chapter 18

ધોરણ 6 | విષય: Gujarati

૧. વાતચીત

સાચો જવાબ: હું સૌને ઉત્સાહથી બૂમ પાડીને, "ચાલો દોસ્તો, મારી સાથે આવી જાવ! આપણે બધા સાથે મળીને જઈએ!" એમ કહીને હાકલ મારું.

સાચો જવાબ: "કાંટા રાને તારે લોહી નિંગળતે ચરણે..." અને "ઘનઘોર તૂફાની રાતે, બાર વાસે તને જોઈ" પંક્તિઓ આપણને બિહામણી લાગે છે. છતાં આપણે બીવું ન જોઈએ કારણ કે સાચા રસ્તે ચાલતી વખતે આવતી મુશ્કેલીઓનો નીડર થઈને સામનો કરવો જોઈએ.

સાચો જવાબ: હા, એકવાર અમારા મહોલ્લામાં કચરો સાફ કરતી વખતે કોઈ મારી સાથે ન આવ્યું, છતાં મેં એકલા હાથે સફાઈ ચાલુ રાખી. થોડી વાર પછી મને જોઈને બીજા બાળકો પણ જોડાયા.

સાચો જવાબ: હા, મને સાહસ અને ટ્રેકિંગ કરવાનું ખૂબ ગમે છે. જો કોઈ સાથે ન આવે અને સુરક્ષિત હોય, તો હું એકલા જવાની પણ હિંમત કરીશ.

સાચો જવાબ: હા, અમારા વિસ્તારના એક કાકા રોજના નિયમ મુજબ રસ્તા પરથી પ્લાસ્ટિકનો કચરો એકલા જ વીણીને ડસ્ટબિનમાં નાખે છે.

સાચો જવાબ: લોકો તેમના સમર્પણ અને નમ્ર સ્વભાવના ખૂબ વખાણ કરે છે અને તેમને સમાજસેવક તરીકે માન આપે છે.

સાચો જવાબ: આ ગીત મુજબ આપણે યાદ રાખવાનું છે કે જો સત્ય અને ભલાઈના માર્ગે આપણી સાથે કોઈ ન આવે, તોપણ આપણે હિંમત હાર્યા વગર એકલા જ આગળ વધવું જોઈએ.

સાચો જવાબ:


  1. કોઈ સાથ ન આપે તોપણ આપણને પોતાને કરવા જેવાં કામ લાગે તે કરતા રહેવું. ➔ ✓




  2. ડરી ગયા પછી પણ મોટાભાગના લોકો કહેવા જેવી વાત કહે છે. ➔ ✗




  3. કોઈ કામ છોડીને બધા પાછા વળે તોપણ તું તે કામ આગળ વધારજે. ➔ ✓




  4. તમને જે ગાવાનું મન થાય તે તમારે સૌની સાથે જ ગાવું. ➔ ✗




  5. જ્યારે બધા સંતાઈ જાય ત્યારે તું પણ સંતાઈ જજે. ➔ ✗




  6. પગમાં લોહી નીકળે તોપણ તું રાનમાં આગળ વધતો રહેજે. ➔ ✓




  7. રાત તૂફાની હોય ત્યારે બધાં બારણાં બંધ કરીને ઘરમાં જ રહેવું. ➔ ✗




  8. તું અજવાળું અને હૂંફ આપનાર દીવો થજે. ➔ ✓




  9. ‘એકલો’ શબ્દ માત્ર છોકરાઓને જ લાગુ પડે છે. ➔ ✗




સાચો જવાબ:


  1. શામળા પટેલે એકલે હાથે સીમમાં વૃક્ષો ઉછેર્યાં. ➔ (તારી જો હાક સુણી કોઈ ન આવે, તો એકલો જાને રે!)




  2. દિવ્યાએ મિત્રો સાથે નદીકિનારે જઈ નદી, પથ્થર, પરપોટા... જોવાનું નક્કી કર્યું. બધા મિત્રો ના પાડીને નીકળી ગયા એટલે દિવ્યા નદીએ એકલી ગઈ. ➔ (જ્યારે સૌ પાછા જાય... ભાઈ એકલો ધાને રે!)




  3. હીરોએ જોયું કે કેટલાક તોફાનીઓ એક વૃદ્ધને હેરાન કરે છે. હીરોને વાગ્યું તેમ છતાં તેણે વૃદ્ધને બચાવ્યા. ➔ (કાંટા રાને તારે લોહી નિંગળતે ચરણે... ભાઈ એકલો ધાને રે!)




  4. રાજા પોરસે બીજા રાજાઓને યુદ્ધમાં જોડાવા કહ્યું... પણ કોઈ રાજા આવ્યો નહીં. ત્યારે પોરસ પોતાની સેના લઈને સિકંદર સામે લડવા ગયો. ➔ (તારી જો હાક સુણી કોઈ ન આવે, તો એકલો જાને રે!)




