ધોરણ 6 | విષય: Gujarati fl
એ બધાં તરત જ પવનદેવ પાસે પહોંચ્યાં અને સૃષ્ટિને બચાવી લેવા પ્રાર્થના કરી."
1. ✓ હનુમાનને ભૂખ લાગી હતી.
2. ✓ આદિત્ય વાર્તા કહી. (નોંધ: પાઠ્યપુસ્તકના વિકલ્પ મુજબ "આદિત્યે વાર્તા કહી" વધુ યોગ્ય બને, પણ આપેલા વિકલ્પોમાંથી આ સાચું છે).
3. ✓ પવનદેવને ખૂબ ગુસ્સો આવ્યો.
4. ✓ ભવિષ્યમાં સૂર્યયાન દ્વારા સૂર્ય સુધી પહોંચી શકાશે.
5. ✓ વર્ગમાં બાળકો અને શિક્ષકોએ સરસ ચર્ચા કરી.
| ' વિભાગ | 'બ' વિભાગ (સાચો ઉત્તર) |
|---|---|
| 1. બાળકોને વર્ગમાં હનુમાનની વાર્તા સાંભળવા ન મળી હોત | 4. તો બાળકો નારાજ થઈ જાત. |
| 2. રાહુએ કહ્યું ન હોત તો | 1. ઇન્દ્રદેવને હનુમાનના પરાક્રમની ખબર ન પડી હોત |
| 3. ભાસ્કરભાઈ જેવા શિક્ષક હોય તો | 2. બાળકોને ભણવાની ખૂબ મજા પડે. |
| 4. અત્યારે જેમ ચંદ્ર પર જઈ શકાય છે | 5. તેમ ભવિષ્યમાં સૂર્ય સુધી પણ પહોંચી શકાશે. |
| 5. જ્યારે દેવી-દેવતાઓએ સમજાવ્યા | 3. ત્યારે માંડ પવનદેવ શાંત પડ્યા. |
(1) હનુમાને થોડે દૂર એક લાલચટ્ટાક ફળ જોયું.
(2) શિક્ષકે હનુમાનની વાર્તા કહેવાનું શરૂ કર્યું.
(3) રાહુએ ઇન્દ્રદેવને ફરિયાદ કરી.
(4) ઇન્દ્રદેવે હનુમાનને શિક્ષા કરી.
(5) બધાં દેવી-દેવતાઓએ પવનદેવને વિનંતી કરી કે આ સૃષ્ટિને બચાવી લો.
(6) હનુમાનને સાજા કરવાની ખાતરી મળતાં પવનદેવ માની ગયા.
લાલ: લાલચટ્ટાક
કાળું: કાળુંમેશ / કાળુંડિબાંગ
પીળું: પીળુંચટક / પીળુંધમક
લીલું: લીલુંછમ
ધોળું: ધોળુંપૂણી / ધોળુંચટ્ટ
રાતું: રાતુંચોળ
ભૂરું: ભૂરુંવાદળી / ભૂરુંભટ્ટ
ખડખડાટ, ગણગણાટ
1. સળસળાટ
2. ભળભળાટ
3. ચળકળાટ
4. ધડધડાટ
5. ખળખળાદ
1. કૃપા, સૂર્ય: પવનદેવની કૃપાથી હનુમાનજી સૂર્ય સુધી પહોંચી શક્યા.
2. તાળી, ગર્જના: વાદળોની ભયંકર ગર્જના સાંભળીને બાળકોએ ડરના માર્યા તાળી પાડવાનું બંધ કરી દીધું.
3. હિંમત, ગ્રહણ: રાહુમાં હનુમાનજી સામે લડવાની હિંમત ન હોવાથી તે ગ્રહણ કર્યા વગર જ ભાગી ગયો.
4. જગત, આશીર્વાદ: ભગવાનના આશીર્વાદથી આખું જગત સુખી રહે છે.
