chapter 19

ધોરણ 8 | విષય: SocialScience

1. ટૂંકમાં ઉત્તર આપો :

સાચો જવાબ: સમાજનો આર્થિક તેમજ માનસિક વિકાસ ન થાય અને પ્રજા કુરૂઢિઓમાં સંકળાયેલી રહે તેમજ અત્યંત વિષમ આર્થિક અને સામાજિક પરિસ્થિતિમાં જીવતી હોય, તેવા સંજોગોમાં રાજકીય સ્વતંત્રતા અર્થહીન બની રહે છે.

સાચો જવાબ:

માનવની પાયાની મૂળભૂત જરૂરિયાતો અન્ન (પોષક આહાર), વસ્ત્ર અને ઓટલો (રહેઠાણ) છે. આ ઉપરાંત શિક્ષણ, આરોગ્ય, શુદ્ધ પીવાનું પાણી, શુદ્ધ હવા અને આનંદ-પ્રમોદનો પણ તેમાં સમાવેશ થાય છે.



સાચો જવાબ: શ્વેતક્રાંતિથી દેશમાં દૂધ-ઉત્પાદનમાં પ્રચંડ વધારો થયો છે, સહકારી ક્ષેત્રે પશુપાલન અને દૂધ ઉત્પાદનને મોટું પ્રોત્સાહન મળ્યું છે અને ખેડૂતો તથા પશુપાલકોનું આર્થિક અને સામાજિક સ્તર ઊંચું આવ્યું છે.

સાચો જવાબ:

સરકારની આવકનો મુખ્ય સ્રોત નાગરિકો પાસેથી ઉઘરાવવામાં આવતા વિવિધ કરવેરા (Taxes) છે.





  1. આવકવેરા (Income Tax): વ્યક્તિ કે સંસ્થાની વાર્ષિક આવક પર લેવાતો કર.




  2. વસ્તુ અને સેવા કર (GST / Sales Tax): વિવિધ ચીજવસ્તુઓ, હોટલો, કે અન્ય સેવાઓ પર લેવાતો કર.




સાચો જવાબ: ભારત સરકાર તેમજ ગુજરાત સરકાર દ્વારા સામાન્ય રીતે દર વર્ષે જાન્યુઆરી મહિના દરમિયાન ‘માર્ગ સલામતી સપ્તાહ/માસ’નું આયોજન કરવામાં આવે છે.

સાચો જવાબ: ડ્રાઈવિંગ લાઈસન્સ મેળવવા માટે વાહન ચલાવવાની જરૂરી તાલીમ લેવી પડે છે અને ત્યારબાદ સરકાર દ્વારા નિયત કરાયેલી લાઈસન્સ માટેની લિખિત તથા પ્રેક્ટિકલ (પ્રાયોગિક) પરીક્ષાઓ અને પરીક્ષણોમાંથી પસાર થવું પડે છે.
2. ટૂંક નોંધ લખો :

સાચો જવાબ:


  • શિક્ષણ ક્ષેત્રે: લોકશાહીને સફળ બનાવવા અને નાગરિકોનો સર્વાંગી વિકાસ કરવા માટે સરકારે શિક્ષણના પ્રસાર પર ભાર મૂક્યો છે. આજે દેશના લગભગ દરેક ગામમાં પ્રાથમિક શાળાનું સ્વપ્ન સિદ્ધ થયું છે.




  • આરોગ્ય ક્ષેત્રે: ગ્રામ્ય કક્ષા સુધી આરોગ્ય કેન્દ્રો અને આરોગ્ય કાર્યકર્તાઓની સુવિધા ઊભી કરવામાં આવી છે. આકસ્મિક બીમારી કે અકસ્માતના સમયે 108 એમ્બ્યુલન્સ સેવા કાર્યરત કરાઈ છે.




  • જનજાગૃતિ: બાળમૃત્યુ અને પ્રસૂતા મૃત્યુદર ઘટાડવા તેમજ લોકોમાં પ્રવર્તતી ગેરમાન્યતાઓ દૂર કરી આરોગ્ય વિષયક જાગૃતિ લાવવાના સતત પ્રયત્નો સરકાર દ્વારા કરવામાં આવે છે.




સાચો જવાબ:



  • સ્વતંત્રતા સમયે પરંપરાગત સાધનોથી ખેતી થતી હોવાથી ઉત્પાદન ઓછું હતું.




  • સરકારે બિયારણો, ખાતરો, સિંચાઈ અને આધુનિક યંત્રોના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપીને 'હરિયાળી ક્રાંતિ' કરી, જેનાથી ભારત અન્નના ઉત્પાદનમાં સ્વાવલંબી બન્યું.




  • સહકારી પ્રવૃત્તિઓ અને માર્ગદર્શનના કારણે ખેત-ઉત્પાદનોને વિશાળ બજાર મળતું થયું છે.




  • ખેતીની સાથે સહકારી ધોરણે પશુપાલન અને દૂધ ઉત્પાદનને સાંકળીને 'શ્વેતક્રાંતિ' લાવવામાં આવી, જેનાથી ખેડૂતોનું જીવનધોરણ સુધર્યું છે.





