ધોરણ 7 | విષય: Sanskrit
ચટક ચટક, રે ચટક !
ચિવઁ ચિવઁ કૂજસિ ત્વં વિહગ !
અર્થ: ચકલી, ચકલી, રે ચકલી! હે પક્ષી, તૂં ચીં ચીં બોલે છે!
નીડે નિવસસિ સુખેન ડયસે
ખાદસિ ફલાનિ મધુરાણિ ।
અર્થ: તું માળામાં રહે છે, સુખેથી ઊડે છે અને મધુર (મીઠાં) ફળો ખાય છે.
વિહરસિ વિમલે વિપુલે ગગને
નાસ્તિ જનઃ ખલુ વારયિતા ।।
અર્થ: તું નિર્મળ અને વિશાળ આકાશમાં વિહાર કરે છે. ખરેખર તને રોકનાર કોઈ નથી.
માતાપિતરાવિહ મમ ન સ્તઃ
એકાકી ખલુ ખિન્નોऽહમ્ ।
એહિ સમીપં ચિવઁ ચિવઁ મિત્ર ।
દદામિ તુભ્યં બહુધાન્યમ્ ।।
અર્થ: મારા માતા-પિતા અહીં નથી, હું એકલો જ ખરેખર દુઃખી છું. હે ચીં ચીં મિત્ર! મારી નજીક આવ, હું તને ઘણું બધું ધાન્ય (દાણા) આપું છું.
ચણકં સ્વીકુરુ પિબ રે નીરં
ત્વં પુનરપિ રટ ચિવઁ ચિવઁ ચિવઁ ।
તોષય માં કુરુ મધુરાલાપં
પાઠય મામપિ તવ ભાષામ્ ।।
અર્થ: ચણનો સ્વીકાર કર અને પાણી પી. તું ફરીથી 'ચીં ચીં ચીં' નું રટણ કર. મને સંતોષ આપ (ખુશ કર), મીઠો અવાજ કર અને મને પણ તારી ભાષા શીખવ.
चिवँ चिवँ (ચિવઁ ચિવઁ)
निवससि (નિવસસિ)
वारयिता (વારયિતા)
मातापितराविह (માતાપિતરાવિહ)
खिन्नोऽहम् (ખિન્નોऽહમ્)
बहुधान्यम् (બહુધાન્યમ્)
मधुरालापम् (મધુરાલાપમ્)
| પક્ષી (Column A) | યોગ્ય રંગ (Column B) |
|---|---|
| ૧. हंसः | श्वेतः (સફેદ) |
| ૨. कोकिलः | कृष्णः (કાળો) |
| ૩. शुकः | हरितः (લીલો) |
| ૪. कपोतः | कपोतः / चित्रितः (કાબરચીતરો / ગ્રે) |
| ૫. मयूरः | चित्रितः (રંગબેરંગી) |
(૧) चटकः ________ निवसति ।
ઉત્તર: નીડે (માળામાં)
(૨) चटकः ________ खादति ।
ઉત્તર: મધુરાણિ ફલાનિ (અથવા ચણકમ્) (મીઠાં ફળો)
(૩) चटकः ________ विहरति ।
ઉત્તર: ગગને (આકાશમાં)
(૪) चटकः ________ वदति ।
ઉત્તર: ચિવઁ ચિવઁ (ચીં ચીં)
ડયસે (ઉડે છે)
ખાદસિ (ખાય છે)
વિહરસિ (વિહાર કરે છે)
દદામિ (આપું છું)
સ્વીકુરુ (સ્વીકાર કર)
પિબ (પી)
રટ (બોલ / રટણ કર)
તોષય (સંતોષ આપ)
કુરુ (કર)
પાઠય (ભણાવ / શીખવ)
(૧) त्वं नीरं पिब ।
त्वं દુગ્ધં પિબ ।
त्वं રસં પિબ ।
त्वं શીતપેયં પિબ ।
(૨) त्वं चणकं स्वीकुरु ।
त्वं પુસ્તકં સ્વીકુરુ ।
त्वं ધનં સ્વીકુરુ ।
त्वं પારિતોષિકં સ્વીકુરુ ।
(૩) त्वं चिवँ चिवँ वद ।
त्वं ગીતં વદ ।
त्वं શ્લોકં વદ ।
त्वं સંસ્કૃતં વદ ।
मूलकम् = મૂળો
गाजरम् = ગાજર
आलुः = બટાકો
कोशातकी = ભીંડો
कूष्माण्डः = કોળું
पटोलः = પરવળ
પલાણ્ડુઃ = ડુંગળી
અલાબુઃ = દૂધી