ધોરણ 9 | విષય: Gujarati
વિનોબા ભાવેના મતે ભારતીય સંસ્કૃતિની મુખ્ય વિશેષતાઓ નીચે મુજબ છે:
અદ્વિતીય વિચારસંપદા: ભારતદેશ પાસે જે વૈભવશાળી વિચાર-સંપત્તિ છે, તે વિશ્વભરમાં અજોડ છે.
શબ્દોની અખંડ પરંપરા: ભારતમાં વૈદિક ઋષિઓથી લઈને આજ સુધી હજારો વર્ષોથી શબ્દોની એક અખંડ પરંપરા ચાલી આવી છે. જૂના શબ્દોને તોડ્યા વગર તેમાં નવા અર્થો ઉમેરીને તેનો અદ્ભુત વિકાસ કરાયો છે.
પ્રયોગશીલતા અને આધ્યાત્મિકતા: ભારતીય સંસ્કૃતિ પ્રયોગશીલ છે. અહીં પૂર્વજોએ અનેક પ્રયોગો કરીને આધ્યાત્મિક દૃષ્ટિને મુખ્ય રાખીને વિવિધ શાસ્ત્રોની રચના કરી છે.
સનાતન અને નિત્યનૂનત: આપણી સંસ્કૃતિ સનાતન હોવા છતાં નિત્યનૂતન છે. સદીઓ પછી પણ આપણી ભીતર એક શાશ્વત, સ્નિગ્ધ અને જીવતરવાળો અખંડ તંતુ કાયમ રહ્યો છે.
विविधતામાં એકતા: ભારતમાં અપરંપાર ભૌગોલિક, સાંસ્કૃતિક અને વિભિન્ન ભાષાઓની વિવિધતા હોવા છતાં, આખા ભૂખંડને એક દેશ માનવો એ ભારતીય સંસ્કૃતિની સૌથી મોટી અને ભવ્ય સિદ્ધિ છે. અહીં પ્રાંતિયતા કરતાં 'ભારતીય' હોવાનું ગૌરવ વધારે છે, જે 'દુર્લભં ભારતે જન્મ' ના ભાવમાં પ્રગટ થાય છે.