chapter 1

સાચો જવાબ: અમે શાળામાં 'મંગલ મંદિર ખોલો', 'સુખકર્તા દુઃખહર્તા', 'સર્વધર્મ પ્રાર્થના' અને 'ઓ ઈશ્વર ભજીએ તને' જેવી પ્રાર્થનાઓ ગાઈએ છીએ.

સાચો જવાબ: અમે સવારે શાળા શરૂ થતા પહેલાં, ઘરે સવાર-સાંજ પૂજા કરતી વખતે અને રાત્રે સૂતા પહેલાં પ્રાર્થના કરીએ છીએ.

સાચો જવાબ: મનની શાંતિ, પવિત્રતા અને પ્રભુ પ્રત્યે કૃતજ્ઞતા વ્યક્ત કરવા માટે તેમજ આખો દિવસ સદ્બુદ્ધિ મળી રહે તે માટે પ્રાર્થના કરવામાં આવતી હશે.

સાચો જવાબ: શાળાની પ્રાર્થનાસભામાં કંઈક રજૂ કરવાનું હોય ત્યારે અમે શિક્ષકની મદદથી વિષય પસંદ કરીએ છીએ, તેનું સારું લખાણ શોધીએ છીએ અને ઘેર બે-ત્રણ વાર મોટેથી વાંચીને બોલવાની તૈયારી કરીએ છીએ.

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (A) સૌને પોતાના જેવાં ન માનવાં.

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (B) હંમેશાં અમારા હૃદયમાં રહો

સાચો જવાબ: સાચો વિકલ્પ: (C) ક્ષમાના સાગરને નમન હો.

સાચો જવાબ: કાવ્યપંક્તિ: સઘળાં કાર્યો કર્યાં છતાંયે, રહ્યા હંમેશાં નિર્લેપી,

સાચો જવાબ: કાવ્યપંક્તિ: સઘળાં કાર્યો કર્યાં છતાંયે, રહ્યા હંમેશાં નિર્લેપી,

સાચો જવાબ: કાવ્યપંક્તિ: એકપત્નીવ્રત પૂરણ પાળ્યું, ટેક વણી છે જીવતરમાં,

સાચો જવાબ: કાવ્યપંક્તિ: સંન્યાસીનો ધર્મ ઉજાળ્યો, વંદન કરીએ બુદ્ધ તને,

સાચો જવાબ: કાવ્યપંક્તિ: સર્વધર્મ સંસ્થાપક સ્મરણો વિશ્વ શાંતિમાં ખપ લાગો.

સાચો જવાબ:

1. 
   

   મહાવીર સ્વામીએ પૂર્ણ અહિંસાનું આચરણ કર્યું.

   
   


2. 
   

   ગૌતમબુદ્ધે મધ્યમ માર્ગનો બોધ આપ્યો.

   
   


3. 
   

   શ્રીકૃષ્ણ યોગી સંસારમાં રહીને પણ અલિપ્ત રહ્યા.

   
   


4. 
   

   હજરત મહંમદ પયગંબર રહમ-નેકીના પરમ પ્રચારક હતા.

   
   


5. 
   

   સઘળાં કામો કર્યાં છતાંય રહ્યા હંમેશાં નિર્લેપી!

   
   

સાચો જવાબ:

1. અંત૨ : અંતઃકરણ, મન

• 
  

  [✓] નરસિંહના અંતરમાં હંમેશાં શ્રીકૃષ્ણ રહેતા.

  
  


• 
  

  [ ] તળાજાથી નરસિંહ લાંબું અંતર કાપીને જૂનાગઢ આવેલા.

  
  

2. સમ : સરખું, સમાન

• 
  

  [✓] કોઇ પણ બે વ્યક્તિ બધી બાબતમાં સમ હોતી નથી.

  
  


• 
  

  [ ] મેં ભગવાનના સમ ખાઇને કહ્યું, પણ તેમણે ન માન્યું.

  
  

સાચો જવાબ:

કાવ્ય સિવાયના નવા ત્રણ સંયુક્ત શબ્દો:

1. 
   

   દેશભક્તિ (દેશ અને ભક્તિ)

   
   


2. 
   

   જીવનચરિત્ર (જીવન અને ચરિત્ર)

   
   


3. 
   

   રાષ્ટ્રધ્વજ (રાષ્ટ્ર અને ધ્વજ)

   
   

સાચો જવાબ:

(ઘણી, બસો, મોટાં, કૃષ્ણનું, નાનકડી, રળિયામણું, મધુર, સર્વધર્મ, આખા, ખૂબ, લીલાંછમ, નાનાં, રંગબેરંગી, પિત્તળનો)

ટેકરીની પાછળ એક રળિયામણું ગામ હતું. ગામમાં આશરે બસો ઘરો હતાં. કોઈનાં ઘર મોટાં તો વળી કોઈનાં ઘર નાનાં હતાં. ગામને પાદર કૃષ્ણનું મંદિર. તેના પર નાનકડી ધજા ફરકે. એના આંગણામાં લીલાંછમ ઝાડવાં. તેની ઉપર રંગબેરંગી પક્ષીઓ કલ્લોલ કરે. મંદિરમાં પિત્તળનો ઘંટ બાંધેલો. તેનો મધુર રણકા૨ સવાર-સાંજ આખા ગામમાં ગૂંજી રહે. આરતી સમયે તો અહીં ખૂબ ભીડ રહે.

સાચો જવાબ:

1. 
   

   મહાવીર સ્વામીએ અહિંસાનું આચરણ કર્યું અને બધાં પ્રાણીઓને રક્ષણ આપ્યું.

   
   


2. 
   

