chapter 17

સાચો જવાબ: હા, મને પ્રવાસ કરવો ખૂબ ગમે છે. કારણ કે પ્રવાસ કરવાથી અવનવાં સ્થળો જોવા મળે છે, જ્ઞાનમાં વધારો થાય છે અને મિત્રો કે કુટુંબ સાથે આનંદ-પ્રમોદ કરવાની મજા આવે છે.

સાચો જવાબ: અમે છેલ્લે સાપુતારા અને ડાંગના જંગલોનો પ્રવાસ કર્યો હતો.

સાચો જવાબ: ઉનાળામાં મેદાન પ્રદેશોમાં ખૂબ ગરમી અને લૂ હોય છે, જ્યારે ઊંચાઈ વાળા હવા ખાવાના સ્થળોએ વાતાવરણ ઠંડું, આહલાદક અને તાજગીભર્યું હોય છે. તેથી લોકો ગરમીથી રાહત મેળવવા ત્યાં જવાનું પસંદ કરે છે.

સાચો જવાબ: હવા ખાવાનું સ્થળ એટલે જે સ્થળ ડુંગરાળ કે ઊંચાઈ પર આવેલું હોય, જ્યાંનું હવામાન આહલાદક, સ્વચ્છ, ઠંડું અને પ્રકૃતિથી ભરપૂર હોય.

સાચો જવાબ: સાપુતારા (ગુજરાત), માઉન્ટ આબુ (રાજસ્થાન), મહાબળેશ્વર (મહારાષ્ટ્ર), શિમલા, મનાલી અને ઊટી.

સાચો જવાબ: હા, મેં સંગ્રહાલય (મ્યુઝિયમ) જોયું છે. તેમાં જૂના જમાનાના રાજાશાહી શસ્ત્રો, આદિવાસી સંસ્કૃતિના સાધનો, જૂના સિક્કાઓ, વાસણો અને વાદ્યો નવતર રૂપે જોયા.

સાચો જવાબ: નૌકાવિહાર એટલે હોડી કે બોટમાં બેસીને તળાવ, નદી કે સરોવરમાં ફરવું. તે તળાવ, સરોવર કે શાંત નદીમાં થઈ શકે છે.

સાચો જવાબ: પ્રવાસે જતાં પહેલાં જરૂરી કપડાં, દવાઓ, નાસ્તો, પીવાનું પાણી, કેમેરો, ટોર્ચ અને જરૂરી રોકડ રકમ તેમજ બેગ પેકિંગ જેવી તૈયારીઓ કરવી પડે.

સાચો જવાબ: સમૂહ પ્રવાસ માટે અમે બસ અથવા ટ્રેનની પસંદગી કરીશું.

સાચો જવાબ: (વિદ્યાર્થીઓએ પોતાના ગામના ઇતિહાસ કે લોકવાયકા મુજબ જવાબ લખવો.)

સાચો જવાબ: ડાંગના જંગલોમાં પુષ્કળ પ્રમાણમાં વાંસ થાય છે. સ્થાનિક આદિવાસીઓ વાંસમાંથી ટોપલા, ટોપલી, પંખા તેમજ હરણ, મોર અને કબૂતર જેવાં રમકડાં બનાવીને વેચે છે અને પોતાની રોજીરોટી કમાય છે.

સાચો જવાબ: ડાંગમાં ગીચ જંગલો, ઊંચા સાગના વૃક્ષો, વાંસની ઝાડીઓ, વહેતા ઝરણાં, વનરાજી, પક્ષીઓનો કલરવ અને વિવિધ વન્યપ્રાણીઓ રહેલાં છે. આ બધી કુદરતી સંપત્તિથી ભરપૂર હોવાથી ડાંગ કુદરતી રીતે સમૃદ્ધ છે એમ કહી શકાય.

સાચો જવાબ: જેમ જેમ બસ ડુંગરાળ વિસ્તારમાં ઊંચે ચઢતી ગઈ તેમ તેમ તાપમાન ઘટવા લાગ્યું, પવનમાં ઠંડક વધી અને આસપાસ લીલીછમ વનરાજી જોવા મળી, જેથી પ્રવાસીઓને હવા બદલાઈ રહી હોવાનો અનુભવ થયો.