સાચો જવાબ:


  1. હાક: ➔ ✓ બોલાવવા માટેની બૂમ




  2. ટાણું: ➔ ✓ ચોક્કસ સમય




  3. નિંગળતું: ➔ ✓ ટપકતું




  4. રાન: ➔ ✓ જંગલ




સાચો જવાબ:


  1. મોં ફેરવવું: મદદ કરવાની ના પાડવી.





    • ✓ અદિતિ રોજ જાતજાતની બોલપેનો લઈને શાળાએ આવે, પણ પોતાની પાસે બોલપેન ન હોવાથી કોઈ તેની પાસે માગે તો તે તરત મોં ફેરવી લે.




    • પોતાનું વાક્ય: મુશ્કેલીના સમયે સાચો મિત્ર ક્યારેય મોં ફેરવતો નથી.






  2. હૈયું ખોલવું: ખાનગી વાત કહેવી.





    • ✓ સરલાની મમ્મી તેની બહેનપણી જેવી છે. સરલા મમ્મી આગળ હૈયું ખોલીને વાત કરી શકે છે.




    • પોતાનું વાક્ય: મેં મારા શ્રેષ્ઠ મિત્ર સામે હૈયું ખોલીને મારી બધી વાતો કહી દીધી.






  3. દીવો થવું: માર્ગદર્શક થવું, રસ્તો બતાવનાર થવું.





    • ✓ પાંડવો જ્યારે જ્યારે મુશ્કેલીમાં આવતા ત્યારે કબ્ણ તેમના દીવા થતા.




    • પોતાનું વાક્ય: આપણા જીવનમાં શિક્ષકો આપણને સાચો માર્ગ બતાવીને દીવો થાય છે.






સાચો જવાબ:


  1. સૌનાં મોં સિવાય ➔ ✓ બધાં ચૂપ થઈ ગયાં છે. વાત કહેવાની હિંમત કોઈ કરતું નથી.




  2. તારા મનનું ગાણું એકલો ગાને રે ➔ ✓ તને જે કહેવા/કરવા જેવું લાગે તે તું એકલો કર.




  3. સૌ ખૂણે સંતાય ➔ ✓ મુશ્કેલી આવે ત્યારે ફક્ત પોતાને બચાવે.




  4. લોહી નિંગળતે ચરણે ➔ ✓ પોતાને ખૂબ તકલીફ હોય તોપણ આગળ વધવું.




  5. ઘનઘોર (ઘનઘેરી) તૂફાની રાત ➔ ✓ ભારે મુશ્કેલીનો સમય.




  6. બાર વાસે તને જોઈ ➔ ✓ મદદની ના પાડે.




  7. વીજે સળગી જઈને દીવો થાવું ➔ ✓ તકલીફ વેઠીને રસ્તો બતાવવો.




સાચો જવાબ:


  1. મોટાભાગના લોકો કહેવા જેવી વાત કહેતા ડરે છે કારણ કે તેમને લાગે છે કે... ➔ ✓ તેથી તેમને નુકસાન કે સજા થશે.




  2. મોટાભાગના લોકો હિંમત કરતા નથી. કારણ કે... ➔ ✓ તેમને આરામનું જીવન ગમે છે.




  3. બધા લોકો મુશ્કેલીમાં હોય ત્યારે દરેક જણ... ➔ ✓ ફક્ત પોતાનું ઘર સાચવે છે.




સાચો જવાબ: મહાભારતના યુદ્ધમાં જ્યારે કૌરવોએ 'ચક્રવ્યૂહ'ની રચના કરી ત્યારે પાંડવ પક્ષમાંથી માત્ર અભિમન્યુ જ ચક્રવ્યૂહમાં પ્રવેશવાનું જાણતો હતો, પણ બહાર નીકળવાનું જાણતો નહોતો. સાત-સાત મહારાથીઓ (દ્રોણાચાર્ય, કર્ણ, દુર્યોધન વગેરે) એ તેને એકલાને ઘેરી લીધો હતો. આ અત્યંત મુશ્કેલ અને અસમાન પરિસ્થિતિ હોવા છતાં અભિમન્યુ ડર્યો નહીં અને એકલો જ છેવટ સુધી વીરતાપૂર્વક લડ્યો.
૯. પ્રશ્નોના જવાબ લખો:

સાચો જવાબ: મેં શાળાના પ્રદર્શન માટેનું વિજ્ઞાન મોડેલ કોઈની પણ મદદ લીધા વિના એકલા હાથે પૂરું કર્યું હતું.

સાચો જવાબ: જો આપણે એકલા જતાં અટકીએ તો આત્મવિશ્વાસ, સ્વાવલંબન, સાહસવૃત્તિ અને મુશ્કેલીઓનો જાતે ઉકેલ લાવવાની ક્ષમતા શીખવાનું ચૂકી જઈએ.

સાચો જવાબ: જોશ ભરવું એટલે કોઈ વ્યક્તિમાં ઉત્સાહ, હિંમત અને નવું કામ કરવાનો અદમ્ય જુસ્સો જગાડવો.

સાચો જવાબ:


  • એકલા હાથે: ગૃહકાર્ય (લેસન) કરવું, ચિત્ર દોરવું, વાંચન કરવું, ડાયરી લખવી.




