chapter 5

સાચો જવાબ: મેં સાપ વિશે સાંભળ્યું છે કે સાપને કાન નથી હોતા પણ તે ત્વચાના કંપનથી અનુભવે છે. તે દર સવા મહિને કે ચોક્કસ ગાળે પોતાની કાંચળી ઉતારે છે. વળી, બધા સાપ ઝેરી નથી હોતા અને તે ખેડૂતોના મિત્ર ગણાય છે.

સાચો જવાબ: મેં સાપ પ્રાણીસંગ્રહાલયમાં, ટીવી પર, ખેતરમાં તથા જંગલ વિસ્તારમાં જોયા છે.

સાચો જવાબ: ઘરમાં અચાનક સાપ આવી ચડે તો અમે બૂમાબૂમ કે ધમાલ કર્યા વિના શાંત રહીશું, બધા સુરક્ષિત જગ્યાએ ખસી જઈશું અને તરત જ સર્પમિત્ર (સાપ પકડવા વાળા) અથવા વન વિભાગને ફોન કરીને બોલાવીશું.

સાચો જવાબ: કોઈને સાપ કરડે તો દર્દીને શાંત રાખવો જોઈએ અને હલનચલન કરવા દેવું ન જોઈએ, કરડેલી જગ્યાથી થોડે ઉપર હળવો પાટો બાંધવો જોઈએ જેથી ઝેર શરીરમાં ઝડપથી ન ફેલાય અને તાત્કાલિક નજીકની સરકારી હોસ્પિટલે લઈ જઈને ઝેર વિરોધી ઇન્જેક્શન (Anti-snake venom) અપાવવું જોઈએ.

સાચો જવાબ: નાગપાંચમે સ્ત્રીઓ નાગદેવતાનું પૂજન કરે છે, પાણિયારા પર નાગનું ચિત્ર દોરે છે, ઘીનો દીવો કરે છે, કુલેરનું નૈવેદ્ય ધરાવે છે, એકટાણું (એક ટંક જમવું) કરે છે અને નાગદેવતાની વાર્તા કે કથા સાંભળે છે.

સાચો જવાબ:

• 
  

  ઉપવાસ: ઉપવાસ એટલે મુખ્યત્વે શરીર અને મનને શુદ્ધ કરવા માટે ચોક્કસ સમય માટે ખોરાકનો ત્યાગ કરવો કે માત્ર ફળાહાર કરવો.

  
  


• 
  

  વ્રત: વ્રત એટલે કોઈ ચોક્કસ ધાર્મિક કે આધ્યાત્મિક સંકલ્પ લેવો, જેમાં ઉપવાસની સાથે નિયમોનું પાલન, પૂજા-અર્ચના, એકટાણું અને કથા સાંભળવાનો સમાવેશ થાય છે.

  
  

સાચો જવાબ:

1. 
   

   ભાભી પાણિયારા પર નાગનું ચિત્ર આળેખતાં હતાં. → (2) સોનલને અચરજ થયું.

   
   


2. 
   

   તું ત્યાં ઊભી રહે અને ધ્યાનથી જો. → (4) સોનલ પાણિયારા પાસે પાછી ગઇ.

   
   


3. 
   

   કુલેરનું નૈવેદ્ય ધર્યું હતું. → (1) સોનલના મોંમાં પાણી આવ્યું.

   
   


4. 
   

   ભાભી ગઈકાલનો બનાવેલો રોટલો આજે એકવાર ખાશે. → (3) એમ શું કરવા કરતાં હશે તેવો પ્રશ્ન થયો.

   
   

સાચો જવાબ:

1. 
   

   "ભાભી આજે પાણિયારા પર નાગ કેમ આળેખે છે?" → બાને

   
   


2. 
   

   "ભાભી નાગને બદલે ઉંદરનું ચિત્ર આળેખે તો શું થાય?" → ભાઈને (રામુને)

   
   


3. 
   

   "મને તો નાગની વાતો સાંભળીને બહુ બીક લાગે છે." → ભાઈને (રામુને)

   
   


4. 
   

   "તો મદારીની મોરલીએ સાપ ડોલે છે એ વાત ખોટી?" → ભાઈને (રામુને)

   
   

સાચો જવાબ:

1. 
   

   સાપ દૂધ પીએ છે. → ના

   
   


2. 
   

   સાપને બે જીભ હોય છે. → હા

   
   


3. 
   

   નાગનો મણિ બહુ કીમતી હોય છે. → ના

   
   


4. 
   

   સાપ ઘરડો થાય ત્યારે તેને મૂછ ફૂટે છે. → ના

   
   


5. 
   

   સાપ પૂરેપૂરી કાંચળી ઉતારી ન શકે તો માંદો પડી જાય. → હા

   
   


6. 
   

   બધા સાપ ઝેરી હોતા નથી. → હા

   
   


7. 
   

   સાપ બહુ દૂર જોઈ શકે છે. → ના

   
   


8. 
   

   સાપને કાન હોતા નથી. → હા

   
   

સાચો જવાબ:

ઉદાહરણ: બધા સાપ ક્યાં ઝેરી હોય છે!

અર્થ: બધા સાપ ઝેરી હોતા નથી.

1. 
   

   વાક્ય: સાપને ક્યાં કાન હોય છે!

   
   
   

   અર્થ: સાપને કાન હોતા નથી.

   
   


2. 
   

   વાક્ય: બધા સાપ ક્યાં માણસને કરડે છે!

   
   
   

   અર્થ: બધા સાપ માણસને કરડતા નથી.

