ધોરણ 6 | విષય: Gujarati
દ્રોણે પદ્મવ્યૂહની રચના કરી તેથી પાંડવસેના ચિંતિત હતી. ➔ [✓]
પિતા અને મામાએ અભિમન્યુને પદ્મવ્યૂહ ભેદતાં શીખવ્યું હતું. ➔ [✗]
અભિમન્યુને વિશ્વાસ હતો કે તે પોતે ચક્રવ્યૂહ તોડી શકશે. ➔ [✓]
વ્યૂહની બહાર નીકળવા માટે અભિમન્યુને અન્ય યોદ્ધાઓની મદદની જરૂર હતી. ➔ [✓]
પાંડવો ઇચ્છતા હતા કે અભિમન્યુ વ્યૂહમાંથી કોઈની મદદ વગર જાતે જ પાછો ફરે. ➔ [✗]
પાંડવો પદ્મવ્યૂહમાં પ્રવેશીને તેને વેરવિખેર કરી દેશે એવી અભિમન્યુને ખાતરી હતી. ➔ [✗]
અભિમન્યુએ સારથિને કહ્યું કે દ્રોણ યુદ્ધના નિયમોનું પાલન નહિ કરે. ➔ [✗]
દ્રૌપદી અભિમન્યુનું યુદ્ધ જોતી હતી. ➔ [✓]
(જયadrથ, અભિમન્યુ, દુર્યોધન, દ્રોણ, દ્રૌપદી, અર્જુન, યુધિષ્ઠિર, ભીમ, કૃષ્ણ)
| ક્રમ | વિધાન | પાત્ર |
|---|---|---|
| ૧ | પાંડવોને આગળ વધતા અટકાવી દીધા. | જયadrથ |
| ૨ | જોતજોતામાં એણે વ્યૂહની એક પછી એક હરોળ તોડી નાખી. | અભિમન્યુ |
| ૩ | પુત્રના મૃત્યુથી એ ખૂબ ગુસ્સે ભરાયો. | દુર્યોધન |
| ૪ | પોતાના બધા સાથીઓને એકસાથે અભિમન્યુ પર તૂટી પડવાનું કહ્યું. | દ્રોણ |
| ૫ | એકસાથે છ યોદ્ધાઓનો સામનો કરતા એનો રથ ભાંગી ગયો. | અભિમન્યુ |
| ૬ | અભિમન્યુના મૃત્યુથી એ ખૂબ ખુશ થઈ ગયો. | દુર્યોધન |
| ૭ | એને ચિંતા થઈ કે હવે કદાચ અર્જુન યુદ્ધ કરવાનું છોડી દેશે. | દ્રૌપદી |
| ૮ | એને ખબર પડી ગઈ કે પોતાનો વીર પુત્ર મૃત્યુ પામ્યો છે. | અર્જુન |
| ૯ | બંને ભાઈઓ અર્જુન સમક્ષ શોક વ્યક્ત કરવા લાગ્યા. | યુધિષ્ઠિ |
મહાવિનાશ - [✓] મોટો સંહાર
દીપાવવું - [✓] શોભાવવું
વેરવિખેર - [✓] વેરણછેરણ
લગોલગ - [✓] લગભગ પાસે
અશક્ત - [✓] નબળું
હતાશ - [✓] નિરાશ
પીઠ થાબડવી - [✓] પ્રોત્સાહન આપવું
ત્રાટકવું - [✓] ઓચિંતો હુમલો કરવો
ફાળ પડવી - [✓] ઓચિંતું ભયભીત થવું
(ત્રાટકીશું, ફાળ પડી, લગોલગ, દીપાવશે, મહાવિનાશ, પીઠ થાબડી, હતાશ, અસમર્થ, વેરવિખેર)
દ્રોણના પદ્મવ્યૂહના સમાચાર સાંભળીને પાંડવસેના હતાશ થઈ ગઈ હતી. અર્જુનની ગેરહાજરીમાં પદ્મવ્યૂહ તોડવા પોતે અસમર્થ છે એવું ભીમ અને યુધિષ્ઠિર સમજતા હતા. અર્જુન તો ઘડીભરમાં ચક્રવ્યૂહને વેરવિખેર કરી શકે. અર્જુનની ગેરહાજરીમાં પાંડવસેનામાં સર્જાશે એવા ખ્યાલ આવતાં પાંડવ યોદ્ધાઓને ફાળ પડી હતી. જોકે યુધિષ્ઠિરને જેવી ખબર પડી કે અભિમન્યુ પદ્મવ્યૂહ તોડી શકે છે, ત્યારે તરત જ તે અભિમન્યુની લગોલગ આવી પહોંચ્યા અને પૂછ્યું, "વત્સ, તું પદ્મવ્યૂહ જાણે છે?" "અવશ્ય તાતશ્રી!" અભિમન્યુનો આત્મવિશ્વાસ જોઈને યુધિષ્ઠિરે એની પીઠ થાબડી. પાંડવ યોદ્ધાઓને લાગ્યું કે અભિમન્યુ પાંડવકુળનું નામ દીપાવશે. ભીમે કહ્યું, "પુત્ર, તું પદ્મમાં પ્રવેશ કરીશ કે તરત જ અમે પણ ત્રાટકીશું અને પદ્મહરોળને છિન્નભિન્ન કરી દઈશું."