સાચો જવાબ:


  • વધુ ઝડપ અને બેદરકારી: વાહનોની વધુ પડતી ઝડપ, બેફામ ડ્રાઇવિંગ અને ટ્રાફિકના નિયમોનું ઉલ્લંઘન.




  • નશો અને થાક: દારૂ કે અન્ય નશાની હાલતમાં અથવા અતિશય થાકની સ્થિતિમાં વાહન ચલાવવું.




  • મોબાઈલનો ઉપયોગ: ડ્રાઈવિંગ કરતી વખતે મોબાઈલ ફોન પર વાત કરવી.




  • યાંત્રિક ખામી: બ્રેક કે સ્ટીયરીંગ ફેઈલ થવું, ટાયર ફાટવું, અપૂરતી હેડલાઈટ કે વાહનમાં ક્ષમતા કરતાં વધુ વજન ભરવું.




  • રસ્તાની ખરાબ સ્થિતિ: ખાડાવાળા રસ્તા, ધોવાઈ ગયેલા માર્ગો કે વાતાવરણમાં ધુમ્મસ, વરસાદ અને બરફવર્ષા.




  • રાહદારીઓની ભૂલ: પદયાત્રીઓની બેદરકારી, અજાણતાં કે ખોટી જગ્યાએથી ઝીબ્રા ક્રોસિંગ વિના રસ્તો ઓળંગવો.




3. સમજાવો :

સાચો જવાબ: આધુનિક બિયારણો, ખાતરો અને યંત્રોના લીધે હરિયાળી ક્રાંતિ થઈ અને ખેતી ઉત્પાદનમાં મોટો વધારો થયો. સાથે જ દૂધ ઉત્પાદન અને પશુપાલન ક્ષેત્રે શ્વેતક્રાંતિ આવવાથી ખેડૂતોને ખેતી સાથે પૂરક આવક મેળવવાનું સાધન મળ્યું. ઉત્પાદનોના યોગ્ય ભાવ અને બજાર મળવાથી ખેડૂતોની આર્થિક સ્થિતિ મજબૂત બની, કાચાં મકાનોને બદલે પાકાં મકાનો બન્યાં, શિક્ષણ અને આરોગ્યની સુવિધાઓ વધતાં ખેડૂતોનું સામાજિક અને આર્થિક જીવનધોરણ ઘણું ઊંચું આવ્યું છે.

સાચો જવાબ: સરકારનો મુખ્ય હેતુ નફો કમાવાનો નથી પણ લોકકલ્યાણ કરવાનો છે. નાના ગામડાંઓ સુધી બસ-પરિવહન ચલાવવું, ગરીબોને સસ્તા દરે કે ફ્રી અનાજ આપવું, મફત શિક્ષણ અને આરોગ્ય સુવિધાઓ પૂરી પાડવામાં સરકારને મોટો ખર્ચ થાય છે. આ કલ્યાણકારી યોજનાઓ અને પાયાની સુવિધાઓ માટે નાણાં ઊભાં કરવા શ્રીમંત વર્ગ કે મોજશોખની વસ્તુઓ (જેમ કે મોટી હોટલો, મોંઘી કાર વગેરે) પર વધારાનો ટૅક્સ નાખવો જરૂરી બને છે.

સાચો જવાબ: સરકારે ઔદ્યોગિક વિકાસ ઝડપી બનાવવા 'સ્પેશિયલ ઇન્ડસ્ટ્રિયલ ઝોન' બનાવ્યા છે. અહીં ઉદ્યોગ સાહસિકોને ઉદ્યોગ સ્થાપવા માટે જમીન, વીજળી, પાણી જેવી પાયાની સુવિધાઓ વાજબી ભાવે પૂરી પાડવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત શરૂઆતના કેટલાક વર્ષો સુધી વિવિધ સરકારી કરવેરામાંથી મુક્તિ કે રાહત આપવામાં આવે છે, જેથી નવો ઉદ્યોગ સરળતાથી શરૂ થઈ શકે અને સ્થાનિક લોકોને રોજગારી મળી રહે.

સાચો જવાબ:



  • ડ્રાઇવિંગ કરતી વખતે ક્યારેય પણ મોબાઈલનો ઉપયોગ કરવો નહીં.




  • ફોર વ્હીલરમાં સીટબેલ્ટ અને ટુ વ્હીલર પર હેલ્મેટ અવશ્ય પહેરવું.




  • નિર્ધારિત ઝડપ મર્યાદા (Speed limit) નું પાલન કરવું અને ગતિ મર્યાદા બહાર વાહન ચલાવવું નહીં.




  • ટ્રાફિક સિગ્નલ, સંકેતો અને નિયમોનું ચુસ્તપાલન કરવું.




  • ક્યારેય નશાની હાલતમાં વાહન ચલાવવું નહીં.




  • રાહદારીઓને પહેલા ઝીબ્રા ક્રોસિંગ પરથી રસ્તો ઓળંગવા દેવો.




  • વાહનની બ્રેક અને લાઈટો યોગ્ય સ્થિતિમાં રહે તે માટે નિયમિત સરવિસ કરાવવી.















 
```php
Warning: session_start(): Session cannot be started after headers have already been sent in /home/u367000040/domains/gyanistudent.in/public_html/footer.php on line 8
```