chapter 10

ધોરણ 7 | విષય: Gujarati

વાતચીત

સાચો જવાબ: હેમુ ગઢવી, કાનદાસ બાપુ, પ્રફુલ્લ દવે, ભીખુદાન ગઢવી, કીર્તિદાન ગઢવી, જિગરદાન ગઢવી, ઐશ્વર્યા મજમુદાર.

સાચો જવાબ: આર્યન પ્રજાપતિ, વંશિકા પટેલ, નેહા રાઠોડ.

સાચો જવાબ: મને દિવાળીબેન ભીલ સાંભળવા ગમે છે, કારણ કે તેમનો અવાજ કુદરતી (નૈસર્ગિક), બુલંદ અને અનોખો છે.

સાચો જવાબ: હા, મેં શાળાના સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમમાં "મારે ટોડલે બેઠો રે મોર" ગરબો ગાયો હતો. ૫. ગીત-સંગીતને લગતા ટી.વી. પર આવતા કાર્યક્રમો જુઓ છો? કયા કયા?

સાચો જવાબ: હા, 'સારેગામાપા', 'ઇન્ડિયન આઇડલ' અને 'સા રે ગા મા પા લિટલ ચેમ્પ્સ' જેવા કાર્યક્રમો જોઉં છું.

સાચો જવાબ:

૧. લગભગ નવેક વર્ષની ઉંમરે દિવાળીબેન પિતા સાથે જૂનાગઢ આવ્યાં. → સાચું ૨. દિવાળીબેને લોકસંગીતની શાસ્ત્રીય તાલીમ લીધી હતી. → ખોટું ૩. વીસેક વર્ષની ઉંમરે બાલમંદિરમાં તેડાગર રૂપે કામ સ્વીકાર્યું. → ખોટું (તેમણે હોસ્પિટલમાં નોકરી કરી હતી) ૪. હેમુભાઈએ દિવાળીબેનના કંઠની તાકાત પારખી... → સાચું ૫. દિવાળીબેન લોકસંગીત મહોત્સવ-દિલ્હીમાં પ્રથમ વિજેતા બન્યાં. → સાચું ૬. અવિનાશ વ્યાસે ગુજરાતી ચલચિત્રોમાં 'પાર્શ્વગાયિકા' તરીકે આમંત્રણ આપ્યું. → ખોટું (કલ્યાણજીભાઈએ આમંત્રણ આપ્યું હતું)



જાતે બનાવેલાં વાક્યો: ૭. દિવાળીબેનનો જન્મ ધારી તાલુકાના દલખાણિયા ગામે થયો હતો. → સાચું ૮. દિવાળીબેનને ૧૯૯૫માં પદ્મશ્રી એવોર્ડ મળ્યો હતો. → ખોટું (૧૯૯૦માં મળ્યો હતો)

 


સાચો જવાબ:

૧. ક્લસ્ટર કક્ષાએ શેનું આયોજન થવાનું છે?





  • ઉત્તર: ક્લસ્ટર કક્ષાએ 'કલા-ઉત્સવ'નું આયોજન થવાનું છે. ૨. આ ઉત્સવમાં કઈ કઈ સ્પર્ધાઓમાં ભાગ લઈ શકાશે?




  • ઉત્તર: ચિત્રસ્પર્ધા, બાળકવિ સ્પર્ધા અને સંગીત સ્પર્ધા (ગાયન અને વાદન) માં ભાગ લઈ શકાશે. ૩. કઈ સ્પર્ધામાં પોતાની પ્રસ્તુતિ ૫ મિનિટમાં પૂર્ણ કરવાની રહેશે?




  • ઉત્તર: સંગીત સ્પર્ધામાં (ગાયન અને વાદન) પોતાની પ્રસ્તુતિ ૫ મિનિટમાં પૂર્ણ કરવાની રહેશે. ૪. એક વિદ્યાર્થીને ૨૦૦ રૂપિયા ઇનામ મળે છે. તેણે કયો ક્રમ મેળવ્યો હશે?




  • ઉત્તર: તેણે દ્વિતીય (બીજો) ક્રમ મેળવ્યો હશે. ૫. એક વિદ્યાર્થી ધોરણ ૫માં અભ્યાસ કરે છે. શું તે ભાગ લઈ શકશે? કેમ?




  • ઉત્તર: ના, તે ભાગ લઈ શકશે નહીં. કારણ કે આ સ્પર્ધા માત્ર ધોરણ ૬ થી ૮ ના વિદ્યાર્થીઓ માટે જ છે. ૬. કઈ સ્પર્ધાનો સમય સૌથી વધુ છે?




  • ઉત્તર: ચિત્રસ્પર્ધાનો સમય (૨ કલાક) સૌથી વધુ છે. ૭. સૌથી ઓછું ઇનામ કયા ક્રમાંક માટે કેટલું છે?