ભેદવું ➔ [✓] તોડવું
ગૌરવર્ણ ➔ [✓] ગોરા રંગનું
ગર્વના ચૂરેચૂરા કરવા ➔ [✓] અભિમાન ઉતારવું
અસહાયતા ➔ [✓] કશું ન કરી શકવાની લાગણી
નિઃશસ્ત્ર ➔ [✓] શસ્ત્ર વિનાનું
નિશ્ચલ ➔ [✓] હાલ્યાચાલ્યા વગરનું
શોકમય ➔ [✓] ઊંડા દુઃખમાં
સૂચના: "જો પદ્મવ્યૂહને ભેદી ન શકાય તો સાંજ સુધીમાં તો પાંડવસૈન્યમાં મહાવિનાશ સર્જાય. તેને ભેદવાનું સામર્થ્ય શ્રીકૃષ્ણ, અર્જુન અને પ્રદ્યુમ્ન સિવાય કોઈનામાં હોય તો તે તારામાં છે." – આ જ વાક્યોમાંથી મળતી માહિતીવાળા વાક્યો સામે [✓] ની નિશાની કરો.
[✓] કમળ જેવા આકારના વ્યૂહને તોડવામાં ન આવે તો પાંડવસેનાના મોટાભાગના સૈનિકો મૃત્યુ પામે.
[✓] પદ્મવ્યૂહને ચાર લોકો જ ભેદી શકે તેમ હતા.
૧. શોક ➔ મારો વહાલો દીકરો હવે કોઈ દિવસ પાછો નહિ આવે.
૨. શરમ ➔ મેં જ અભિમન્યુને મૃત્યુના મોંમાં ધકેલ્યો છે.
૩. દુઃખ ➔ અરેરે! આવા પરાક્રમી પુત્રને મેં સદા માટે ગુમાવ્યો.
૪. અસહાયતા ➔ અભિમન્યુને બચાવવા હવે કોઈ નહીં પહોંચી શકે.
(૧) કૌરવોએ કમલાકાર વ્યૂહરચના કરી તેથી પાંડવ-સેનાના સેનાપતિને ચિંતા થઈ.
(૨) દ્રૌપદીએ કહ્યું કે અભિમન્યુ પદ્મવ્યૂહ તોડી શકે છે.
(૩) અભિમન્યુએ પદ્મવ્યૂહ તોડવાની તૈયારી બતાવી.
(૪) અભિમન્યુએ ગણતરીની ક્ષણોમાં પદ્મવ્યૂહને ભેદી નાખ્યું.
(૫) (ઉમેરેલી ઘટના) પાંડવ યોદ્ધાઓને જયadrથે વ્યૂહ બહાર જ અટકાવી દીધા.
(૬) હવે અભિમન્યુ ચારેય બાજુથી ઘેરાઈ ગયો હતો.
(૭) છ મહારથીઓ એક સાથે અભિમન્યુ પર તૂટી પડ્યા.
અભિમન્યુએ પહેલી હરોળ તોડી. ➔ દરમિયાન
પાંડવો આવતી કાલના યુદ્ધ વિશે આયોજન કરતા હતા. ➔ પહેલાં
આગળ અભિમન્યુ અને પાછળ બીજા પાંડવો યુદ્ધ કરવા માટે નીકળ્યા. ➔ દરમિયાન
દુર્યોધન ક્રોધથી લાલચોળ થઈ ગયો. ➔ દરમિયાન
અભિમન્યુના મૃત્યુથી પાંડવો શોકમય બની ગયા. ➔ પછી
પદ્મ તોડાતું જોઈને દ્રોણને આશ્ચર્ય થયું. ➔ દરમિયાન
પાંડવોને દ્રોણના પદ્મવ્યૂહના સમાચાર મળ્યા. ➔ પહેલાં
અભિમન્યુ આખું પદ્મ ભેદીને વચ્ચેાવચ્ચે આવી પહોંચ્યો. ➔ દરમિયાન
યુધિષ્ઠિરે અભિમન્યુને છાવણીમાં બોલાવ્યો. ➔ પહેલાં
પાંડવો જયadrથ સામે જીતી ન શક્યા. ➔ દરમિયાન
પોતાના પુત્રના મૃત્યુથી અર્જુનને આઘાત લાગ્યો. ➔ પછી
સીધા જ ➔ શાળાનો ઘંટ વાગતાં જ બાળકો સડસડાટ સીધા જ વર્ગખંડમાં જતા રહ્યા.
