chapter 9

સાચો જવાબ: પુસ્તકાલયમાંથી આપણને વિવિધ વિષયોનું જ્ઞાન આપતાં પુસ્તકો વાંચવા મળે છે. તે આપણા વિચારોને સમૃદ્ધ બનાવે છે, વાંચન રસ વધારે છે અને સંસ્કૃતિ તથા વિદ્યાનો વારસો જાળવી રાખવામાં મદદ કરે છે.

સાચો જવાબ: સાચું જીવન જીવવા માટે ધન કે રત્નોની નહીં, પરંતુ સદ્ગુણો, સંસ્કાર, સંતોષ, પ્રામાણિકતા અને વિદ્યા (જ્ઞાન) ની જરૂર છે.

સાચો જવાબ: વરસાદ ન પડે તો દુષ્કાળ પડે, અનાજ અને પાણીની અછત સર્જાય, ખેતી ન થઈ શકે, પશુ-પંખીઓને ચારો અને પાણી ન મળે તથા માનવજીવન મુશ્કેલીમાં મુકાઈ જાય.

સાચો જવાબ: હા, મેં ગૌશાળા જોઈ છે. ત્યાં ગાયોના રહેવા માટે સ્વચ્છ છાપરાં કે શેડ હોય છે, તેમના માટે પીવાના પાણીની હવાડાની વ્યવસ્થા અને લીલા-સૂકા ચારાની યોગ્ય ગોઠવણ હોય છે. ગાયોની સફાઈ અને માવજત માટે સેવકો હોય છે.

સાચો જવાબ: વિદ્યાદાન એટલે પોતાની પાસે રહેલું જ્ઞાન, પોતે શીખેલી વિદ્યા કે શિક્ષણ અન્ય લોકોને નિઃસ્વાર્થ ભાવે આપવું અથવા ભણાવવું.

સાચો જવાબ: પ્રકૃતિ આપણને જીવવા માટે હવા, પાણી, અનાજ, ફળ, ઔષધિઓ અને આશ્રય આપે છે. પ્રકૃતિ વિના માનવજીવન અશક્ય છે.

સાચો જવાબ: ૧. અરે, તમે આ ખીલાથી શું કરો છો? → આનંદ ૨. આનંદ, આ પેટીઓ બહાર કાઢ. → મહર્ષિ ઐલ ૩. કૃષ્ણા, આજે તારે બરાબર તૈયાર થવાનું છે. → મહર્ષિ ઐલ ૪. મહર્ષિ ઐલ, આપને દંડવત્ પ્રણામ કરું છું. → મૈનેન્દ્ર ૫. ગુરુજી, આપની આજ્ઞાનુસાર મેં ભોજનથાળ તૈયાર કર્યો છે. → કૃષ્ણા

સાચો જવાબ:

૧. "વિદ્યાલય મારા પર ઊભું કરવા માગું છું, ધન પર નહિ."

• 
  

  [ ] વિદ્યાલય બનાવવા બીજાના ધનની જરૂર છે.

  
  


• 
  

  [✓] વિદ્યાલય હું આપમેળે બનાવીશ. (વિદ્યાલય પોતાના જ્ઞાન અને તપ પર નિર્ભર હોવું જોઈએ, ધન પર નહીં)

  
  


• 
  

  [ ] વિદ્યાલય માટે દાનની જરૂર છે.

  
  

૨. "નગરસભા એ જ અમારું ગૌરવ ને મૂડી છે."

• 
  

  [ ] નગરસભા હંમેશાં તેમની મદદ કરે છે.

  
  


• 
  

  [✓] નગરસભા તેમનું ભરણપોષણ કરે છે. (સમાજ/નગરસભા દ્વારા મળતી ભિક્ષા પર નિર્ભર રહેવું એ જ એમનું ગૌરવ છે)

  
  


• 
  

  [ ] નગરસભાની મિલકતનો ઉપયોગ એ કરી શકે છે.

  
  

સાચો જવાબ:

(૧) પૂર્વવત્ : પહેલેથી / પહેલાંની જેમ

• 
  

  વાર્તામાં: પછવાડેની દીવાલમાંથી પૂર્વવત્ એક પથરો ખસેડી આનંદને પોલાણમાં બે પેટી બતાવી...

  
  


• 
  

  મારું વાક્ય: પરિસ્થિતિ સુધરતાં જ શાળાનું કાર્ય પૂર્વવત્ શરૂ થઈ ગયું.

  
  

(૨) ફિક્કું : નિસ્તેજ

• 
  

  વાર્તામાં: કૃષ્ણાની આજની શોભા આગળ રત્નો ફિકકાં હતાં!

  
  


• 
  

  મારું વાક્ય: સૂર્યના તેજ આગળ દીવાનો પ્રકાશ ફિક્કો લાગે છે.

  
  

(૩) પુનર્જીવન : નવું જીવન

• 
  

  વાર્તામાં: વારે-વારે પુનર્જીવન પામવા મથતો હતો.

  
  


• 
  

  મારું વાક્ય: ઓપરેશન પછી દર્દીને જાણે નવું પુનર્જીવન મળ્યું.

  
  

સાચો જવાબ: ૧. ગીતાએ ભજન ગાયું, તેનો કંઠ ખૂબ સરસ છે. ૨. નરસિંહ મહેતાનાં પ્રભાતિયાં આજેય ગવાય છે, તેમાં ગહન ચિંતન હોય છે. ૩. મારાં કપડાં કપિલભાઈએ સીવ્યાં છે, તેઓ સૂટ પણ સરસ સીવે છે. ૪. તારા ખિસ્સામાં કાંઈ છે? મારે થોડાક રૂપિયા જોઈએ છે. ૫. રહીમભાઈ બસમાં ઊંઘી જાય ! તેઓ કંડક્ટર છે. ૬. વિકાસ ક્રિકેટમાં સારું રમ્યો, તે કબડ્ડી પણ સરસ રમે છે.

