ધોરણ 7 | విષય: Sanskrit
૧. "ચટક, ચટક" ગીતનું સ્વતંત્ર અને સમૂહગાન કરો.
૨. ગીતના અંતરાની પૂર્તિ:
मातापितराविह मम न स्तः एकाकी खलु खिन्नोऽहम् ।
एहि रे मित्र चिंवं चिंवं कुरु चणकं स्वीकुरु पिब रे नीरं ।।
त्वं पुनरपि रट चिंवं चिंवं કુરુ તતોષં કુરુ મધુરારાવામ્ ।
પાઠય મામપિ તવ ભાષામ્ ।।
૩. આપેલી પંક્તિઓનું યોગ્ય વિસર્ગ અને વિરામચિહ્નો સાથે મોટેથી આદર્શ વાચન કરો.
| સંસ્કૃત શબ્દ | અંકમાં |
|---|---|
| एकविंशतिः | ૨૧ |
| द्वाविंशतिः | ૨૨ |
| त्रयोविंशतिः | ૨૩ |
| चतुर्दश | ૧૪ |
| पञ्चदश | ૧૫ |
| सप्तदश | ૧૭ |
| अष्टादश | ૧૮ |
| चतुर्विंशतिः | ૨૪ |
| नवविंशतिः | ૨૯ |
| एकत्रिंशत् | ૩૧ |
| अष्टात्रिंशत् | ૩૮ |
| नवत्रिंशत् | ૩૯ |
| एकचत्वारिंशत् | ૪૧ |
| चतुश्चत्वारिंशत् | ૪૪ |
| पञ्चाशत् | ૫૦ |
| 'અ' (શબ્દ) | 'આ' (અંક) |
|---|---|
| त्रिंशत् | ३० (૩૦) |
| सप्तत्रिंशत् | ३७ (૩૭) |
| त्रयोविंशतिः | २३ (૨૩) |
| त्रयोदश | १३ (૧૩) |
| एकत्रिंशत् | ३१ (૩૧) |
| चत्वारिंशत् | ४० (૪૦) |
| विंशतिः | २० (૨૦) |
| एकचत्वारिंशत् | ४१ (૪૧) |
| पञ्चचत्वारिंशत् | ४५ (૪૫) |
| नवदश | १९ (૧૯) |
| सप्तविंशतिः | २७ (૨૭) |
| एकविंशतिः | २१ (૨૧) |
"વિશ્વાસઃ નૈવ કર્તવ્યઃ" વાર્તાને પપેટ દ્વારા રજૂ કરો.
પ્રાતઃ ષડ્વાદને અહં ઉત્તિષ્ઠામિ । (સવારે ૬ વાગ્યે હું ઊઠું છું.)
પ્રાતઃ સાર્ધસપ્તવાદને અહં દુગ્ધં પિબામિ । (સવારે ૭:૩૦ વાગ્યે હું દૂધ પીઉં છું.)
પ્રાતઃ સપાદ-અષ્ટવાદને અહં અલ્પહારં કરોમિ । (સવારે ૮:૧૫ વાગ્યે હું નાસ્તો કરું છું.)
મધ્યાહ્ને દ્વાદશવાદને અહં ગૃહકાર્યં કરોમિ । (બપોરે ૧૨ વાગ્યે હું ઘરકામ કરું છું.)
સાયં ષડ્વાદને/સપ્તવાદને અહં ક્રીડામિ । (સાંજે ૬/૭ વાગ્યે હું રમું છું.)
રાત્રૌ નવવાદને અહં અભ્યાસં કરોમિ / પઠામિ । (રાત્રે ૯ વાગ્યે હું અભ્યાસ કરું છું.)
રાત્રૌ દશવાદને અહં શયનં કરોમિ । (રાત્રે ૧૦ વાગ્યે હું સૂઈ જાઉં છું.)
७ : ३० -> सार्धसप्तवादनम् (સાડા સાત વાગ્યા)
९ : १५ -> सपादनववादनम् (સવા નવ વાગ્યા)
११ : ४५ -> पादोनद्वादशवादनम् (પોણા બાર વાગ્યા)
१२ : ०० -> द्वादशवादनम् (બાર વાગ્યા)
९ : ४५ -> पादोनदशवादनम् (પોણા દસ વાગ્યા)
(૧) एकदा शृगालः कुत्र गच्छति ?
ઉત્તર: एकदा शृगालः वनं गच्छति ।
(૨) शृगालः किमर्थम् अत्र तत्र अटति ?
ઉત્તર: शृगालः પીપાસયા બુભુક્ષયા ચ (તરસ અને ભૂખને લીધે) અત્ર તત્ર અટતિ ।
(૩) शृगालः वने किं पश्यति ?
ઉત્તર: शृगालः वने દ્રાક્ષાલતાં દ્રાક્ષાફલં ચ પશ્યતિ ।
(૪) कः वित्तकोषं लुण्ठति ?
ઉત્તર: દ્વૌ ચોરૌ વિત્તકોષં લુણ્ઠતઃ । (અથવા: ચૌરઃ વિત્તકોષં લુણ્ઠતિ)
(૫) शृगालः किं कथयित्वा पलायनं करोति ?
ઉત્તર: शृगालः “આમ્લં દ્રાક્ષાફલમ્” ઇત્યેવં કથયિત્વા પલાયનં કરોતિ ।
ઉદાહરણ: મંદિર, શાળા અથવા બગીચો
સંસ્કૃત નામો:
મંદિર = મન્દિરમ્ (मन्दिरम्)
શાળા = શાલા (शाला)
બગીચો = ઉદ્યાનમ્ (उद्यानम्)