chapter 15

સાચો જવાબ: હા, મેં મારા દાદાજીને તેમની તંદુરસ્તીના સમાચાર પૂછવા માટે પત્ર લખ્યો હતો.

સાચો જવાબ: હા, હું મારા પપ્પા સાથે પોસ્ટ ઑફિસે ગયો હતો. ત્યાં મેં ટપાલ પેટી (પોસ્ટ બોક્સ), સ્ટેમ્પ (ટિકિટ) ખરીદવાની બારી, મની ઑર્ડર અને રજિસ્ટર્ડ એ.ડી. સ્વીકારવાની બારીઓ તથા પત્રોનું વર્ગીકરણ કરતા કર્મચારીઓને જોયા હતા.

સાચો જવાબ: જો મારે વિશ્વની કોઈ વિશિષ્ટ વ્યક્તિને પત્ર લખવાનો હોય તો હું મહાન વૈજ્ઞાનિક ડૉ. એ.પી.જે. અબ્દુલ કલામ (અથવા ઈસરોના પ્રમુખ)ને લખું, કારણ કે મને વિજ્ઞાન અને અવકાશમાં ખૂબ રસ છે.

સાચો જવાબ:

• 
  

  પત્ર:

  
  
  
  
  
  • 
    

    વિશેષતા: તેમાં લાગણી અને સંવેદનાઓની સુંદર અને દીર્ઘ અભિવ્યક્તિ થાય છે, જેને સાચવીને રાખી શકાય છે.

    
    
  
  
  • 
    

    મર્યાદા: સંદેશો પહોંચવામાં ખૂબ સમય લાગે છે.

    
    
  
  
  
  


• 
  

  મોબાઇલ ફોન:

  
  
  
  
  
  • 
    

    વિશેષતા: ત્વરિત અને સામસામે તુરંત વાતચીત (સંદેશાવ્યવહાર) થઈ શકે છે.

    
    
  
  
  • 
    

    મર્યાદા: પત્ર જેવી લેખનશૈલી અને સાચવી રાખવાનો ભાવનાત્મક આનંદ મળતો નથી.

    
    
  
  
  
  

સાચો જવાબ: પિનકોડ (Postal Index Number) છ આંકડાનો ચોક્કસ કોડ છે. તેનાથી ટપાલ યોગ્ય વિસ્તાર કે પોસ્ટ ઑફિસ સુધી વગર કોઈ ભૂલે અને ઝડપથી પહોંચાડી શકાય છે.

સાચો જવાબ: જ્યારે વડીલો આવી શિખામણ આપે છે ત્યારે હું શાંતિથી તેમની વાત સાંભળું છું અને તેમના અનુભવનો આદર કરીને તેમની વાત સમજવાનો પ્રયત્ન કરું છું.

સાચો જવાબ:

૧. નિયમિત લખવાથી લેખનનું કૌશલ્ય વિકસે છે. -> સાચું

૨. પ્રીતમભાઇએ એમના છોકરાના છોકરાને પત્ર લખ્યો. -> સાચું (પૌત્ર વિવેકને)

૩. પ્રીતમભાઇએ વિવેકને ત્રણ-ચાર પુસ્તકો વાંચવાની સલાહ આપી. -> ખોટું (બે પુસ્તકો: હિમાલયનો પ્રવાસ અને દક્ષિણાયન)

૪. આલ્બર્ટ આઇનસ્ટાઇન વૈજ્ઞાનિક હતા. -> સાચું

સાચો જવાબ:

૧. સુવાસ - સુરભિ

વાક્ય: બગીચામાં ખીલેલાં ગુલાબની સુવાસથી વાતાવરણ પ્રફુલ્લિત થઈ ગયું.

૨. રુવાંટું - રોમ, પુલક

વાક્ય: દેશભક્તિનું ગીત સાંભળીને મારાં રુવાંટાં ઊભાં થઈ ગયાં.

૩. રચના - ગોઠવણ, વ્યવસ્થા

વાક્ય: ઈશ્વરની આ સુંદર રચના જોઈને મન આનંદિત થઈ જાય છે.

સાચો જવાબ:

સંબોધન	સંબંધ/વ્યક્તિ
પૂજ્ય / આદરણીય	પિતાજી
પ્રિય	મિત્ર
ચિરંજીવી	પૌત્ર વિરલ

સાચો જવાબ:

૧. અંધારામાં કોઈક આવતું હોય તેમ લાગ્યું.

