chapter 17

સાચો જવાબ: પરીક્ષા નજીક આવે ત્યારે, પરિણામ આવવાનું હોય ત્યારે અથવા કોઈ કામ વેળાસર પૂરું ન થાય ત્યારે ચિંતાનો અનુભવ થાય છે.

સાચો જવાબ: ચિંતાનાં કારણો દૂર કરવા પૂરતી તૈયારી કરવી જોઈએ, સમયપત્રક બનાવી કામ કરવું જોઈએ અને ઈશ્વર પર શ્રદ્ધા રાખવી જોઈએ.

સાચો જવાબ: ના, ચિંતા કરવાથી સમસ્યા હલ થતી નથી; પણ તેનાથી માનસિક તણાવ વધે છે અને બુદ્ધિ યોગ્ય રીતે કામ કરી શકતી નથી. સમસ્યા હલ કરવા પ્રયત્ન અને આયોજન જરૂરી છે.

સાચો જવાબ: હા, હું સંમત છું. કારણ કે ફળની આશા રાખવાથી ચિંતા વધે છે અને કામમાં પૂરતું ધ્યાન આપી શકાતું નથી. નિષ્કામ કર્મ કરવાથી ચિત્ત શાંત રહે છે.

સાચો જવાબ:

1. 
   

   ચિંતા, દુઃખ, ફિકર, કાળજી (‘કાળજી’ જુદો શબ્દ છે)

   
   


2. 
   

   ધ્યાન, લક્ષ, નજર, એકાગ્રતા (‘નજર’ જુદો શબ્દ છે)

   
   


3. 
   

   સ્વર, અવાજ, સૂર, ધ્વનિ, બૂમ (‘બૂમ’ જુદો શબ્દ છે)

   
   


4. 
   

   ડગ, ચરણ, પગલું, ડગલું (‘ડગ’ જુદો શબ્દ છે)

   
   

સાચો જવાબ:

1. 
   

   ચિત્ત: મન / અંતઃકરણ

   
   
   
   
   
   • 
     

     વાક્ય: ભણતી વખતે આપણું ચિત્ત હંમેશાં એકાગ્ર હોવું જોઈએ.

     
     
   
   
   
   


2. 
   

   ચિંતા: વ્યાકુળતા / ફિકર

   
   
   
   
   
   • 
     

     વાક્ય: પરિણામની નકામી ચિંતા કરવાથી કોઈ ફાયદો થતો નથી.

     
     
   
   
   
   


3. 
   

   ચેતન: જીવંત / સજીવ

   
   
   
   
   
   • 
     

     વાક્ય: સૂર્યોદય થતાં જ સમગ્ર સૃષ્ટિમાં ચેતનનો સંચાર થાય છે.

     
     
   
   
   
   


4. 
   

   ચેતના: પ્રાણ / સંવેદના

   
   
   
   
   
   • 
     

     વાક્ય: સંગીતમાં માણસના મનમાં નવી ચેતના જગાવવાની શક્તિ છે.

     
     
   
   
   
   

સાચો જવાબ:

1. 
   

   અમદાવાદ અને ગાંધીનગર વચ્ચે ઝાઝું અંતર નથી. → અંતર = અંતર (અંતર/અંતરાલ/અંતરપટ)

   
   


2. 
   

   કવિનું અંતર કરુણાસભર હતું. → અંતર = હૃદય / મન

   
   


3. 
   

   બહુરૂપીએ શ્રીકૃષ્ણનો વેશ ધર્યો. → ધર્યો = ધારણ કર્યો

   
   


4. 
   

   ગીતાએ પ્રસાદી લેવા હાથ ધર્યો. → ધર્યો = આગળ કર્યો / આપ્યો

   
   


5. 
   

   ગુજરાતીઓ નવ દિવસ ગરબે ઘૂમે છે. → ઘૂમે છે = ફરે છે / રાસ રમે છે

   
   


6. 
   

   વરસાદ પડતાંની સાથે જ વૃક્ષો નવ પલ્લવિત થયાં. → નવ = નવું / તાજું

   
   

સાચો જવાબ:

1. 
   

   સ્થાવર જંગમ જડ ચેતનમાં માયાનું બળ ઠરે.

   
   
   
   
   
   • 
     

     સાચો જવાબ: માયાની સામે જડ કે ચેતનનું કંઈ ઊપજતું નથી.

     
     
   
   
   
   


2. 
   

   તું અંતર ઉદ્વેગ ધરે, તેથી કારજ શું સરે?

   
   
   
   
   
   • 
     

     સાચો જવાબ: તું દિલમાં વ્યાકુળ બને તેનાથી કંઈ થતું નથી.

     
     
   
   
   
   


3. 
   

   જેનું જેટલું જે જ્યમ કાળે, તે તેને કર ઠરે.

   
   
   
   
   
   • 
     

     સાચો જવાબ: જેના ભાગ્યમાં જે મળવાનું હોય તે યોગ્ય સમયે તેના હાથમાં આવે છે.

     
     
   
   
   
   


4. 
   

   તારું ધાર્યું થાતું હોય તો, સુખ સંચે દુઃખ હરે.