  • ઉત્તર: સૌથી ઓછું ઇનામ તૃતીય (ત્રીજા) ક્રમાંક માટે ૧૦૦ રૂપિયા છે.




સાચો જવાબ:


  • કામણગારું : કામ, ગામ, કાણ




  • કલાપારખુ : કલા, પાર, પાલખ




  • અસાધારણ : સાધારણ, અસાધ, ધાર




સાચો જવાબ:


  • હસ્તપ્રક્ષાલન : હાથ ધોવાની ક્રિયા




  • રુધિરાભિસરણ : શરીરમાં લોહીનું ભ્રમણ/વહન




  • દેદીપ્યમાન : ખૂબ જ ચમકતું અથવા ઝળહળતું




  • કર્તવ્યપાલન : પોતાની ફરજનું પાલન કરવું તે




  • આકાશકુસુમવત્ : અશક્ય કે કાલ્પનિક બાબત




  • અર્થોપાર્જન : આજીવિકા મેળવવી / કમાણી કરવી




  • આર્દ્રતા : ભેજ અથવા ભીનાશ (મનની દયા/લાગણી)




  • સાનંદાશ્ચર્ય : આનંદ સાથેનું આશ્ચર્ય




  • પ્રોષિતભર્તૃકા : જેનો પતિ પરદેશ ગયો હોય તેવી સ્ત્રી




સાચો જવાબ:

સુધારેલો ફકરો:




રોજ સાંજે બંસરીના ઓટલે એની બહેનપણીઓની ટોળી જામતી. બંસરીનાં દાદીમા સૌને અલકમલકની વાતો કહેતાં. બધાંને બહુ મજા પડતી. આજે પણ ટોળી જામી હતી. ત્યાં બંસરીની બહેનપણીએ આવતાંવેંત વધામણી ખાધી : “દાદીમા, દાદીમા ! તમને ખબર છે, આજે બંસરીને ઇનામમાં ચોપડી મળી!”



સાચો જવાબ: ૧. અમદાવાદ-મુંબઈ વચ્ચે બુલેટ ટ્રેનનો ટ્રાયલ રન સફળ. ૨. ગુજરાતમાં ધોધમાર વરસાદ: તાપી અને નર્મદા ડેમના દરવાજા ખોલાયા. ૩. બોર્ડની પરીક્ષાનું પરિણામ જાહેર: કન્યાઓએ ફરી મારી બાજી. ૪. ઇન્ડિયન ક્રિકેટ ટીમે ટી-૨૦ વર્લ્ડકપ પર કબજો કર્યો.

સાચો જવાબ:

૧. વિશેષણ અને ક્રિયાવિશેષણ સમજ:





  • એણે મજબૂત ઘર બનાવ્યું. → 'મજબૂત' એ ઘર (નામ)નું વિશેષણ છે.




  • એણે ઘર મજબૂત બનાવ્યું. → 'મજબૂત' એ બનાવવાની (ક્રિયા) રીત દર્શાવે છે, તેથી તે ક્રિયાવિશેષણ છે.





૨. વાક્યોમાંથી ક્રિયાવિશેષણ શોધો અને નવાં વાક્યો બનાવો:



૧. મેના ખૂબ ધીમેથી બોલે છે.





  • ક્રિયાવિશેષણ: ધીમેથી




  • નવું વાક્ય: દાદાજી ધીમેથી ચાલે છે. ૨. કૃષ્ણે ઝડપથી ચાલવા માંડ્યું.




  • ક્રિયાવિશેષણ: ઝડપથી




  • નવું વાક્ય: બસ ઝડપથી ઉપડી ગઈ. ૩. આજે પણ એને ઘણું મોડું થયું.




  • ક્રિયાવિશેષણ: ઘણું મોડું




  • નવું વાક્ય: રમેશ આજે શાળાએ ઘણું મોડું પહોંચ્યો. ૪. શું થાય છે તે જોવા એણે નજર ઝીણી કરી.




  • ક્રિયાવિશેષણ: ઝીણી




  • નવું વાક્ય: તેણે અક્ષરો વાંચવા આંખો ઝીણી કરી. ૫. મારો ઘોડો ધમધમ ચાલે છે.




  • ક્રિયાવિશેષણ: ધમધમ




  • નવું વાક્ય: બાળક ધમધમ ચાલે છે. ૬. તોફાની આખલો પણ ત્યાં ધીમો પડ્યો.




  • ક્રિયાવિશેષણ: ધીમો




  • નવું વાક્ય: પવન હવે ધીમો પડ્યો છે.





૩. ખાલી જગ્યા પૂરો:





  • પવન સૂસવાટાભેર / ધીમે ધીમે વાતો હતો.