૨. જ્યાં સફાઈ થઈ હતી ત્યાં સારું દેખાતું હતું.

3. એમણે પોતે ઝાડુ પકડીને સફાઈ કરવા માંડી.

૪. મેં જાતે આ વાત કહી હતી.

૫. પ્યાલામાં થોડુંક દૂધ હતું.

૬. જ્યારે રાત પડશે ત્યારે તારા દેખાશે.

૭. કોઈક આ સ્થાનની સંભાળ રાખતું હશે.

૮. જેને ખુદનો ભરોસો ન હોય તેને ઈશ્વરનો ભરોસો પણ નકામો.

૯. તમે પંડે આ કામ કરો તો જ સમજાશે.

સાચો જવાબ:

• 
  

  વાજબી X ગેરવાજબી

  
  


• 
  

  લાભ X ગેરલાભ

  
  


• 
  

  જવાબદાર X ગેરજવાબદાર

  
  


• 
  

  માનવ X અમાનવ / દાનવ

  
  


• 
  

  સજ્જન X દુર્જન

  
  


• 
  

  અમીર X દરિદ્ર

  
  

સાચો જવાબ:

• 
  

  માનવ -> માનવતા

  
  
  
  
  
  • 
    

    વાક્ય ૧: તે એક ઉત્તમ માનવ છે.

    
    
  
  
  • 
    

    વાક્ય ૨: આપણે સૌએ માનવતા દાખવવી જોઈએ.

    
    
  
  
  
  


• 
  

  સજ્જન -> સજ્જનતા

  
  
  
  
  
  • 
    

    વાક્ય ૧: રમેશભાઈ ખૂબ જ સજ્જન માણસ છે.

    
    
  
  
  • 
    

    વાક્ય ૨: તેમની સજ્જનતા સૌ કોઈને સ્પર્શી જાય છે.

    
    
  
  
  
  

સાચો જવાબ:

ક્રમ	સર્વનામ	સર્વનામનો પ્રકાર
૧.	જ્યાં ... ત્યાં	સંબંધવાચક સર્વનામ
૨.	તેમણે	પુરુષવાચક સર્વનામ
૩.	અમુકતમુક	અનિશ્ચિત સર્વનામ
૪.	થોડાંક	અનિશ્ચિત સર્વનામ
૫.	ક્યારે	પ્રશ્નવાચક સર્વનામ
૬.	જાતે	સ્વવાચક / આત્મવાચક સર્વનામ
૭.	એનું	દર્શક / પુરુષવાચક સર્વનામ
૮.	એમના	દર્શક / પુરુષવાચક સર્વનામ
૯.	તે	પુરુષવાચક સર્વનામ
૧૦.	જેમનું ... તેમનું	સંબંધવાચક સર્વનામ

સાચો જવાબ:

(૧) મોહનદાદા ઉદાર દિલના નહોતા. / મોહનદાદા ઉદાર દિલના ન હતા.

(૨) પલ્લવીબેન અમને ગુજરાતી ભણાવતાં નથી.

(૩) મેઘના ચિત્ર દોરતી નથી.

(૪) વિશાલ સાઇકલ લઈને ગયો નથી.

(૫) પરેશના પિતા સૈનિક નથી.

૧૦. ગામ વિશે માહિતી મેળવવા માટે વધારાના પ્રશ્નો:

(૬) તમારા ગામમાં પ્રાથમિક શાળા કે હાઈસ્કૂલ છે?

(૭) તમારા ગામમાં આરોગ્ય કેન્દ્ર (દવાખાનું) આવેલું છે?

(૮) તમારા ગામના મુખ્ય તહેવારો કયા કયા છે?

સાચો જવાબ: આજકાલ ફોન અને મોબાઇલના જમાનામાં ટપાલ લખવાનો વ્યવહાર ઓછો થઈ ગયો છે. દાદાજીએ અચાનક પત્ર લખ્યો હોવાથી પૌત્ર અને તેના મિત્રોને આશ્ચર્ય થશે એવું દાદાજીને લાગ્યું.

