chapter 5

સાચો જવાબ:

(a) અસ્થિઓના સાંધા શરીરને હલનચલન (ગતિ) માં મદદ કરે છે.

(b) અસ્થિઓ અને કાસ્થિ સંયુક્ત રીતે શરીરનું કંકાલ (હાડપિંજર) બનાવે છે.

(c) કોણીનાં હાડકાં મિજાગરા સાંધા વડે જોડાયેલ હોય છે.

(d) હલનચલન દરમિયાન સ્નાયુઓ ના સંકોચનથી હાડકાં ખેંચાય છે.

સાચો જવાબ:

(a) બધાં પ્રાણીઓનું હલનચલન અને ચાલ એકસમાન હોય છે.

👉 F (ખોટું)

(b) કાસ્થિ એ અસ્થિની સાપેક્ષમાં કઠણ હોય છે.

👉 F (ખોટું) (અસ્થિ કઠણ હોય છે, કાસ્થિ નરમ/કોમળ હોય છે)

(c) આંગળીઓનાં હાડકાંમાં સાંધા હોતા નથી.

👉 F (ખોટું) (આંગળીઓમાં સાંધા હોય છે, તેથી તે વળી શકે છે)

(d) અગ્ર બાહુ (હાથના કોણીથી કાંડા સુધીના ભાગ) માં બે અસ્થિ હોય છે.

👉 T (સાચું)

(e) વંદામાં બાહ્ય કંકાલ જોવા મળે છે.

👉 T (સાચું)

સાચો જવાબ:

કૉલમ I	કૉલમ II (સાચો જોડકો)
(1) ઉપલું જડબું	એક અચલ સાંધો છે.
(2) માછલી	તેનું શરીર ધારારેખીય હોય છે. / શરીર પર મીનપક્ષ હોય છે.
(3) પાંસળીઓ	હૃદયનું રક્ષણ કરે છે.
(4) ગોકળગાય	અતિશય ધીમી ગતિ દર્શાવે છે. / બાહ્ય કંકાલ હોય છે.
(5) વંદો	હવામાં ઊડી શકે છે. / બાહ્ય કંકાલ હોય છે.

સાચો જવાબ:

જે સાંધામાં એક હાડકાનો દડા જેવો ગોળ છેડો બીજા હાડકાના પોલાણ (ખાડા) જેવા ભાગમાં ગોઠવાયેલો હોય છે, તેને ખલ-દસ્તા સાંધો (Ball and socket joint) કહે છે.

• 
  

  વિશેષતા: આ સાંધો બધી જ દિશાઓમાં વર્તુળાકાર હલનચલન કરી શકે છે.

  
  


• 
  

  ઉદાહરણ: ખભાનો સાંધો અને નિતંબ (સાથળ)નો સાંધો.

  
  

સાચો જવાબ: ઉત્તર: ખોપરીનું માત્ર નીચલું જડબું (Lower jaw) હલનચલન કરી શકે છે. (બાકીના તમામ સાંધા અચલ સાંધા છે).

સાચો જવાબ: આપણી કોણીમાં મિજાગરા સાંધો (Hinge joint) આવેલો છે. જેમ દરવાજો તેના મિજાગરાને લીધે ફક્ત એક જ દિશામાં ખુલે અને બંધ થાય છે, તેમ મિજાગરા સાંધાને લીધે કોણીનું હલનચલન પણ ફક્ત એક જ દિશામાં (આગળની તરફ) થઈ શકે છે. તેથી કોણી પાછળની તરફ વળી શકતી નથી.