૧૧. પ્રશ્નોના જવાબ લખો:

સાચો જવાબ: નાની વયે જ લગ્નજીવન ભાંગી પડતાં કડવો ઘૂંટડો ગળીને તેમણે સ્વરસાધના કરી. કુટુંબ પર પોતે ભારરૂપ ન બને તે માટે નાના-મોટાં કામો (જેમ કે બાલમંદિરમાં તેડાગર, હોસ્પિટલમાં નોકરી, રસોઈકામ) કરીને પિતાને મદદરૂપ બન્યાં. આ પરથી કહી શકાય કે તેઓ સમજદાર હતાં.

સાચો જવાબ: દિવાળીબેનનાં માતા મોંઘીબેન ઘરકામ કરતાં કરતાં ગીતો ગાતાં હતાં. નાનકડી દિવાળી પોતાની માતા પાસેથી એ ગીતો ધ્યાનથી ઝીલતી અને ગાવાની ધગશ રાખતી. આમ, માતાના કંઠમાંથી જ તેમને લોકસંગીતનો પ્રથમ પાઠ મળ્યો હતો.

સાચો જવાબ: જૂનાગઢમાં મોડી રાત્રે હેમુ ગઢવીએ તેમનો મધુર કંઠ સાંભળ્યો અને રાજકોટ આકાશવાણી (રેડિયો) પર તેમનું પ્રથમ ગીત "ફૂલ ઊતર્યાં ફૂલવાડીએ રે લોલ" રેકોર્ડ કર્યું. આ ગીત પ્રસારિત થતાં જ તેમનો અવાજ ઘર-ઘર સુધી પહોંચી ગયો.

સાચો જવાબ:


  • હેમુ ગઢવી: રાજકોટ આકાશવાણી પર રેકોર્ડિંગ કરાવ્યું.




  • રતુભાઈ અદાણી: દિલ્હી લોકસંગીત મહોત્સવમાં મોકલ્યા જ્યાં તેઓ પ્રથમ આવ્યા.




  • કલ્યાણજીભાઈ: રૂ. ૧૧૧નું ઇનામ આપીને ચલચિત્રોમાં પાર્શ્વગાયિકા બનવાનું આમંત્રણ આપ્યું.




  • અવિનાશ વ્યાસ: ગાયકી ક્ષેત્રે પ્રોત્સાહન અને ટેકો આપ્યો.




સાચો જવાબ: શાસ્ત્રીય સંગીતની તાલીમ વગર તેમણે નૈસર્ગિક બુલંદ અવાજે લોકગીતો અને ભજનો અમર બનાવ્યાં. તેમને સેંકડો ગીતો કંઠસ્થ હતાં. કોઈ પણ ગાયક તેમની આબેહૂબ નકલ કરી શકતું નથી. આ ઉપરાંત તેમને પદ્મશ્રી અને અનેક એવોર્ડ પ્રાપ્ત થયા હતા.

સાચો જવાબ: "મારો જન્મ ૨ જૂન ૧૯૪૩ના રોજ અમરેલી જિલ્લાના દલખાણિયા ગામે થયો હતો. મારું બાળપણ જૂનાગઢમાં ગિરનારના ખોળે વીત્યું. મેં સંગીતની કોઈ તાલીમ લીધી નહોતી, પણ માતા પાસેથી ગીતો સાંભળીને મને ગાવાનો છંદ લાગ્યો. બાળપણમાં જ જીવનમાં ઘણી વિટંબણાઓ આવી પણ મેં હિંમત ન હારી. હેમુ ગઢવી સાહેબે મારો અવાજ ઓળખીને મને આકાશવાણી પર ગાવાની તક આપી. 'જેસલ તોરલ' ફિલ્મનું 'પાપ તારું પરકાશ...' ગીત ખૂબ જાણીતું થયું. મને દેશ-વિદેશમાં લોકગીતો ગાવાનો લાભ મળ્યો. ૧૯૯૦માં ભારત સરકારે મને 'પદ્મશ્રી' પુરસ્કારથી નવાજી. મારો અવાજ જ મારી ઓળખ છે અને ગુજરાતની જનતાએ મને અપાર પ્રેમ આપ્યો છે."

સાચો જવાબ:

૧. હેમુ ગઢવી:





  • સૌરાષ્ટ્રના મહાન લોકગાયક અને સંગીતકાર.




  • તેમણે ગામડે ગામડે ફરીને લોકસંગીતનું સંકલન કર્યું અને આકાશવાણી દ્વારા તેને અમર બનાવ્યું.





૨. ભીખુદાન ગઢવી:





  • ગુજરાતના જાણીતા લોકસાહિત્યકાર અને લોકગાયક.




  • જૂનાગઢના વતની. તેમણે લોકકથાઓ અને ભાતીગળ લોકસંગીત ક્ષેત્રે અમૂલ્ય પ્રદાન આપ્યું છે, જેના માટે તેમને પણ 'પદ્મશ્રી' પુરસ્કાર મળ્યો છે.




```php
Warning: session_start(): Session cannot be started after headers have already been sent in /home/u367000040/domains/gyanistudent.in/public_html/footer.php on line 8
```