chapter 17

ધોરણ 7 | విષય: Gujarati

વાતચીત :

સાચો જવાબ: અંબાજી, ડાકોર, પાવાગઢ, અને ગિરનાર જેવાં તીર્થસ્થાનોએ લોકો પદયાત્રા કરીને જાય છે.

સાચો જવાબ: મને અંબાજીની પદયાત્રા કરવી ગમે, કારણ કે ત્યાં રસ્તામાં સેવાકેમ્પો અને ભક્તિમય માહોલ અનુભવવા મળે છે.

સાચો જવાબ: હા, હું જૂનાગઢ યાત્રાએ ગયો હતો. ત્યાં ગિરનાર પર્વત, ઉપરકોટનો કિલ્લો અને દામોદર કુંડ જોયા હતા.

સાચો જવાબ: તેને સલામત જગ્યાએ ખસેડીને પાણી પાઈશ, ઘા પર પ્રાથમિક સારવાર કરીશ અને પશુ ચિકિત્સક કે જીવદયા સંસ્થાનો સંપર્ક કરીશ.

સાચો જવાબ: મેં ઉતરાણ દરમિયાન દોરીથી ઘાયલ થયેલા એક કબૂતરને બચાવીને તેની પાંખ પર દવા લગાવી હતી.

સાચો જવાબ: કરુણા અભિયાન (૧૯૬૨ એમ્બ્યુલન્સ સેવા), એસ.પી.સી.એ. (SPCA) અને સ્થાનિક પાંજરાપોળ દ્વારા બચાવવામાં આવે છે.

સાચો જવાબ:

૧. “અંગાર વરસાવતો આકરો ઉનાળો.”
- (અ) ઉનાળાનો સખત તાપ આગ વરસાવી રહ્યો છે. ( ✔ )
- (બ) ઉનાળાના બપોરે તીવ્ર પ્રકાશ ધરતી પર પડી રહ્યો છે.

૨. “અમીજળે આય આવી, ખર ઊભો થયો.”
- (અ) મીઠા જળથી ગધેડામાં શક્તિ આવી, તે ઊભો થઈ ગયો. ( ✔ )
- (બ) ગંગાજળથી ગધેડાનું આયુષ્ય અને શક્તિ બન્ને વધ્યાં.

૩. “નેત્રજળે નવડાવીશ પ્રભુ રામેશ્વર.”
- (અ) નેત્ર વડે સ્નાન કરતા પ્રભુ રામેશ્વરનાં દર્શન કરીશ.
- (બ) આંખોનાં આંસુઓથી પ્રભુ રામેશ્વરનો અભિષેક કરીશ. ( ✔ )

સાચો જવાબ:

૧. અંગાર → અગ્નિ

૨. પથ → રસ્તો

૩. આશિષ → આશીર્વાદ

૪. અફળ → નિષ્ફળ

૫. ઠેકડી → મશ્કરી

સાચો જવાબ:

૧. યુદ્ધનાં શસ્ત્રોનો નાદ અતિ ભયાનક હતો.

૨. રામના વનવાસના સમાચાર સાંભળીને નાનો ભાઈ ભરત અસહ્ય વેદના અનુભવે છે.

૩. નાનકડી છોકરી પોતાના બળથી વાછરડાને મોતના મુખમાંથી બચાવે છે.

૪. પરંતુ સર્વ પ્રધાનો અરજી વાંચવામાં નિષ્ફળ જાય છે.

૫. સૈનિકો પોતાનો પરિવાર ત્યાગીને સરહદ પર રાત-દિવસ દેશની રક્ષા કરે છે.

સાચો જવાબ:

ઉદાહરણ: પશુસેવા એ જ પ્રભુસેવા.

૧. જીવદયા એ જ પરમ ધર્મ.

૨. અબોલ જીવ પર કરુણા રાખો.

૩. પશુ-પક્ષીનું જતન, એ જ સાચું પુણ્ય.

સાચો જવાબ:

૧. મને ચિત્ર દોરવા ગમે છે.

૨. ગંગા પવિત્ર નદી છે.

૩. રાષ્ટ્રધ્વજમાં ત્રણ રંગ હોય છે.

સાચો જવાબ:

યાત્રાળુ: જય ભોલે, જય ભોલે.

યાત્રી-૧: અરે! આ બિચારો ગધેડો તરસથી તરફડી રહ્યો છે!

