Gyani Student | GSEB Home Learning

સાચો જવાબ: આ કાવ્યમાં કૃષ્ણના વિરહમાં વ્યાકુળ બનેલી અને તેમને શોધતી ગોપીના સ્નેહ તથા પ્રેમભાવની વાત છે.

સાચો જવાબ: આ કાવ્યમાં કૃષ્ણને કાનકુંવર, હરિ, જીવણ અને દીનાનાથ જેવાં નામોથી સંબોધન કરવામાં આવ્યું છે.

સાચો જવાબ: કૃષ્ણને મળવા માટે ગોપી સાગ-સીસમની સુંદર વેલડી જોડાવે છે, ધવલ બળદો જોડે છે, દૂધ અને સાકરનો ભાવતો શીરો બનાવે છે તથા તાંબાની ત્રાંસમાં પીરસીને તેમને જમાડવાની તૈયારી કરે છે.

સાચો જવાબ: ગોપીની વેલડી સાગ અને સીસમના કિંમતી લાકડામાંથી બનેલી છે. તેના પૈડાં પરના ઢાંકણ (પૈજણી) કુશળ સુતારે ખૂબ સરસ રીતે ઘડ્યા છે અને તેને જોડવા માટે બે ધોળા-ધમળ જેવા બળદો છે.

સાચો જવાબ: અમારા ઘરે મહેમાન આવવાના હોય તો અમે ઘરની સાફ-સૂફી કરીએ છીએ, તેમના બેસવા-સુવાની વ્યવસ્થા કરીએ છીએ, તેમની પસંદગીની વાનગીઓ અને રસોઈ બનાવીએ છીએ તેમજ તેમનું આદરપૂર્વક સ્વાગત કરીએ છીએ.

સાચો જવાબ:

ઉદાહરણ: મારી શેરીએથી કાનકુંવર આવતા રે લોલ! ➔ મારા ફળિયામાંથી શ્રીકૃષ્ણ આવતા હતા.

મુખેથી મોરલી વગાડતા રે લોલ!
- ➔ મોંથી મોરલી (વાંસળી) વગાડતા હતા.

હું તો પાણીડાંની મિશે જોવા નીસરી રે લોલ!
- ➔ હું તો પાણી ભરવાના બહાને તેમને જોવા માટે બહાર નીકળી.

અમરાપરના તે ચોકમાં દીવા બળે રે લોલ!
- ➔ અમરાપરના ચોકમાં દીવા બળી રહ્યા છે.

મને કોઈ રે દેખાડો દીનાનાથને રે લોલ!
- ➔ મને કોઈ દીનાનાથ (શ્રીકૃષ્ણ)ના દર્શન કરાવો/દેખાડો.

સાચો જવાબ:

હું ઊંઘમાંથી ઝબકીને જોવા માટે નીકળી.
- ➔ હું તો ઝબકીને જોવા નીસરી રે લોલ!

હું ઈંઢોણી ને પાટલી ભૂલી ગઈ.
- ➔ ઈંઢોણી ને પાટલી, વીસરી રે લોલ!

મારી વેલ સાગ અને સીસમની છે.
- ➔ સાગ રે સીસમની મારી વેલડી રે લોલ!

મેં દૂધ અને સાકરનો શીરો બનાવ્યો.
- ➔ મેં તો દૂધ ને સાકરનો શીરો કર્યો રે લોલ!

સાચો જવાબ:

નીસરી ➔ વીસરી

છોડીયા ➔ જોડીયા / બોળિયા

સાચો જવાબ:

ઉદાહરણ: ધોરી ➔ ધોરીડો

વેલ ➔ વેલડી

પાણી ➔ પાણીડું / પાણીડાં

કાન ➔ કાનકુંવર / કાનુડો

બળદ ➔ બળદિયો

વાંસળી ➔ વાંસળીડી

સાચો જવાબ:

તગારું: મજૂરો તગારામાં સિમેન્ટ ભરીને લઈ જાય છે.

પંચિયું: દાદાજી નાહ્યા પછી પંચિયું પહેરે છે.

સાંબેલું: ખાંડણીમાં ધાન ખાંડવા માટે સાંબેલું વપરાય છે.

ઘંટી: દાદી ઘંટીમાં અનાજ દળે છે.

તવો: મમ્મી તવા પર ગરમાગરમ રોટલી શેકે છે.

સાચો જવાબ:

સુધારેલો ફકરો:

અત્યારે ગુજરાતીનો તાસ છે. અમે પહેલો એકમ ભણીએ છીએ. અમે એક પ્રવૃત્તિ કરીએ છીએ. આ પ્રવૃત્તિ ખૂબ સહેલી છે. મને તે તરત આવડી ગઈ. મને મજા પડી ગઈ. મને તે પ્રવૃત્તિ ત્રણ મિનિટમાં પૂરી થઈ ગઈ. તે પછી મેં જાતે એવાં ખોટાં વાક્યો બનાવ્યાં. ખોટાં વાક્યો વાંચીને મને ખૂબ હસવું આવ્યું.