   
   


3. 
   

   વાક્ય: સાપને ક્યાં મૂછો ફૂટે છે!

   
   
   

   અર્થ: સાપને મૂછો ફૂટતી નથી.

   
   

સાચો જવાબ: ભાભી આજ પાણિયારા (ઘરમાં પાણીના વાસણ રાખવાની જગા) પર નાગ (ફેણવાળા સાપ)નું ચિત્ર આળેખતાં હતાં. પાસે પૂજાસામગ્રી (કંકુ, ચોખા, ફૂલ વગેરે.) પડી હતી. તેમણે કુલેર (ઘીગોળ સાથે ચોળેલો બાજરી વગેરેનો લોટ)નું નૈવેદ્ય (દેવને ધરાવેલી ખાવાની વસ્તુ) ધર્યું હતું. આજે એ એકટાણું (ભોજનનું વ્રત પાળવું તે) પણ કરશે.

સાચો જવાબ:

1. કુલેર જોઈ સોનાના મોંમાં પાણી આવી ગયું.

• 
  

  અર્થ: ગમતી વસ્તુ ખાવાની તીવ્ર ઇચ્છા થઇ

  
  


• 
  

  વાક્ય: ગરમાગરમ જલેબી જોઈને રોહિતના મોંમાં પાણી આવી ગયું.

  
  

2. બાએ સોનાને માંડીને વાત કહી.

• 
  

  અર્થ: શરૂઆતથી બધી વાત કહી

  
  


• 
  

  વાક્ય: દાદાજીએ પ્રવાસથી પાછા આવેલા બાળકોને માંડીને કથા સંભળાવી.

  
  

3. સોનાને જવાબ ન આવડતાં ભાભી એની વહારે આવ્યાં.

• 
  

  અર્થ: મદદે આવ્યાં

  
  


• 
  

  વાક્ય: સભામાં બોલતી વખતે રમેશ અચકાતાં જ તેનો મિત્ર તેની વહારે આવ્યો.

  
  

સાચો જવાબ:

• 
  

  ઉદાહરણ: સાપ કાઢતાં ઘો પેઠી : એક મુશ્કેલી દૂર થતાં બીજી મુશ્કેલી આવી.

  
  

1. 
   

   કહેવત: સાપ ગયા ને લીસોટા રહ્યા.

   
   
   

   અર્થ: સમય વીતી ગયા પછી તેનાં એંધાણ રહી જવાં.

   
   


2. 
   

   કહેવત: ખોદે ઉંદર ને ભોગવે ભોરિંગ.

   
   
   

   અર્થ: મહેનત કોઈ એક કરે અને તેનો લાભ બીજો ભોગવે.

   
   


3. 
   

   કહેવત: સાપે છછુંદર ગળ્યા જેવું થવું.

   
   
   

   અર્થ: ધર્મસંકટ કે વિષમ પરિસ્થિતિ ઊભી થવી.

   
   

સાચો જવાબ:

મેં ........... સાપ જોયો.

1. 
   

   મેં નાનો સાપ જોયો.

   
   


2. 
   

   મેં ખેતરમાં નાનો સાપ જોયો.

   
   


3. 
   

   મેં ગઈકાલે ખેતરમાં નાનો સાપ જોયો.

   
   


4. 
   

   મેં ગઈકાલે સાંજે ખેતરમાં નાનો સાપ જોયો.

   
   


5. 
   

   મેં ગઈકાલે સાંજે ખેતરમાં એક નાનો લીલો સાપ જોયો.

   
   

સાચો જવાબ:

હું બજાર ગયો હતો.	હું બજાર જાઉં છું.	હું બજાર જઈશ.
અમે સાપ જોયો હતો.	અમે સાપ જોઈએ છીએ.	અમે સાપ જોઈશું. (ઉદાહરણ)
અમે ગીરના પ્રવાસે ગયા હતા. (ઉદાહરણ)	અમે ગીરના પ્રવાસે જઈએ છીએ.	અમે ગીરના પ્રવાસે જઈશું.

સાચો જવાબ: વ્રત એટલે મન અને વાણીને શુદ્ધ રાખવા માટે લેવામાં આવતો ધાર્મિક કે આધ્યાત્મિક સંકલ્પ. વ્રત આત્મશુદ્ધિ, ઈશ્વરકૃપા મેળવવા અને મન પર સંયમ રાખવા માટે કરાય છે.

સાચો જવાબ: સાપ ખેતીના પાકને નુકસાન પહોંચાડતા ઉંદર અને અન્ય જીવજંતુઓને ખાઈ જાય છે, જેથી પાકનું રક્ષણ થાય છે. આ રીતે તે માણસજાતને ઉપયોગી બને છે.

સાચો જવાબ: નાગણના ઈંડાં અને નાનાં બચ્ચાંઓને અનુકૂળ વાતાવરણ ન મળવાથી અથવા સમડી, ગીધ, નેળિયા જેવા અન્ય પ્રાણી-પક્ષીઓ ખાઈ જવાથી બધાં બચ્ચાં જીવતાં રહેતાં નથી.

સાચો જવાબ:

• 
  

  અમારે ત્યાં કરડેલી જગ્યાથી થોડે ઉપર પાટો બાંધવામાં આવે છે અને તાત્કાલિક 108 એમ્બ્યુલન્સ દ્વારા દર્દીને સરકારી હોસ્પિટલે લઈ જઈ ઇન્જેક્શન અપાવવામાં આવે છે.