યાત્રી-૨: બિચારાની જીભડી બહાર નીકળી ગઈ છે અને આંખો ફાટી ગઈ છે!

યાત્રાળુ: ‘હરિ હરિ.’ જેને જેવું ગમ્યું તે ખરું! ચાલો, દર્શનનું મોડું થશે.

સજ્જન યાત્રી: અરેરે! બિચારો તરસથી મરી જશે. લાવ પાસે રહેલું ગંગાજળ પીવડાવું, જેથી તેનો જીવ બચી જાય.

ડાહ્યો યાત્રી: અરે! મૂર્ખ, બધું ગંગાજળ વેડફી માર્યું, તારી યાત્રા અફળ જવાની.

સજ્જન યાત્રી: ભાઈ, મેં એક તરસ્યા જીવને બચાવ્યો એટલે મારી પ્રભુ યાત્રા સફળ થઈ. કોઈનો જીવ બચાવવો એ પણ પ્રભુસેવા જ ગણાય.

ડાહ્યો યાત્રી: તો હવે રામેશ્વર જઈને ભગવાનનો અભિષેક શેનાથી કરાવીશ?

સજ્જન યાત્રી: પ્રભુનો અભિષેક તો હું મારી આંખોનાં પ્રેમભર્યાં અશ્રુઓ (નેત્રજળ)થી કરાવીશ.

૭. પ્રશ્નોના જવાબ લખો.

સાચો જવાબ: ઉનાળામાં આકાશમાંથી અંગાર વરસતો હતો, ધૂળ ધખધખતી હતી અને ધરતીમાંથી ગરમ ઝાળો નીકળતી હતી, તેના પરથી કહી શકાય કે ઉનાળો આકરો હતો.

સાચો જવાબ: યાત્રાળુઓ ગંગાજળ ચઢાવવા રામેશ્વર જાય છે.

સાચો જવાબ: યાત્રાળુઓ ગધેડાને તરસથી તરફડતો, રસ્તા પર પડેલો, જીભ બહાર નીકળેલી અને આંખો ફાટી ગયેલી હાલતમાં જુએ છે.

સાચો જવાબ: ગધેડાની હાલત જોઈને મોટાભાગના યાત્રીઓ કરુણાથી ‘હરિ હરિ’ બોલીને તેને છોડીને આગળ ચાલવા લાગ્યા.

સાચો જવાબ: સજ્જન યાત્રાળુ ગધેડાનું માથું પોતાના ખોળામાં લે છે અને પોતાની પાસેનું તમામ પવિત્ર ગંગાજળ તેના મોંમાં રેડીને તેને બચાવે છે.

સાચો જવાબ: અન્ય યાત્રાળુઓ તેને મૂર્ખ ગણી વ્યંગમાં કહે છે કે, "તેં ગંગાજળ વેડફી નાખ્યું અને તારો ફેરો અફળ ગયો, હવે રામેશ્વર જઈને શેનો અભિષેક કરીશ?"

સાચો જવાબ: તે હાથ જોડીને જવાબ આપે છે કે, "હું મારા પ્રેમ અને ભક્તિનાં આંસુઓ (નેત્રજળ) વડે પ્રભુ રામેશ્વરને નવડાવીશ."

સાચો જવાબ: તેનો રડવાનો અવાજ સાંભળીને આગળ દોડી રહેલા બાકીના આઠેય હરીફો અટકી ગયા. તેમણે પાછળ વળીને જોયું તો તેમનો એક મિત્ર નીચે પડેલો હતો. જીતવાની લાલચ છોડીને એ આઠેય બાળકો પાછા ફર્યા. તેઓ પડી ગયેલા બાળક પાસે આવ્યા. એક છોકરીએ તેને ઊભો કર્યો, બીજાએ તેની ધૂળ સાફ કરી અને બધાએ તેને સાંત્વના આપી. ત્યારબાદ, નવેય બાળકોએ એકબીજાના હાથ પકડ્યા અને મોટો વિજયી હાસ્ય સાથે એકસાથે દોડીને ફિનિશિંગ લાઇન પાર કરી. આ દૃશ્ય જોઈને પ્રેક્ષકોએ તાળીઓના ગડગડાટથી બાળકોની રમતભાવના અને સમજદારીને વધાવી લીધી.

