્ત ~~કહે છે~~ / કરે છે / ~~બોલે છે~~.



    ➔ સાચું વાક્ય: શિવાની પોતાના મનનો ભાવ બહુ પ્રમાણિક રીતે વ્યક્ત કરે છે.




```php
Warning: session_start(): Session cannot be started after headers have already been sent in /home/u367000040/domains/gyanistudent.in/public_html/footer.php on line 8
```