સાચો જવાબ: ‘સાપુતારા’ એટલે સાપોનું રહેઠાણ. ત્યાં સર્પગંગા નદીને કાંઠે પથ્થરની સાપની મૂર્તિ આવેલી છે અને રસ્તો પણ સાપની જેમ વાંકોચૂંકો છે, તેથી તેને ‘સાપુતારા’ નામ આપવામાં આવ્યું હશે.

સાચો જવાબ: રસ્તો સીધો ચઢાણવાળો નથી પરંતુ ખૂબ વાંકોચૂંકો, સતત વળાંકો અને ઘાટવાળો હોવાથી વાહનને ધીમે ચલાવવું પડે છે, તેથી ચઢાણ કરવામાં વધુ સમય જાય છે.

સાચો જવાબ: ડાંગી લોકો માટે સાપ એ પ્રકૃતિ અને સ્થાનિક આસ્થાનું પ્રતીક છે. સાપુતારા એ મૂળ સાપોનું સ્થાન ગણાતું હોવાથી તેઓ હોળી અને વાઘબારસના દિવસે આવીને સર્પદેવતાની પૂજા કરે છે.

સાચો જવાબ: ડાંગના સંગ્રહસ્થાન (મ્યુઝિયમ) માં પ્રવાસીઓને ડાંગી આદિવાસીઓની જીવનશૈલી, તેમનાં ઘરેણાં, વાસણો, શિકારના સાધનો, વાદ્યો અને હાથઉદ્યોગની ચીજો જોવા મળી હશે.

સાચો જવાબ: રાત્રે અંધારામાં ખીણમાં આવેલા ડાંગીઓના છૂટાછવાયા ઝૂંપડામાં ટમટમતા ફાનસના રંગીન અજવાળાં એવાં લાગતાં હતાં જાણે આકાશના તારા નીચે ખીણમાં ઊતરી આવ્યા હોય! તેથી પ્રવાસીઓને જાદુઈ નજારો દેખાયો.

સાચો જવાબ:

• 
  

  ઉદાહરણ: જાદુ ➔ જાદુઈ

  
  


• 
  

  નવું ➔ નવાઈ

  
  


• 
  

  સવા ➔ સવાઈ

  
  


• 
  

  હવા ➔ હવાઈ

  
  


• 
  

  નરવું ➔ નરવાઈ

  
  


• 
  

  ગરવું ➔ ગરવાઈ

  
  

સાચો જવાબ:

1. 
   

   ઊંચે ને ઊંચે:

   
   
   
   
   
   • 
     

     ઉદાહરણ: પતંગ આકાશમાં ઊંચે ને ઊંચે ચડતો રહ્યો.

     
     
   
   
   
   


2. 
   

   પાસે ને પાસે:

   
   
   
   
   
   • 
     

     વાક્ય: જેમ જેમ બસ આગળ વધી તેમ તેમ સાપુતારા પાસે ને પાસે આવતું જતું હતું.

     
     
   
   
   
   


3. 
   

   દૂર ને દૂર:

   
   
   
   
   
   • 
     

     વાક્ય: પંખીઓ આકાશમાં ઊડીને દૂર ને દૂર ચાલ્યા ગયાં.

     
     
   
   
   
   


4. 
   

   નીચે ને નીચે:

   
   
   
   
   
   • 
     

     વાક્ય: પહાડ પરથી જોતાં ખીણ ઊંડી નીચે ને નીચે દેખાતી હતી.

     
     
   
   
   
   


5. 
   

   અંદર ને અંદર:

   
   
   
   
   
   • 
     

     વાક્ય: બાળક મનમાં ને મનમાં અંદર ને અંદર હરખાતું હતું.

     
     
   
   
   
   

સાચો જવાબ:

• 
  

  ઉદાહરણ: ઊગતા ➔ આથમતા

  
  


• 
  

  ચઢતા ➔ ઊતરતા

  
  


• 
  

  આવતા ➔ જતા

  
  


• 
  

  હસતા ➔ રડતા

  
  


• 
  

  બોલતા ➔ સાંભળતા

  
  

સાચો જવાબ:

1. 
   