1. સૂર્ય: ભાસ્કર, રવિ, ભાનુ
2. ચંદ્ર: શશી, મયંક, સુધાકર
3. પ્રકાશ: અજવાળું, તેજ, આલોક
4. પૃથ્વી: ધરતી, જમીન, વસુધા
5. આકાશ: નભ, ગગન, અંતરિક્ષ
6. હવા: પવન, સમીર, વાયુ
1. શું? → ડ. આ, પેલું, તે (વસ્તુ માટે)
2. ક્યારે? → ક. ત્યારે, અત્યારે, તે સમયે (સમય માટે)
3. ક્યાં? (અહીં છાપભૂલ છે, sui એટલે ક્યાં) → ઈ. અહીં, ત્યાં (સ્થળ માટે)
4. કોણ? → અ. હું, તું, તમે (વ્યક્તિ માટે)
5. કોને? → બ. મને, અમને, તમને (કર્મ માટે)
જવાબ: વીર બાળક - અભિમન્યુનો પાત્રપરિચય
પરિચય: અભિમન્યુ મહાભારતના મહાન યોદ્ધા અર્જુન અને સુભદ્રાનો પુત્ર હતો. તે બાળપણથી જ ખૂબ જ સાહસી, નીડર અને બુદ્ધિશાળી બાળક હતો.
વીરતાની ગાથા: કુરુક્ષેત્રના યુદ્ધ દરમિયાન જ્યારે કૌરવોએ 'ચક્રવ્યૂહ'ની રચના કરી, ત્યારે પાંડવ પક્ષમાં અર્જુન સિવાય કોઈ તેને ભેદવાનું જાણતું ન હતું. તે સમયે માત્ર ૧૬ વર્ષની નાની ઉંમરે બાળ અભિમન્યુએ ચક્રવ્યૂહ ભેદવાનું સાહસ કર્યું. તેણે ચક્રવ્યૂહના છ કોઠા ખૂબ જ વીરતાપૂર્વક તોડી નાખ્યા. જો કે, સાતમા કોઠામાં કૌરવોના ક્રૂર મહારથીઓએ નિયમો વિરુદ્ધ જઈને તેને ચારેય તરફથી ઘેરી લીધો અને ધોકા-શસ્ત્રોથી તેના પર હુમલો કર્યો. શસ્ત્રો તૂટી ગયા પછી પણ અભિમન્યુ રથનું પૈડું હાથમાં લઈને વીરતાપૂર્વક લડ્યો અને અંતે વીરગતિ પામ્યો.
પ્રેરણા: અભિમન્યુનું પાત્ર આપણને શીખવે છે કે ઉંમર નાની હોવા છતાં દેશ અને ધર્મ કાજે અપ્રતિમ સાહસ અને નીડરતા દાખવવી જોઈએ.
અર્થ: આ પંક્તિ હનુમાન ચાલીસાની છે. તેનો અર્થ એ થાય છે કે, પૃથ્વીથી યુગો અને હજારો જોજન (ખૂબ જ વધારે અંતર) દૂર આવેલા 'ભાનુ' એટલે કે સૂર્યદેવને બાળ હનુમાનજીએ એક મીઠું, લાલચટક અને પાકું ફળ સમજીને પોતાના મોઢામાં ગળી લીધો હતો.
| મૂળ શબ્દ | નવો શબ્દ | મૂળ શબ્દ | નવો શબ્દ | |
|---|---|---|---|---|
| સમાજ | સામાજિક | દેવ | દૈવિક | |
| ધર્મ | ધાર્મિક | વેદ | વૈદિક | |
| મંગલ | માંગલિક | દેહ | dૈહિક (દૈહિક) | |
| નીતિ | નૈતિક | વિશ્વ | વૈશ્વિક |
(ઉદાહરણ : હનુમાન)
‘માન’ અંતમાં આવતા શબ્દો:
બુદ્ધિમાન
શક્તિમાન
શ્રીમાન
યજમાન
સન્માન
‘વાન’ અંતમાં આવતા શબ્દો:
ભગવાન
બળવાન
ધનવાન
ગુણવાન
ભાગ્યવાન