ધોરણ 7 | విષય: Science
સમાનતા:
બંને પ્રકારના શ્વસનમાં ગ્લુકોઝનું વિઘટન થઈને ઊર્જા મુક્ત થાય છે.
બંને પ્રક્રિયાઓ સજીવના કોષોમાં થાય છે.
અસમાનતા:
| જારક શ્વસન (Aerobic) | અજારક શ્વસન (Anaerobic) |
|---|---|
| આ શ્વસન ઓક્સિજનની હાજરીમાં થાય છે. | આ શ્વસન ઓક્સિજનની ગેરહાજરીમાં થાય છે. |
| અંતિમ નીપજ કાર્બન ડાયોક્સાઇડ અને પાણી છે. | અંતિમ નીપજ આલ્કોહોલ અથવા લૅક્ટિક એસિડ છે. |
| વધુ પ્રમાણમાં ઊર્જા મુક્ત થાય છે. | સરખામણીમાં ઓછી ઊર્જા મુક્ત થાય છે. |
ઉત્તર: કસનળી A માં.
કારણ: કસનળી A માં ગોકળગાય શ્વસન દરમિયાન $\text{CO}_2$ મુક્ત કરે છે. કસનળી B અને C માં રહેલી જલીય વનસ્પતિ પ્રકાશસંશ્લેષણ માટે $\text{CO}_2$ નો ઉપયોગ કરી લે છે. તેથી કસનળી A માં $\text{CO}_2$ નો જમાવડો સૌથી વધુ થાય છે.
(a) યીસ્ટ → (iii) આલ્કોહોલ
(b) ઉરોદરપટલ → (iv) ઉરસગુહા
(c) ત્વચા → (i) અળસિયું
(d) પર્ણ → (v) પર્ણરંધ્ર
(e) માછલી → (ii) ઝાલરો
(f) દેડકો → (vi) ફેફસાં અને ત્વચા
ભારે કસરત દરમિયાન વ્યક્તિનો શ્વસનદર ઘટે છે. $\rightarrow$ ખોટું (F)
વનસ્પતિ માત્ર દિવસ દરમિયાન પ્રકાશસંશ્લેષણ અને માત્ર રાત્રિ દરમિયાન શ્વસન કરે છે. $\rightarrow$ ખોટું (F) (શ્વસન દિવસ-રાત સતત ચાલે છે)
દેડકામાં ત્વચા અને ફેફસાં બંને દ્વારા શ્વસનક્રિયા થાય છે. $\rightarrow$ સાચું (T)
માછલીમાં શ્વસન માટે ફેફસાં હોય છે. $\rightarrow$ ખોટું (F) (ઝાલરો હોય છે)
શ્વાસ દરમિયાન ઉરસગુહાનું કદ વધે છે. $\rightarrow$ સાચું (T)
કીટકમાં હવાની નળી → TRACHEA
ઉરસગુહાની આજુબાજુનું કંકાલ → RIBS
ઉરસગુહાના તળિયે આવેલ સ્નાયુઓ → DIAPHRAGM
પર્ણની સપાટી પર આવેલા નાના છિદ્રો → STOMATA
કીટકોમાં શરીરની બંને બાજુએ આવેલા છિદ્રો → SPIRACLES
મનુષ્યમાં આવેલ શ્વસનાંગ → LUNGS
જ્યાંથી આપણે શ્વાસ લઈએ છીએ તે → NOSTRILS
એક અજારક સજીવ → YEAST