નહિતર ➔ બસ સમયસર મળી ગઈ, નહિતર અમે કાર્યક્રમમાં પહોંચી શક્યા ન હોત.
જો ... તો ➔ જો તમે મહેનત કરશો, તો અવશ્ય સફળ થશો.
કે જેથી ➔ મેં સવારે વહેલા ઉઠવાનું શરૂ કર્યું, કે જેથી પરીક્ષાની તૈયારી સારી રીતે થઈ શકે.
એટલા માટે ➔ આજે ખૂબ વરસાદ હતો, એટલા માટે શાળામાં રજા હતી.
છતાં પણ ➔ રાહુલે ખૂબ મહેનત કરી હતી, છતાં પણ તે પ્રથમ નંબર લાવી શક્યો નહીં.
તોપણ ➔ વાદળો ખૂબ ઘેરાયા હતા, તોપણ વરસાદ પડ્યો નહીં.
ત્યાર બાદ ➔ અમે પહેલા પ્રદર્શન જોયું, ત્યાર બાદ ભોજન લીધું.
પછી ➔ રમત પૂરી થયા પછી બધા ખેલાડીઓ વિશ્રામ કરવા ગયા.
મેચ હારી ગયા પછી, ટીમના દેખાવ વિશે તમારા વિચારો અને લાગણીઓ રજૂ કરો: ➔ જ્યારે અમારી ટીમ મેચ હારી ગઈ, ત્યારે સૌ ખેલાડીઓ હતાશ થઈ ગયા. જો અમે ફિલ્ડિંગમાં ભૂલો ન કરી હોત, તો પરિણામ અલગ હોત. ખેલાડીઓએ સારો પ્રયત્ન કર્યો હતો, છતાં પણ જીત ન મળી. ત્યાર બાદ કેપ્ટને બધાને પ્રોત્સાહિત કર્યા કે જેથી ભવિષ્યની મેચમાં સારું પ્રદર્શન કરી શકાય.
તમે મેળામાં કેવી રીતે ખોવાઈ ગયા અને શું થયું હોત તો ન ખોવાયા હોત તે અંગે પોલીસ સાથે વાત કરો: ➔ સાહેબ, જ્યારે મેળામાં ખૂબ ભીડ થઈ, ત્યારે મારો હાથ પપ્પાના હાથમાંથી છૂટી ગયો. જો મેં પપ્પાનો હાથ મજબૂતીથી પકડી રાખ્યો હોત, તો હું ખોવાયો ન હોત. હું ગભરાઈ ગયો હતો, તોપણ મેં હિંમત રાખી અને પછી તમને શોધવા લાગ્યો કે જેથી ઘરે પહોંચી શકું.
ગૃહકાર્ય ન કરી શક્યા હો ત્યારે શિક્ષક તમારી વાત માની જાય તે રીતે સમજાવી દો: ➔ સાહેબ, ગઇકાલે અચાનક વીજળી જતી રહી હતી, નહિતર મેં ગૃહકાર્ય પૂરું કરી લીધું હોત. મેં દીવાની રોશનીમાં લખવા પ્રયત્ન કર્યો, છતાં પણ અંધારું વધુ હોવાથી પૂરું ન થઈ શક્યું. હું આજે સાંજે જ આ કાર્ય પૂરું કરી લઈશ, ત્યાર બાદ આપને બતાવી દઈશ.
એક પણ પાંડવ યોદ્ધો અભિમન્યુની મદદ કરવા પહોંચી ન શક્યો.
અભિમન્યુનું યુદ્ધ કૌશલ્ય જોઈને કૌરવ મહારથીઓ ડઘાઈ ગયા.
અભિમન્યુ બાળપણથી જ શસ્ત્રવિદ્યામાં પ્રવીણ હતો.
અભિમન્યુને મામા કૃષ્ણ પાસેથી ઘણું બધું શીખવા મળતું.
કૌરવોએ અભિમન્યુને મારવા માટે યુદ્ધના નિયમોનું ઉલ્લંઘન કર્યું.
(આ લોકપ્રિય કાવ્ય/ગીત ઓડિયો કે યુટ્યુબ માધ્યમથી સાંભળવું.)