ધોરણ 7 | విષય: SocialScience
ઉત્તર:
18મી સદીમાં ઈ.સ. 1707માં ઔરંગઝેબના અવસાન બાદ ભારત નાના-નાના રાજ્યોમાં વહેંચાઈ ગયું.
ઉત્તર ભારતમાં મુઘલ સામ્રાજ્યનું પતન થતાં બહાદુરશાહ, સૈયદ બંધુઓ અને આખરે શાહઆલમ બીજા જેવા નબળા શાસકો આવ્યા.
બંગાળમાં મુર્શિદકુલીખાં અને અલીવર્દીખાંએ સ્વતંત્ર રાજ્ય સ્થાપ્યું. ત્યારબાદ સિરાજ-ઉદ્-દૌલા નવાબ બન્યો. ઈ.સ. 1757ના પ્લાસીના યુદ્ધથી અંગ્રેજોનો પ્રભાવ વધ્યો.
રાજસ્થાનમાં જયપુર, જોધપુર, મેવાડ જેવાં રાજપૂત રાજ્યો શક્તિશાળી બન્યાં.
મહારાષ્ટ્રમાં છત્રપતિ શિવાજી મહારાજ પછી પેશવાઓ (બાલાજી વિશ્વનાથ, બાજીરાવ પ્રથમ) ના નેતૃત્વમાં મરાઠા સામ્રાજ્યનો ખૂબ વિકાસ થયો.
પંજાબમાં મહારાજા રણજિતસિંહે શક્તિશાળી સિખ રાજ્યની સ્થાપના કરી.
બાજીરાવ પ્રથમ એક હોંશિયાર, ચતુર અને નીતિપૂણ્ય યુદ્ધકૌશલ્ય ધરાવતા પેશવા હતા.
તેમણે ઉત્તર ભારતમાં મરાઠા સામ્રાજ્યનો બહોળો વિસ્તાર કર્યો.
તેમણે માળવા, ગુજરાત અને બુંદેલખંડ જીતી લીધાં.
તેમણે હૈદરાબાદના નિઝામને પણ હરાવ્યો હતો.
તેમણે મહારાષ્ટ્રને એક મહાન મરાઠા સામ્રાજ્યમાં ફેરવી દીધું હતું.
રાજા સવાઈ જયસિંહ કુશાગ્ર રાજનેતા હોવાની સાથે મહાન ખગોળશાસ્ત્રી અને વિજ્ઞાનપ્રેમી હતા.
તેમણે જયપુર શહેરની સ્થાપના કરી હતી, જે એક સુનિયોજિત શહેર હતું.
તેમણે ખગોળશાસ્ત્રના અભ્યાસ માટે દિલ્હી, જયપુર, ઉજ્જૈન અને મથુરા ખાતે આધુનિક વેધશાળાઓની સ્થાપના કરી હતી.
ઔરંગઝેબ (ઈ.સ. 1707માં અવસાન)
બહાદુરશાહ પ્રથમ (ઈ.સ. 1707 - 1712)
જહાદરશાહ (ઈ.સ. 1712 - 1713)
ફર્રુખસિયર (ઈ.સ. 1713 - 1719)
મહંમદશાહ (ઈ.સ. 1719 - 1748)
શાહઆલમ બીજો (ઈ.સ. 1759 - 1806)