ધોરણ 7 | విષય: Gujarati
કવિતા મુજબ નજીકના અર્થ ધારો અને (✓) કરો:
૧. નાદ : ઘોંઘાટ / અવાજ (✓) / બૂમ ૨. મારગ : દિશા / પગદંડી / રસ્તો (✓) ૩. દાણ : જમણ / દાન/કર/જકાત (✓) / પૈસા ૪. વેરણ : વેરાયેલું / વેરી (✓) / વાવેલું
(વેરી, કસબી, મારગ, નાદ)
૧. ખેતરમાં જવાનો મારગ ઊબડખાબડ છે. ૨. કાનુડો કસબી કપડાં પહેરે છે. ૩. મને ઢોલક કરતાં ખંજરીનો નાદ વધુ ગમે છે. ૪. નોળિયો વેરી બની સાપને શોધતો હોય છે.
ઉદાહરણ: ગિરિને ધારણ કરનાર – ગિરિધર
ધનુષ્યને ધારણ કરનાર – ધનુર્ધર
બંસીને ધારણ કરનાર – બંસીધર
મુગટને ધારણ કરનાર – મુગટધર
ધરા (પૃથ્વી)ને ધારણ કરનાર – ધરાધર
પ્રશ્ન ૧: ‘શાળાએ જવાનું મોડું થશે’ – એમ પાર્થ શા માટે કહે છે?
ઉત્તર: (ક) નેહાને મદદ કરવાથી
પ્રશ્ન ૨: અક્ષયે નેહાના ઘરે સમાચાર આપવાનું કહ્યું. કારણ કે...
ઉત્તર: (બ) નેહાની ઈજાની જાણ ઘરનાં લોકોને કરવી જરૂરી છે.
પ્રશ્ન ૩: પાર્થની જગ્યાએ તમે હો તો શું કરો?
ઉત્તર: (અ) અક્ષયની વાત સાંભળું. (અને નેહાને મદદ કરું)
| પ્રત્યય | પ્રત્યય લાગી બનતા શબ્દો |
|---|---|
| ઈ | માનવ-માનવી, ગોપ-ગોપી, રાધા-રાધી, રાત-રાત્રિ, પાળ-પાળી |
| ઇક / ઇકા | બાલ-બાલિકા, રાધા-રાધિકા, ગોપી-ગોપિકા, ચંદ્ર-ચંદ્રિકા |
| ઇયો | બાવળ-બાવળિયો, કાળો-કાળિયો, કાગળ-કાગળિયો, મેઘ-મેહુલિયો |
| કી-કું | ઢોલક-ઢોલકી, નાનું-નાનકું, મોટી-મોટકી, ઝીણું-ઝીણકું |
| ડી-ડો-ડું | બેન-બેનડી, કાનો-કાનુડો, છાશ-છાશલડી, નાનું-નાનકડું |
ઈ : ડોકી, સાડી, પોટલી
ઇકા / ઇક : અંબિકા, બાલિકા
ઇયો : ભાણિયો, રાણિયો
કી-કું : છોડકું, નાનકું
ડી-ડો-ડું : મોરલો, ગૌશાળડી, કાનુડો
૧. વનરાવન (વૃંદાવન):
વૃંદાવન શ્રીકૃષ્ણની લીલાભૂમિ છે. ત્યાં મોરલીનો મધુર અનાહત નાદ ગગન સુધી ગાજે છે. વૃંદાવનના માર્ગ પર શ્રીકૃષ્ણ ગોપીઓ પાસે દહીંના દાણ (કર) માગે છે. કુંજગલીઓમાં કાન્હાનો રાસ રચાયો છે અને તે થનક થનક થઈને નાચે છે.
૨. શ્રીકૃષ્ણનો પહેરવેશ અને શણગાર:
શ્રીકૃષ્ણે શરીરે પીળાં પીતાંબર અને ઝરીકામ વાળો જામો (અંગરખો) ધારણ કર્યો છે. ખભા પર પીળો પટકો સોહે છે. કાનમાં કુંડળ, મસ્તક પર મોરપિંચ્છ ધારણ કરેલો મુગટ છે અને મુખ પર સુંદર મોરલી શોભી રહી છે.