  • સમૂહમાં: રમત રમવી, નાટક ભજવવું, શાળાની ઉત્સવ ઉજવણી, સફાઈ અભિયાન.




સાચો જવાબ:

(આપેલા કોષ્ટકમાંથી યોગ્ય શબ્દો શોધીને વર્ગીકરણ કરવું)





  1. જાતિવાચક સંજ્ઞા: ઝાડ, ગાય, વૃક્ષ, નદી.




  2. વ્યક્તિવાચક સંજ્ઞા: રામ, મીરા, કબીર, સરોવર.




  3. સમૂહવાચક સંજ્ઞા: ટોળું, ધણ, મેળો, સભા.




સાચો જવાબ:


  • પાણી આ વાસણમાં ભરી દેશો?





    • ➔ જળ આ પાત્રમાં પરિપૂર્ણ કરી આપશો?






  • મારી બહેન કદી જૂઠું ન બોલે.





    • ➔ મારી ભગિની કદાપિ અસત્ય વચન ન ઉચ્ચારે.






  • આ લેખિની મારા પિતામહ તરફથી ઉપહારમાં પ્રાપ્ત થઈ શકી છે.





    • ➔ આ પેન મારા દાદા તરફથી ભેટમાં મળી છે. (સાચું શણગારેલું રૂપ: આ લેખિની મારા પિતામહ તરફથી ઉપહારમાં પ્રાપ્ત થઈ છે.)






સાચો જવાબ:


  • કબ્બડી આપણી રાષ્ટ્રીય રમત છે. તેમાં બે જૂથ હોય છે. દરેક જૂથમાં સાત ખેલાડી હોય છે. આ રમતમાં શ્વાસ પરનો કાબૂ અગત્યનો બની રહે છે. કબ્બડીની ~~બીજો~~ ➔ બીજી વિશેષતા એ છે કે તેમાં પોતાના જૂથના આઉટ થયેલા ખેલાડીને જીવતો કરી શકાય છે.




સાચો જવાબ:


  1. અજવાળું કે પ્રકાશ જેવો અર્થ ધરાવતા શબ્દો: દીવો, અજવાળું, વીજ.




  2. કુદરતી વસ્તુઓ દર્શાવતા શબ્દો: રાન (જંગલ), આભ (આકાશ), વીજળી.




  3. માનવશરીરના અંગોના નામ આવતા શબ્દો: મોં, હૈયું, ચરણ (પગ).




સાચો જવાબ:

(શબ્દચોકડી પૂરવા માટેના ઉત્તરો)





  • આડી ચાવી:





    1. સોનું (૨)




    2. કાંઠો / તટ (૨)




    3. પરપોટો (૪)




    4. આનંદ (૩)




    5. ઢાંકવું / વાસવું (૩)




    6. મંજૂરી (૨)




    7. મલમ (૨)




    8. અવલોકન (૪)






  • ઊભી ચાવી:





    1. સોનેરી (૬)




    2. થોર (૨)




    3. કાંટો (૨)




    4. સંભાળ (૩)




    5. ઉછેરવું (૩)




    6. હુકમ (૩)




    7. પ્રભાત (૩)




    8. બાણ (૨)






સાચો જવાબ:
































‘અ’ વિભાગ ‘બ’ વિભાગ (ક્રમ)
આંક આડા કાન કરવા ૪. જોયું ન જોયું કરવું
દિવસને રાત ભેગા કરવા ૬. ખૂબ મહેનત કરવી
રોટલો રળવો ૧. આજીવિકા મેળવવી
ભેજું લડાવવું ૫. બુદ્ધિ દોડાવવી
નિસાસો નાખવો ૨. દુઃખી કે નાસીપાસ થવાથી ‘આહ’ નાખવી
ચૂંટલો ખણવો ૩. ભાનમાં લાવવા પ્રયત્ન કરવો

સાચો જવાબ:


  1. પાઉચ ન મળવાથી પપ્પા ઓફિસમાં આમતેમ આંટા મારતા હતા. ➔ અકળામણ / બેચેની




  2. પોતે ઘરે એકલી રહી શકે એવડી છે એવું મીની માનતી હતી પણ પપ્પા માનતા નહોતા. ➔ ચિંતા




  3. મીનીને હસાવવી એ જ પપ્પાના જીવનનું ધ્યેય હોય એમ લાગતું. ➔ વહાલ / લાડ




  4. મીની પપ્પા-મમ્મીના ફોટાને ઘડીભર સ્થિર થઈને જોઈ રહી. ➔ વિસ્મય




  5. મીનીએ જોયું કે પપ્પા પોતાનું પાઉચ ઘરે મૂકીને ઓફિસે જતા રહ્યા છે. ➔ કાળજી




  6. પપ્પાએ આખી ડાયરીના પાના ઉથલાવ્યા અને પાઉચ ફંફોસી નાખ્યું. ➔ અકળામણ




```php
Warning: session_start(): Session cannot be started after headers have already been sent in /home/u367000040/domains/gyanistudent.in/public_html/footer.php on line 8
```