   
   
   
   
   
   • 
     

     સાચો જવાબ: જો તારી ઇચ્છા મુજબ થતું હોય તો સુખ જ ભેગુ કરે અને દુઃખને દૂર કરે.

     
     
   
   
   
   

સાચો જવાબ:

શું?	ક્યાં?	ક્યારે?
માયાનું બળ	સ્થાવર જંગમ જડચેતનમાં	ઠરે
જન્મમરણ ભય	શ્રીકૃષ્ણચંદ્રના સ્મરણથી	હરે
ધ્યાન / ઉદ્વેગ	ગર્ભમાં / અંતરમાં	ધરે
ચોરાશી (જીવ)	માયાના આવરણથી	ફરે
શ્રીફળ પાણી	અંદર (શ્રીફળમાં)	ભરે

 

સાચો જવાબ:

1. 
   

   આંખ, તું શા માટે રડે છે? → આંખ તું શીદને રડે?

   
   


2. 
   

   જીભ, તું શા માટે ચીસો પાડે છે? → જીભ તું શીદને ચીસો પાડે?

   
   


3. 
   

   હવા, તું શા માટે ફરફરે છે? → હવા તું શીદને ફરફરે?

   
   


4. 
   

   હોઠ, તું શા માટે બબડે છે? → હોઠ તું શીદને બબડે?

   
   


5. 
   

   સ્વરચિત પંક્તિઓ:

   
   
   
   
   
   • 
     

     હૈયા તું શીદને બળે?

     
     
   
   
   • 
     

     મન તું શીદને ભટકે?

     
     
   
   
   
   

સાચો જવાબ:

1. 
   

   થનાર વસ્તુ થયા કરે, જ્યમ શ્રીફળ પાણી ભરે.

   
   


2. 
   

   થનાર વસ્તુ થયા કરે, જ્યમ દાડમ દાણા ભરે.

   
   


3. 
   

   થનાર વસ્તુ થયા કરે, જ્યમ નદીનાં નીર વહે.

   
   


4. 
   

   થનાર વસ્તુ થયા કરે, જ્યમ ફૂલ સુવાસ રેલે.

   
   


5. 
   

   થનાર વસ્તુ થયા કરે, જ્યમ વાદળ અમૃત વરસાવે.

   
   


6. 
   

   થનાર વસ્તુ થયા કરે, જ્યમ સૂરજ અજવાળું પથરાવે.

   
   

સાચો જવાબ:

૧. મિત્રને અભિનંદન પાઠવતો મૅસેજ:

પ્રિય મિત્ર,

કલા મહાકુંભમાં કાવ્યગાન સ્પર્ધામાં પ્રથમ નંબર મેળવવા બદલ તને ખૂબ ખૂબ અભિનંદન! તારો અવાજ અને કાવ્ય રજૂઆત ખૂબ જ અદ્ભુત હતાં. તારો સ્પર્ધાનો અનુભવ કેવો રહ્યો તે ચોક્કસ જણાવજે!

– તારો મિત્ર

૨. અભિનંદન આપનાર મિત્રને જવાબ આપતો મૅસેજ:

પ્રિય મિત્ર,

તારા અભિનંદન મૅસેજ બદલ ખૂબ ખૂબ આભાર! સ્ટેજ પર જતી વખતે થોડો ગભરાટ હતો, પણ ગાન શરૂ કરતાં જ આત્મવિશ્વાસ આવી ગયો. આ જીતથી મને ખૂબ પ્રોત્સાહન મળ્યું છે.

– તારો મિત્ર

સાચો જવાબ: કવિએ એવું કહ્યું છે કારણ કે સંસારની દરેક ઘટના ઈશ્વરની ઈચ્છાથી જ બને છે. મનુષ્ય ચિંતા કરે તોપણ તેનાથી કશું બદલાવાનું નથી, તેથી નકામી ચિંતા છોડીને કૃષ્ણ પર ભરોસો રાખવો જોઈએ.

સાચો જવાબ: સૃષ્ટિમાં માનવામાં આવતી ચોરાશી લાખ જીવયોનિઓ (જીવોની જાતિઓ), જેમાંથી મનુષ્ય આત્માએ જન્મ-મરણના ચક્ર રૂપે પસાર થવું પડે છે.

સાચો જવાબ: શ્રીકૃષ્ણચંદ્રનું સતત સ્મરણ કરવાથી મનુષ્યના જન્મ અને મરણનો ભય દૂર થઈ જાય છે.

સાચો જવાબ: કાવ્યમાં રાધાવર (શ્રીકૃષ્ણ) પર ભરોસો રાખવા કહ્યું છે, કારણ કે સમગ્ર સૃષ્ટિની દોરી તેમના હાથમાં છે અને જે થવાનું અણચિંતવ્યું હોય તે જ તેમના વિધાનથી થાય છે.

સાચો જવાબ: કવિના મતે "બધું મારા ધાર્યા મુજબ થાય છે અને હું જ બધાં સુખ-દુઃખનું નિયંત્રણ કરું છું" – એવું માનવું એ આપણું મૂળ અજ્ઞાન છે.