સાચો જવાબ: દાદાજી જણાવે છે કે પ્રવાસ-પર્યટન આપણા જીવનઘડતરમાં મહત્વનો ભાગ ભજવે છે. પ્રવાસથી માણસ ઉદાર દિલનો બને છે, જીવનના પ્રત્યક્ષ અનુભવો મળે છે તેમજ જુદા જુદા પ્રદેશની ભૂગોળ, ઇતિહાસ, લોકસંસ્કૃતિ અને સાંસ્કૃતિક વારસાનો સીધો પરિચય થાય છે.

સાચો જવાબ: બાળક પોતાના વાલીની જવાબદારી હેઠળ હોય છે. પ્રવાસમાં સુરક્ષા, ખર્ચ અને બાળકની સંમતિ અંગે વાલી માહિતગાર રહે તે માટે શાળા દ્વારા સંમતિ લેવામાં આવે છે.

સાચો જવાબ: ગણિતમાં નબળા પરિણામથી નિરાશ ન થવા દાદાજી જણાવે છે. તેઓ કહે છે કે ગણિત એક શાસ્ત્ર છે અને સતત સ્વાધ્યાયથી આવડે છે. આલ્બર્ટ આઇન્સ્ટાઇનનું ઉદાહરણ આપીને તેઓ પૌત્રનો ઉત્સાહ વધારે છે. દાદાજીના વિચારો ખૂબ જ પ્રેરણાદાયી અને હકારાત્મક લાગ્યા.

સાચો જવાબ: દાદાજી અભ્યાસની સાથે વ્યાયામને પણ મહત્વ આપે છે. તેઓ સ્વામી વિવેકાનંદની સૂક્તિ "તંદુરસ્ત શરીરમાં જ તંદુરસ્ત મન વસે છે" યાદ અપાવી નિયમિત વ્યાયામ કરવા જણાવે છે.

સાચો જવાબ:

પ્રિય ધ્રુવ,

મજામાં હોઈશ. હું હમણાં થોડા દિવસ પહેલાં અમદાવાદથી બસમાં આબુના પ્રવાસે જઈ આવ્યો. આબુમાં હું બે દિવસ રોકાયો હતો. ત્યાં મેં 'આબુદર્શન'ની બસમાં જ આખું આબુ ફરવાનું પસંદ કર્યું.

મેં ત્યાં સુંદર નખી તળાવ જોયું અને તેના કિનારે ઊભા રહીને ઘણા ફોટા પાડ્યા. તળાવમાં બોટિંગ (સહેલગાહ) કરવાની પણ બહુ મજા આવી. ત્યારબાદ મેં શિલ્પકળાના ઉત્તમ નમૂના સમાન દેલવાડાના દેરાં જોયાં અને અર્બુદા માતાના દર્શન કર્યા. આબુના સૌથી ઊંચા 'ગુરુશિખર' પરથી નીચેની ઊંડી કોતરો જોવાનો અનુભવ અદ્ભુત હતો! આબુથી પાછા વળતાં મેં નક્કી કર્યું છે કે હું દર વર્ષે આબુ પ્રવાસે જઈશ.

લિ.

તારો મિત્ર અર્પણ

સાચો જવાબ:

To: pritambhai.dholakia@email.com

Subject: દાદાજીના પત્રનો વળતો જવાબ / પ્રણામ

આદરણીય દાદાજી,

સાદર પ્રણામ.

તમારો પ્રેમભર્યો પત્ર મળ્યો. વાંચીને મને અને મારા મિત્રોને ખૂબ જ આનંદ થયો. મોબાઇલના યુગમાં તમારો પત્ર એક સુંદર સરપ્રાઇઝ સમાન હતો.

ગણિત વિષય અંગે તમે આપેલી શિખામણ અને મોકલેલા પુસ્તકો માટે ખૂબ ખૂબ આભાર. હું હવે નિરાશ થયા વગર ગણિતનો પાયો મજબૂત કરવા વધારે સમય ફાળવીશ. તમે આપેલા પ્રવાસના પુસ્તકો પણ વાંચીશ. નવરાત્રી અને દશેરાની રજાઓમાં હું ઘરે જરૂર આવીશ.

દાદીને મારા પ્રણામ કહેજો.

તમારો સ્નેહી પૌત્ર,

વિવેક

સાચો જવાબ:

૧. ખાટાં ફળોમાંથી વિટામિન સી મળે છે.

૨. બધા કસરત કરે તો જ તંદુરસ્તી જળવાઈ રહે.

૩. આજે પત્રનું સ્થાન ઈ-મેઈલે લીધું છે.