સાચો જવાબ:

બહુ ઠંડી પડે છે આજ રાતના, ➔ કે ચાલ હવે કરીએ તાપણું મેદાનમાં.

આજ પડી છે રજા નિશાળમાં, ➔ કે ચાલ રમીએ ક્રિકેટ મેદાનમાં.

મસ્ત વરઘોડો નીકળ્યો છે ગામમાં, ➔ કે ચાલ જોવા જઈએ મહોલ્લામાં.

જુઓ પતંગ ચગ્યા છે આકાશમાં, ➔ કે ચાલ લાવીએ કિન્યા બાર અગાસીમાં.

આજે પપ્પાનો ગુસ્સો છે આસમાનમાં, ➔ કે ચાલ સંતાઈ જઈએ છાનામાના રૂમમાં.

એક ગલુડિયું આવ્યું નિશાળમાં, ➔ કે ચાલ રમાડીએ એને વર્ગખંડમાં.

સાચો જવાબ:

મીનાક્ષી ઘણો (⃝) હોશિયાર છે. ➔ મીનાક્ષી ઘણી હોશિયાર છે.

રાજેશ રમતાં રમતાં પડી ગઈ (⃝). ➔ રાજેશ રમતાં રમતાં પડી ગયો.

સ્નેહા બોલવા તૈયાર થઈ જાઓ (⃝). ➔ સ્નેહા બોલવા તૈયાર થઈ ગઈ.

બાએ વાડામાંથી નકામા છોડ (⃝) દૂર કરી. ➔ બાએ વાડામાંથી નકામા છોડ દૂર કર્યા.

ભાઈબહેને ધમાલ કરી મૂક્યા (⃝). ➔ ભાઈબહેને ધમાલ કરી મૂકી.

નિરાલી જામફળ લાવ્યો (⃝). ➔ નિરાલી જામફળ લાવી.

chapter 19

પ્રશ્ન. 1 તમને કયું વાંસળી/વાદ્ય ગમે? કેમ?

પ્રશ્ન. 2 તમને કઈ વાનગી બહુ ભાવે? કેમ?

પ્રશ્ન. 3 તમને બહાનાં કાઢતાં આવડે? તમે છેલ્લે ક્યારે બહાનું કાઢ્યું હતું?

પ્રશ્ન. 4 તમે કદી ઝબકીને જાગી ગયા છો? ક્યારે?

પ્રશ્ન. 5. તમારા વિસ્તારનું કોઈ લોકગીત તમને યાદ છે? કયું?

પ્રશ્ન. 6 તમને આવડતું એક લગ્નગીત કહો.

પ્રશ્ન. 1 આ કાવ્યમાં કોની વાત છે?

પ્રશ્ન. 2. આ કાવ્યમાં કૃષ્ણને બીજાં ક્યાં ક્યાં નામે સંબોધન કરવામાં આવ્યું છે?

પ્રશ્ન. 3. કૃષ્ણને મળવા ગોપી શી શી તૈયારી કરે છે?

પ્રશ્ન. 4. ગોપીની વેલનું વર્ણન કરો.

પ્રશ્ન. 5. તમારા ઘરે કોઈ મહેમાન આવવાના હોય તો તમે શી શી તૈયારી કરો?

પ્રશ્ન. ૩. કાવ્યપંક્તિને ઉદાહરણ મુજબ ગદ્ય સ્વરૂપે લખો:

પ્રશ્ન. ૪. આપેલ વાક્યને અનુરૂપ કાવ્યપંક્તિ લખો:

પ્રશ્ન. ૫. આપેલા શબ્દોના પ્રાસવાળા શબ્દો કાવ્યમાંથી શોધીને લખો:

પ્રશ્ન. ૬. ઉદાહરણ મુજબના શબ્દો કાવ્ય/લોકસાહિત્યમાંથી શોધીને લખો:

પ્રશ્ન. ૭. વ્યવહારમાં વપરાતી ૫ વસ્તુઓના નામ લખી તેમનો વાક્યપ્રયોગ કરો:

પ્રશ્ન. ૮. અયોગ્ય શબ્દને સ્થાને યોગ્ય શબ્દ મૂકી ફકરો ફરીથી લખો:

પ્રશ્ન. ૯. ઉદાહરણ મુજબ વાક્ય આગળ વધારો:

પ્રશ્ન. ૧૦. વાક્યમાં ખોટા શબ્દ ફરતે ગોળ (⃝) કરો અને સુધારીને લખો: