ધોરણ 6 | విષય: Science old
જમીન પર: બસ, ટ્રેન (અથવા કાર, મોટરસાઇકલ)
પાણી પર: હોડી (બૉટ), જહાજ (શિપ)
હવામાં: વિમાન (એરોપ્લેન), હેલિકોપ્ટર
(a) એક મીટર = 100 સેન્ટિમીટર હોય છે.
(b) પાંચ કિલોમીટર = 5000 મીટર હોય છે.
(c) હીંચકા પર કોઈ બાળકની ગતિ આવર્ત ગતિ હોય છે.
(d) કોઈ સિલાઈ મશીનમાં સોયની ગતિ આવર્ત ગતિ હોય છે.
(e) કોઈ સાઇકલનાં પૈડાંની ગતિ વર્તુળાકાર ગતિ (અને ગબડતી વખતે સુરેખ ગતિ) હોય છે.
સેન્ટિમીટરમાં:
મિલિમીટરમાં:
1000 મીટર=1 કિલોમીટર
અંતર (કિલોમીટરમાં) = 3250 = 3.25 કિલોમીટર
1000
સમાનતા: સાઇકલનું પૈડું અને સિલિંગ પંખાના પાંખિયાં બંને વર્તુળાકાર ગતિ (Circular motion) કરે છે.
ભિન્નતા: સાઇકલનું પૈડું વર્તુળાકાર ગતિ કરવાની સાથે-સાથે રસ્તા પર આગળ વધે છે (એટલે કે સુરેખ ગતિ પણ કરે છે), જ્યારે સિલિંગ પંખો એક જ જગ્યાએ સ્થિર રહીને ફક્ત વર્તુળાકાર ગતિ કરે છે.
સ્થિતિસ્થાપક માપનપટ્ટી રબરની બનેલી હોવાથી તેને ખેંચવાથી તેની લંબાઈ બદલાઈ જાય છે.
મુશ્કેલીઓ:
ખેંચાણને લીધે એક જ અંતરનું માપ દર વખતે અલગ-અલગ મળી શકે છે.
જો બે અલગ-અલગ વ્યક્તિઓ અલગ-અલગ બળથી માપપટ્ટી ખેંચે, તો બંનેના માપમાં તફાવત આવશે.
આથી ચોક્કસ માપ મેળવી શકાતું નથી.
હીંચકાની ગતિ (અથવા ઘડિયાળના લોલકની ગતિ)
ગિટારના તારની ગતિ (અથવા હિંચકા પર ઝૂલતા બાળકની ગતિ)