સાચો જવાબ:

મૂળ ફકરો:

રાધા બહુ ડાહી દીકરી. રાધા સમયસર બધું કામ કરે. રાધાના પપ્પા રજામાં રાધાને ફરવા લઈ જાય. એક દિવસ રાધાએ કહ્યું, “પપ્પા, હું અને ભોલુભાઈ મેળામાં જઈએ ?” તેમણે હા પાડી અને ભોલુ તથા રાધાને પૈસા આપ્યા. ભોલુ અને રાધા ખુશ થઈ ગયાં.

સુધારેલો ફકરો:

રાધા બહુ ડાહી દીકરી. તે સમયસર બધું કામ કરે. તેના પપ્પા રજામાં તેને ફરવા લઈ જાય. એક દિવસ તેણે કહ્યું, “પપ્પા, હું અને ભોલુભાઈ મેળામાં જઈએ ?” તેમણે હા પાડી અને તેમને પૈસા આપ્યા. તેઓ ખુશ થઈ ગયાં.

સાચો જવાબ:

વાક્ય: યુધિષ્ઠિર, ભીમ અને અર્જુન કુંતીમાતાના; સહદેવ અને નકુલ માદ્રીમાતાના અને લવકુશ સીતામાતાના પુત્રો હતા.

૧. કુંતીમાતાના પુત્રો કોણ કોણ હતા? ૨. સહદેવ અને નકુલ કોના પુત્રો હતા? ૩. લવકુશ કોના પુત્રો હતા? ૪. માદ્રીમાતાના પુત્રો કોણ હતા? ૫. યુધિષ્ઠિર, ભીમ અને અર્જુન કોના પુત્રો હતા? ૬. સીતામાતાના પુત્રો કોણ હતા?

સાચો જવાબ: ૧. હું વહેલાં જમતો નથી. → હું મોડો જમું છું. ૨. આ ટામેટાં સસ્તાં નથી. → આ ટામેટાં મોંઘા છે. ૩. તેમને અશાંતિ ગમતી નથી. → તેમને શાંતિ ગમે છે. ૪. વિનયને સંગીતમાં રસ નથી, એવું નથી. → વિનયને સંગીતમાં રસ છે. ૫. મેં એને સમજાવ્યો નહોતો, એવું નથી. → મેં એને સમજાવ્યો હતો.

સાચો જવાબ: ૧. એમાં હતા સુવર્ણ અને ચાંદીના ટુકડાઓ. (રજતના → ચાંદીના) ૨. જોડા આવાસે મૂકીને જ આવ્યો હતો. (પાદત્રાણ → જોડા) ૩. થોડી વારે મશાલ સળગાવી અંદર પેઠા. (કાકડો → મશાલ) ૪. સાંજે સૌ આમંત્રિતોને આવવાની વેળા/સમય થઈ. (વેળા → સમય) ૫. યવનસામંત ને એના સાથીદારો બરાબર બનીઠનીને આવ્યા હતા. (સાગરીતો → સાથીદારો)

સાચો જવાબ: આનંદને ભૂગર્ભગૃહમાં ચોખ્ખી અને પહોળી જગ્યા, ચારે બાજુ પુસ્તકાલયની જેમ ગોઠવેલી પોથીઓ, કેટલીક અનુપમ મૂર્તિઓ તથા રત્નો અને સુવર્ણ-રજતના ટુકડા ભરેલી પેટીઓ જોવા મળી.

સાચો જવાબ: મહર્ષિએ પુસ્તકના ઘોડા પાછળથી પથ્થર ખસેડીને બે વજનદાર પેટીઓ બતાવી. એક પેટીમાં અનેકરંગી આભા ધરાવતાં ઝળહળતાં રત્નો હતાં અને બીજી પેટીમાં સુવર્ણ (સોનું) તથા રજત (ચાંદી) ના ટુકડાઓ હતા.

સાચો જવાબ: મહર્ષિએ શક સરદારોને અન્નની જગ્યાએ થાળમાં રત્નો, હીરા, પોખરાજ અને સોના-ચાંદીના ટુકડા પીરસ્યા. કારણ કે શક સરદારો ધન-દોલતની લાલચમાં બીજાના મુલક પર આક્રમણ કરીને લૂંટફાટ કરતા હતા, એટલે મહર્ષિ તેમને ભાન કરાવવા માગતા હતા કે માણસ ધન-રત્નો ખાઈ શકતો નથી, એને જીવવા માટે અન્ન જ જોઈએ છે.

સાચો જવાબ: મહર્ષિ ઐલે તેમને જમવામાં રત્નો અને સુવર્ણ પીરસીને પહેલાં આશ્ચર્યમાં મૂક્યા. ત્યારબાદ તેમણે પૂછ્યું કે જો તમારા મુલકમાં વરસાદ પડે છે, ધરતી છે અને અન્ન પાકે છે, છતાં તમે સોના-ચાંદી માટે બીજાનો નાશ કરો છો, તો ભગવાન તમારા પર નહીં પણ તમારી અબોલ ગાયો પર દયા કરીને વરસાદ વરસાવે છે. આ ઉપદેશ દ્વારા તેમણે મૈનેન્દ્ર અને તેના સાથીઓને જીવનનું સાચું સત્ય સમજાવ્યું.