   શ્રીકૃષ્ણે બધાં જ કાર્યો કર્યાં પરંતુ જીવનભર એ બધાંથી અલિપ્ત રહ્યા.

   
   


3. 
   

   વરસાદ વધુ હતો તેથી હું ઘરેથી નીકળી ન શકી.

   
   


4. 
   

   તમે સવારે નીકળશો કે સાંજે?

   
   

સાચો જવાબ:

1. 
   

   મેં એને કહ્યું નહોતું છતાં / પરંતુ તેણે મારું કામ કરી નાખ્યું.

   
   


2. 
   

   ગુરુવારે જો શાળામાં રજા હોય, તો આપણે પુસ્તકમેળામાં જઈશું?

   
   


3. 
   

   છત્રી હતી તે સારું થયું, નહિતર તું પલળી ગયો હોત.

   
   


4. 
   

   જો સાહેબ કહેશે તો આપણે બાલસભા ગોઠવીશું.

   
   


5. 
   

   કાલે હું મારા દાદા સાથે દવાખાને જવાનો છું, તેથી હું રમવા નહીં આવું

   
   

સાચો જવાબ: સુલેખન (વિરામચિહ્નો સાથે): તેમણે મને પૂછેલું, "તને શાનો શોખ છે?" મેં તરત જવાબ આપેલો કે મને ગીત ગાવાનો શોખ છે. આ સાંભળીને તેઓ બોલી ઊઠ્યા, "વાહ! ત્યારે તો આપણે બેઉ સરખા." પછી તો તેમણે મને 'અમર ગીતો' પુસ્તક ભેટમાં આપ્યું.

સાચો જવાબ:

1. અહિંસાનો ભાવ રાખવો જ જોઈએ: સંસારના દરેક જીવને જીવવાનો પૂરો અધિકાર છે. હિંસાથી વેર વધે છે જ્યારે અહિંસાથી પ્રેમ અને શાંતિ ફેલાય છે. મહાવીર સ્વામી અને ગાંધીજીએ પણ અહિંસાનો માર્ગ બતાવ્યો છે, જેથી સમાજમાં સુખ-શાંતિ જળવાય રહે.

3. સર્વધર્મ સમભાવ વિશ્વશાંતિનો માર્ગ: દુનિયાના દરેક ધર્મનો અંતિમ ધ્યેય માણસને સારો બનાવવાનો અને પ્રેમ ફેલાવવાનો છે. જો આપણે બધા જ ધર્મો પ્રત્યે આદર અને સમભાવ રાખીશું, તો ધર્મના નામે થતા ઝઘડા બંધ થઈ જશે અને આખા વિશ્વમાં શાંતિ સ્થપાશે.

સાચો જવાબ: કાવ્યમાં શ્રી મહાવીર સ્વામી, શ્રી ગૌતમબુદ્ધ, શ્રીરામ, શ્રીકૃષ્ણ, ઇસુખ્રિસ્ત, હજરત મહંમદ પયગંબર અને અષો જરથુસ્ત જેવા મહામાનવોનો ઉલ્લેખ થયો છે.

સાચો જવાબ: શ્રીરામ ન્યાય, નીતિ અને એકપત્નીવ્રતનું પાલન કરનારા મર્યાદા પુરુષોત્તમ હતા. આપણા જીવનમાં પણ ન્યાય અને નીતિ કાયમ રહે તે માટે રામને અંતરમાં રાખવાની વાત કરી છે.

સાચો જવાબ: આ કાવ્યનો મુખ્ય સંદેશ એ છે કે બધા જ ધર્મો સમાન છે અને દરેક ધર્મના મહામાનવોના ઉમદા ગુણોને અપનાવીને વિશ્વમાં શાંતિ અને અહિંસા ફેલાવવી જોઈએ.

સાચો જવાબ: શ્રીકૃષ્ણે સંસારમાં રહીને મહાભારતનું યુદ્ધ અને અન્ય તમામ કાર્યો કર્યા, છતાં તેઓ ક્યારેય કોઈ મોહ-માયા કે ફળની આશામાં લેપાયા નહીં (નિર્લેપી રહ્યા). આથી તેમને યોગી કહ્યા છે.

સાચો જવાબ:

• 
  

  બખ્તર : ખ્ + ત્ + અ

  
  


• 
  

  બુદ્ધ : દ્ + ધ્ + અ

  
  


• 
  

  મિસ્ત્રી : સ્ + ત્ + ર્ + ઈ

  
  

1. 
   

   શાસ્ત્ર : સ્ + ત્ + ર્ + અ

   
   


2. 
   

   સ્વાતંત્ર્ય : ન્ + ત્ + ર્ + ય્ + અ

   
   


3. 
   

   ઈસ્ત્રી : સ્ + ત્ + ર્ + ઈ

   
   


4. 
   

   જ્યોત્સના : ત્ + સ્ + ન્ + આ

   
   


5. 
   

   રાષ્ટ્રીય : ષ્ + ટ્ + ર્ + ઈ

   
   

સાચો જવાબ: મંગલ મંદિર ખોલો, દયામય! મંગલ મંદિર ખોલો. જીવનવન અતિ વેગે વટાવ્યું, દ્વારે ઊભો શિશુ ભોળો; તિમિર ગયું ને જ્યોતિ પ્રકાસ્યો, શિશુને ઉરમાં લ્યો લ્યો... દયામય! નામ મધુર તવ રટ્યો નિરંતર, શિશુ સહ પ્રેમ સઘળો; દિવ્ય તૃષાતુર આવ્યો બાળક, પ્રેમ અમીરસ ઢોળો... દયામય!