   ડાંગ ➔ ડાંગી

   
   


2. 
   

   ડુંગર ➔ ડુંગરાળ

   
   

સાચો જવાબ:

• 
  

  ઉદાહરણ:

  
  
  
  
  
  • 
    

    વડું - મુખ્ય

    
    
  
  
  • 
    

    વડું - એક અડદ/દાળની તળેલી વાનગી (અડદનું વડું)

    
    
  
  
  
  


• 
  

  બીજા શબ્દો:

  
  
  
  
  
  1. 
     

     રસ - આનંદ / ફળનો રસ (સરબત)

     
     
  
  
  2. 
     

     હરિ - ઈશ્વર / વાંદરો

     
     
  
  
  3. 
     

     તીર - બાણ / નદીનો કિનારો

     
     
  
  
  
  

સાચો જવાબ:

અસલ વાક્યોનો સાચો ક્રમ:

1. 
   

   હવે અમે ડાંગ જિલ્લામાં દાખલ થઈ ચૂક્યા હતા. (વાક્ય ૪)

   
   


2. 
   

   પણ ઓછું કંઈ સીધું જ ચઢ્યા કરવાનું હોય છે? (વાક્ય ૬)

   
   


3. 
   

   બસ-મથક આવી ગયું ને સામાન સાથે અમે હેઠળ ઊતર્યા. (વાક્ય ૧)

   
   


4. 
   

   સાપ તો જોવા મળે ત્યારે ખરા, પણ રસ્તો તો સાપ ચાલે એવો જ વાંકોચૂંકો હતો. (વાક્ય ૨)

   
   


5. 
   

   એમાં નૌકાવિહારની સગવડ છે. (વાક્ય ૫)

   
   


6. 
   

   રાતના અમને ડાંગી લોકોનું સમૂહનૃત્ય બતાવવામાં આવ્યું. (વાક્ય ૩)

   
   

સાચો જવાબ:

(આપેલા મુદ્દા: પ્રવાસના સ્થળની પસંદગી, પૂર્વતૈયારી, સહપ્રવાસીઓ, જોવાલાયક સ્થળો, વ્યક્તિગત અનુભૂતિ, ન ભૂલાતો પ્રસંગ)

અમારો આબુનો પ્રવાસ

આ વર્ષે દિવાળીની રજાઓમાં અમે શાળામાંથી માઉન્ટ આબુના પ્રવાસનું આયોજન કર્યું હતું. પ્રવાસની તારીખ નક્કી થતાં જ અમે જરૂરી કપડાં, નાસ્તો, કૅમેરો અને ડાયરી જેવી પૂર્વતૈયારીઓ કરી લીધી હતી. આ પ્રવાસમાં અમારા વર્ગશિક્ષક અને મારા તમામ મિત્રો સાથે હતા.

અમે રાત્રે લક્ઝરી બસમાં ઉપડ્યા અને સવારે આબુ પહોંચ્યા. આબુ પહોંચીને અમે નકી તળાવ, દેલવાડાના દહેરાં, સનસેટ પોઇન્ટ, અને ગુરુશિખર જેવાં સુંદર અને દર્શનીય સ્થળોની મુલાકાત લીધી. દેલવાડાના દહેરાંનું આરસપહાણનું કોતરકામ જોઈને અમે આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા. નકી તળાવમાં બોટિંગ કરવાનો અનુભવ અદ્ભુત હતો.

સાંજે સનસેટ પોઇન્ટ પરથી આથમતા સૂર્યનો નજારો અને ગુલાબી ઠંડીનો અનુભવ હું ક્યારેય ભૂલી શકીશ નહીં. રાત્રે બધા મિત્રોએ સાથે મળીને કૅમ્પફાયર કર્યું અને ગીતો ગાયા. આ પ્રવાસ મારા માટે ખૂબ જ આનંદદાયક અને અવિસ્મરણીય રહ્યો.