સાચો જવાબ:

૧. જીતી જનાર ટીમનું નેતૃત્વ કોણે કર્યું હતું? → (ક) શૈલેન્દ્રએ

૨. મેદાન ઉપર રમવા કોણ નહીં આવ્યું હોય? → (અ) પંકજ

૩. પ્રારંભમાં એક ટીમના કેટલા ખેલાડી મેદાનમાં રમવા ઊતર્યા? → (બ) સાત

૪. ચઢાઈ કરનાર ખેલાડીનું કૌશલ્ય જણાવો. → (ડ) પગ વડે સ્પર્શ કરવો

૫. ‘હવે અમારો જુસ્સો વધી ગયો.’’ આ વાક્ય કોણ બોલે છે? → (ડ) શૈલેન્દ્ર

૬. ઘેરો ઘાલવા સાંકળ રચવામાં કોણ ન હતું? → (ક) કમલેન્દ્ર

૭. વિજેતા ટીમનો સત્કાર ક્યાં થવાનો હતો? → (ક) જિલ્લા સ્પોર્ટસ્કૂલમાં

૮. બીજા બે પ્રશ્નો રચો અને તેના જવાબ આપો:
- પ્રશ્ન ૧: શૈલેન્દ્રની શાળાનું નામ શું હતું? જવાબ: સર્વોદય વિદ્યામંદિર.
- પ્રશ્ન ૨: સામા પક્ષના કેપ્ટનનું નામ શું હતું? જવાબ: અરવિંદ.

chapter 17

પ્રશ્ન. ૧. તમે પદયાત્રાનાં કયાં કયાં તીર્થસ્થાનો વિશે જાણો છો?

પ્રશ્ન. ૨. તમને પદયાત્રા ક્યાં કરવી ગમે? કેમ?

પ્રશ્ન. ૩. તમે ક્યારેય યાત્રાએ ગયા છો? ત્યાં શું શું જોયું છે?

પ્રશ્ન. ૪. તમે કોઈ ઘાયલ પશુ કે પક્ષીની કાળજી કેવી રીતે લેશો?

પ્રશ્ન. ૫. કોઈ પશુ-પક્ષીની રક્ષા કરી હોય કે બચાવતાં જોયું હોય તો કહો.

પ્રશ્ન. ૬. સમાજમાં કઈ કઈ સંસ્થાઓ કે જીવદયા પ્રવૃત્તિઓ દ્વારા ઘાયલ પશુ-પંખીઓને બચાવવામાં આવે છે?

પ્રશ્ન. ૧. આપેલ કાવ્યપંક્તિના અર્થ સામે ખરા (✔) ની નિશાની કરો.

પ્રશ્ન. ૨. કાવ્યને આધારે નજીકનો અર્થ ધારો અને ગોળ કરો.

પ્રશ્ન. ૩. કૌંસમાં આપેલ શબ્દના અર્થ જાણી ખાલી જગ્યા પૂરો. (કૌંસ: સર્વ, અસહ્ય, નાદ, બળ, ત્યાગીને)

પ્રશ્ન. ૪. સેવાસૂત્રો બનાવો.

પ્રશ્ન. ૫. વર્ષોમાંથી શબ્દ શોધી અર્થપૂર્ણ વાક્ય બનાવો.

પ્રશ્ન. ૬. અધૂરા સંવાદ પૂરા કરો

પ્રશ્ન. ૧. ઉનાળો આકરો હતો એમ શા પરથી કહી શકાય?

પ્રશ્ન. ૨. યાત્રાળુઓ ગંગાજળ ચઢાવવા ક્યાં જાય છે?

પ્રશ્ન. ૩. યાત્રાળુઓ ગધેડાને કેવી હાલતમાં જુએ છે?

પ્રશ્ન. ૪. ગધેડાની હાલત જોઈને યાત્રીઓ શું બોલ્યા?

પ્રશ્ન. ૫. સજ્જન યાત્રાળુ ગધેડાને કેવી રીતે બચાવે છે?

પ્રશ્ન. ૬. અન્ય યાત્રાળુઓ સજ્જન યાત્રાળુની કેવી મશ્કરી કરે છે?

પ્રશ્ન. ૭. ગર્દભનો પ્રાણદાતા અન્ય યાત્રાળુઓને શો જવાબ આપે છે?

પ્રશ્ન. ૮. વાર્તા પૂર્ણ કરો: ‘પાકી સમજદારી’

પ્રશ્ન. ૯. ફકરા પરથી પ્રશ્નોના જવાબ લખો.